Iława – informacje o miejscowości
Iława (niem. Deutsch Eylau, prus. Īlawa) – miasto w województwie warmińsko-mazurskim, siedziba powiatu iławskiego. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa olsztyńskiego. Miasto jest położone na Pojezierzu Iławskim, nad najdłuższym jeziorem w Polsce – Jeziorakiem. Leży na terenie historycznej Pomezanii i na terenie określanym od XVI wieku jako Prusy Górne niem.Oberland. Przez Iławę przepływają rzeki Iławka i Tynwałd. W obrębie administracyjnym miasta znajduje się największa wyspa śródlądowa w Polsce – Wielka Żuława która ma stałe połączenie promowe z miastem . Miasto leży na terenie Zielonych Płuc Polski - obszaru charakteryzującego się czystym powietrzem i różnorodnością systemu przyrodniczego.Od zachodu i północy Iławę otacza Park Krajobrazowy Pojezierza Iławskiego. Iława jest ośrodkiem wypoczynkowym, paraolimpijskim i turystycznym. W lesie tuż pod Iławą znajdują się dwa ośrodki wczasowe Telewizji Polskiej (Sarnówek i Tłokowisko) do których zjeżdżają się dziennikarze na wypoczynek. Z Iławy można dopłynąć aż do Morza Bałtyckiego poprzez jezioro Jeziorak i zabytkowy, unikatowy na skalę światową Kanał Elbląski.Przed II wojną światowa miejscowość nazywana była „Perłą Oberlandu”. Nad jeziorem Silm znajduje się jeden z kilku na świecie ośrodków szkolenia kapitanów żeglugi morskiej i pilotów portowych, uczą się oni manewrować statkami morskimi na zminiaturyzowanych modelach Miasto nazywane jest letnią stolicą jazzu tradycyjnego ze względu na organizowany tu najstarszy festiwal tego gatunku muzyki w Europie - Old Jazz Meeting „Złota Tarka”. Iława leży na Drodze św. Jakuba (jednego z najważniejszych chrześcijańskich szlaków pielgrzymkowych na świecie) prowadzącym do katedry do Santiago de Compostella w Hiszpanii.
Warunki naturalne
Wedle danych z 1 stycznia 2009 r. powierzchnia miasta wynosi 21,88 km², lokując miasto na trzeciej pozycji w woj. warmińsko-mazurskim oraz piątym co do liczby mieszkańców. Iława i okolice leżą na pofałdowanych terenach morenowych i sandrowych, wyróżniających się urozmaiconymi formami rzeźby. W obrębie miasta, na jeziorze Jeziorak (najdłuższe jezioro w Polsce oraz szóste co do wielkości) znajduje się wyspa Wielka Żuława z reliktami staropruskiego grodu. W okolicach miasta, na terenach sandrowych, znajdują się jeziora, głównie rynnowe, otoczone znacznymi kompleksami leśnymi. W samej Iławie oprócz wspomnianego Jezioraka jest jeszcze kilkanaście mniejszych jezior (m.in. Mały Jeziorak, Iławskie, Dół). Jeziora i rzeki Pojezierza Iławskiego tworzą wraz z Kanałem Elbląskim szeroki system żeglugi śródlądowej, łączącej okoliczne zbiorniki wodne. Kanał ten umożliwia dopłynięcie z Iławy aż do Morza Bałtyckiego.
Przyroda
W okolicy Iławy znajdują się m.in.:
Park Krajobrazowy Pojezierza Iławskiego, posiadający status „Zielonych Płuc Polski” rezerwat przyrody Czerwica rezerwat przyrody Jezioro Gaudy rezerwat przyrody Jezioro Jasne (przejrzystość wody do 15 m)
rezerwat przyrody Jezioro Karaś, rezerwat przyrody chroniony konwencją ramsarską
rezerwat przyrody Jezioro Iłgi
Park Krajobrazowy Wzgórz Dylewskich Rezerwat przyrody Jezioro Francuskie Dylewo rezerwat przyrody Rzeka Drwęca
Historia
Historia miasta Iława (niem. Deutsch-Eylau) sięga roku 1305. W roku tym komtur krzyżacki z Dzierzgonia, Sieghond von Schwarzburg założył na półwyspie jeziora Jeziorak, w miejscu staropruskiej osady, nową osadę i nadał jej prawa miejskie. W 1317 przywilej miejski został odnowiony. W najstarszych dokumentach miasto występuje pod nazwami Ylawia (1317 r.), Ilow themptonikalis (1421 r.), Deutschen Ilow (1404 r.), Deutschen Ylaw (1421 r.), Ylow (1437). Miasto było siedzibą urzędnika krzyżackiego podlegającego komturowi w Dzierzgoniu. W latach 1362–1363 miasto nawiedziła zaraza hamująca jego rozwój. W powstaniu 1454 r. Iławianie stanęli po stronie Związku Pruskiego dążącego do przejścia Prus spod rządów krzyżackich do polskich. Po przegranej bitwie pod Chojnicami Iława znalazła się w granicach Państwa Krzyżackiego. W wyniku wojny 13-letniej 1454-1466, Iława przez pewien czas w granicach lenna polskiego. W 1513 r. miasto stało się lennem biskupa pomezańskiego, a po jego śmierci w 1522 r. zastawione. W 1520 r. miasto złożyło hołd królowi polskiemu Zygmuntowi Staremu, wkrótce później w 1525 roku Iława znalazła się w rękach Prus Książęcych. Po trwającym ponad wiek spokoju w mieście w 1628 roku weszli do niego Szwedzi. Podczas kolejnych wojen, działania wojenne szczęśliwie omijały Iławę. Została ona jedynie zajęta przez wojska brandenburskie. Po traktacie pokojowym w Oliwie w 1660 roku do miasta znów zagościł spokój. W 1706 r. praktycznie większość miasta została strawiona przez pożar. Ocalał jedynie kościół Przemienienia Pańskiego i kilka domów. W 1758 miasto zajmują Rosjanie. W wieku XVIII i XIX miasto stale się rozwijało. W 1860 r. Iława zyskała drogę wodną do Elbląga i Ostródy, a w 1876 roku również linie do Malborka i Gdańska. Wtedy również w Iławie umiejscowiono sąd obwodowy i urząd celny. Początek XX wieku oznaczał dalszy rozwój miasta, wybudowano ratusz (1912 r.), gazownię rozbudowaną w 1901 r. oraz wodociągi miejskie ukończone w 1903 r.
W 1920 r. odbył się tu plebiscyt mający zadecydować o przynależności Iławy. Za jej przynależnością do Prus opowiedziało się 95% głosujących. W latach trzydziestych, w wyniku likwidacji bezrobocia poprzez roboty publiczne, w Iławie popularność zyskała partia nazistowska NSDAP. Podczas II wojny światowej w Iławie mieścił się obóz pracy oraz obóz karny dla więźniów ze Sztumu. W 1944 r. zaczęto przygotowania do ewakuacji ludności. 22 stycznia 1945 r. do Iławy wkroczyły II oddziały Frontu Białoruskiego. W wyniku działań wojennych miasto zostało w znacznym stopniu zniszczone. Po wejściu do miasta Rosjan Iława była niszczona, a pozostałe maszyny i inne mienie wywożone do Związku Radzieckiego. W dawnym obozie pracy powstał obóz jeniecki, więźniów wykorzystywano do prac lokalnych, a także wywożono na roboty do Związku Radzieckiego.
Po wojnie Iława w 1945 r. została włączona do Polski, na te tereny zaczęli przybywać urzędnicy i osadnicy polscy. W 1948 r. wywieziono z Iławy większość ludności pochodzenia niemieckiego, pozostałych na tych terenach. Iława była i jest jednym z najbardziej rozwijających się miast na Warmii i Mazurach. W latach 80. XX w. w iławskim zakładzie karnym byli internowani działacze Solidarności, m.in.: Antoni Macierewicz, Bronisław Geremek, Ryszard Kalinowski, Jan Samsonowicz, Tadeusz Syryjczyk, Tadeusz Witkowski.
Toponimia
Najstarsza forma nazwy Iławy to łacińskie Ylavia. Ta właśnie forma pojawiła się na dokumencie lokacyjnym z 1317 roku. W późniejszych dokumentach z 1333 oraz 1334 r. widnieje Ylav, natomiast w dokumencie z 1338 r. odmiana Ylau. W XV w. pojawiła się forma Ylow oraz Ylow Thethonicalis. W latach 1430 i 1438 dokumenty, które wystawił komtur dzierzgoński mówiły o Deutschen Ylaw. W latach 1443, 1457 oraz 1458 miasto nazwano Ylaw, a w 1456 r. przyjęła się forma Ilau, następnie w 1459 r. zmieniono ją na Eylaw. W 1457 r. używa się nazwy Deutze Eylau, a w 1468 r. jej innej formy Dwetsch Eylau. Między XVI a XVII w. występują nazwy Teutschen Eylau, Deutscheneylau oraz Theuto Ilavia. W XVIII w. przyjęto obowiązującą aż do 1933 r. formę Deutsch Eylau. 1 stycznia 1934 r. zmieniono nazwę na Stadt Deutsch Eylau (Stadt – pol. miasto), a od 1945 r. polska nazwa miasta to Iława, którą urzędowo zatwierdzono 7 maja 1946.
Zabytki
Podczas ostatniej wojny (a raczej tuż po niej, po wkroczeniu Rosjan) została zniszczona większa część zabudowy ówczesnej Iławy.
Lista zabytków wpisanych do rejestru zabytków nieruchomych:
układ urbanistyczny, nr rej.: 516 (I/8) z 30.12.1957,
Kościół Niepokalanego Poczęcia NMP z 1933 r. przebudowany po 1945, nr rej.: A-4475 z 28.06.2007,
Kościół Przemienienia Pańskiego, z 1 poł. XIV w., nr rej.: 134 z 16.09.1949,
pozostałości murów obronnych z 1 poł. XV w., nr rej.: 590 z 7.03.1961,
ratusz z końca XIX w., nr rej.: 1534 z 9.11.1994,
budynek administracyjny d. rzeźni, ul. Dąbrowskiego 11, z 1905 r., nr rej.: A-4500 z 22.02.2008,
budynek dworca kolejowego z 1905 r., nr rej.: A-2282 z 16.08.2006,
zespół peronów z wiatami i tunelami, nr rej.: A-4578 z 31.08.2011,
stajnia-wozownia, ul. Jana III Sobieskiego, z końca XIX w., nr rej.: 4281 z 11.10.1993,
dawny budynek produkcyjny gazowni (obecnie Cerkiew św. Jana Teologa), ul. Jagiellończyka, z 1899 r., przebudowany w 1910 r., nr rej.: 4299 z 2.11.1993,
plebania, ul. Kościelna 1, z lat 1902–1903, nr rej.: A-4497,
budynek szkoły (obecnie Gimnazjum nr 1), ul. Kościuszki 2, z 1899 r., nr rej.: 1538 z 18.03.1987,
dom, ul. Kościuszki 6, z 1910 r., nr rej.: 1540 z 18.03.1987,
kamienica, ul. Kościuszki 14, z przełomu XIX/XX w., nr rej.: A-4358 z 17.11.2006,
dom, ul. Kościuszki 15, z 3 ćw. XIX w., nr rej.: 1543 z 18.03.1987,
kamienica z oficyną, ul. Kościuszki 27, z pocz. XX w., nr rej.: A-4356 z 17.11.2006,
kamienica, ul. Niepodległości 4, z ok. 1900 r., nr rej.: A-4502 z 22.02.2008,
kamienica, ul. Niepodległości 4 (4 b?), z 4 ćw. XIX w., nr rej.: 1547 z 18.03.1987,
hala miejska (obecnie Kino Pasja), ul. Niepodległości 13b, z końca XIX w., przebudowany w 1920 r., nr rej.: A-1989 z 30.12.2002,
willa, ul. Ostródzka 2, z końca XIX w., nr rej.: A-4501 z 22.02.2008,
willa, ul. Sienkiewicza 10, z 4 ćw. XIX w., nr rej.: 1548 z 18.03.1987,
budynek administracyjny Stacji Uzdatniania Wody, ul. Wodna 2, z 1903 r., nr rej.: A-4498 z 4.2.2008
budynek dawnego magazynu Urzędu Prowiantowego, ul. Wyszyńskiego 31, wybudowany po 1880 r., nr rej.: A-4581 z 418.10.2011,
wodociągowa wieża ciśnień, ul. 1 Maja, nr rej.: 1539 z 18.03.1987,
wodociągowa wieża ciśnień, przed dworcem PKP, nr rej.: 1618 z 28.12.1998,
wodociągowa wieża ciśnień, na terenie ZNTK, nr rej.: 1619 z 28.12.1998,
dawny młyn wodny z budynkiem gospodarczo-mieszkalnym, ul. Kościuszki 24, z 1912 r., nr rej.: A-4596 z 17.07.2012,
młyn (obecnie budynek usługowo-magazynowy), ul. Sobieskiego 12, z końca XIX w., nr rej.: A-4499 z 18.02.2008.
Obiekty historyczne
fosa miejska
młyn wodny (ul. Tadeusza Kościuszki)
dworzec Iława Miasto z 1876 roku, przebudowany
wille i kamienice eklektyczne, secesyjne ul. Tadeusza Kościuszki ul. Niepodległości ul. Henryka Sienkiewicza ul. Królowej Jadwigi
willa Waldrausch (ul. Henryka Sienkiewicza 28) zbudowana w 1898 roku; obecnie siedziba Państwowego Gospodarstwa Rybackiego
Neogotyckie budynki Iławskich Wodociągów
wieża ciśnień z 1871 r.
młyn elektryczny (ul. Jana III Sobieskiego) z XIX w.
relikty staropruskiego grodu z ok. X–XIII w. na wyspie Wielka Żuława
pałacyk neoklasycystyczno-secesyjny (ul. Tadeusza Kościuszki 27)
Jaz piętrzący
4 barokowe rzeźby: Jowisz, Junona, Meduza i Herkules z 1. połowy XVIII wieku, przywiezione z pałacu w Kamieńcu w 1976 roku, ul. Niepodległości
brama prabucka
Demografia
Dane z 30 czerwca 2009:
Według danych z 30 czerwca 2008 miasto miało 33 775 mieszkańców.
Piramida wieku mieszkańców Iławy w 2014 roku.
Osiedla w Iławie
Stare Miasto
Dzielnica Przemysłowa
Marina Iława
Wojska Polskiego
Transport drogowy
Miasto stanowi węzeł drogowy województwa warmińsko-mazurskiego. Krzyżują się w nim następujące drogi krajowe i wojewódzkie:
droga krajowa nr 16 relacji Dolna Grupa – Grudziądz – Iława – Olsztyn – Augustów
droga wojewódzka nr 521 relacji Iława – Prabuty – Kwidzyn
droga wojewódzka nr 536 relacji Iława – Lubawa
Iławscy przewoźnicy
PKS Iława – przedsiębiorstwo obsługujące komunikację regionalną i dalekobieżną
ZKM (Zakład Komunikacji Miejskiej) – zakład obsługujący komunikację miejską
Transport kolejowy
Iława jest ważnym węzłem kolejowym w Polsce, tylko tu na terenie województwa warmińsko-mazurskiego zatrzymuje się pociąg Pendolino . Miasto posiada połączenia kolejowe z wieloma miastami:
Iława – Warszawa – Kraków – Przemyśl (najdłuższe połączenie bezpośrednie)
Iława – Gdańsk – Słupsk – Koszalin – Szczecin
Iława – Toruń – Poznań – Wrocław
Iława – Olsztyn – Ełk – Białystok
Iława – Brodnica (linia nieczynna)
W mieście istnieją dwa dworce kolejowe:
Iława Główna – pociągi Regio (R), Koleje Mazowieckie (KM), Twoje Linie Kolejowe (TLK), Intercity (IC), Express Intercity (EIC), Express InterCity Premium (EIP)
Iława Miasto – Pociągi Regio (R)
Transport śródlądowy
Miejski tramwaj wodny „Ilavia” – rejsy spacerowe i czarterowe po Jezioraku
Żegluga Ostródzko-Elbląska – rejsy spacerowe statkiem „Bocian po Jezioraku (Port Iława – Sarnówek – Port Iława)
Prom międzybrzegowy – przeprawa na Wielką Żuławę
Życie kulturalne
Świętem Miasta jest 11 czerwca, upamiętniający lokację Iławy w 1305 roku.
Większości imprez kulturalnych w mieście patronuje Iławskie Centrum Kultury. Przy ICK działa kinoteatr „Pasja”, w ramach którego działa DKF „Kadr”.
W Iławie działa Miejska Biblioteka Publiczna, a także Powiatowa Biblioteka Pedagogiczna wchodząca w skład Powiatowego Centrum Rozwoju Edukacji w Iławie oraz filia Warmińsko-Mazurskiej Biblioteki Pedagogicznej im. Karola Wojtyły w Elblągu. W mieście znajduje się kilka galerii sztuki.
Muzea
Internetowe Muzeum Iławy - www.Ilawasprzedlat
Żeglarska Izba Pamięci
Kużnia Talentów
Festiwale
Open Air MayDay Lead Festiwal
Międzynarodowy Festiwal Jazzu Tradycyjnego „Złota Tarka” (najstarszy festiwal jazzu tradycyjnego w Europie)
Letnie Impresje Teatralne
Jeziorak Szanty
Międzynarodowy Festiwal Muzyki Klasycznej „Viva Musica”
Fama Rock Festiwal
Festiwal muzyki hip-hop i rap – Park Jam
Prasa lokalna
Kurier Iławski (tygodnik)
Gazeta Iławska, dodatek tygodniowy do Gazety Olsztyńskiej (tygodnik)
Życie Regionu (tygodnik)
Panorama Regionu (miesięcznik)
Powiat Iławski – Miesięcznik Regionalny
Uroczysko – gazeta dla dzieci i młodzieży wydawana przez Zespół Parków Krajobrazowych Pojezierza Iławskiego i Wzgórz Dylewskich, ukazująca się trzy razy w roku
Telewizja
Iławska Telewizja Internetowa ilawatv.pl
Radio
Radio Eska Iława
Radio Zet Gold Iława
Lokalne serwisy internetowe
ilawaonline.pl
powiatilawski.pl
ilawa.naszemiasto.pl
infoilawa.pl
Iława w kulturze
W 1974 r. na wyspie Wielka Żuława nagrywano film Gniazdo w reżyserii Jana Rybkowskiego, opowiadający o pierwszych latach państwa polskiego.W Iławie i nad Jeziorakiem rozgrywała się akcja dwóch przygód „Pana Samochodzika” – Nowe przygody Pana Samochodzika oraz Pan Samochodzik i złota rękawica autorstwa Zbigniewa Nienackiego. W listopadzie 1995 r. Volker Schlöndorff (twórca m.in. „Blaszanego bębenka”) nakręcił sceny do swojego filmu Król Olch z Johnem Malkovichem w ruinach zamku (8 km od Iławy).W 1989 roku został nagrany przez TVP film dokumentalny Krwawa Iława o iławskim zakładzie karnym słynącym z buntów, pacyfikacji i samookaleczeń, a także z pobicia internowanych wiosną 1982 roku.
Szkoły podstawowe
Samorządowa Szkoła Podstawowa nr 2 im. Marii Konopnickiej
Samorządowa Szkoła Podstawowa nr 3 im. Polskich Olimpijczyków
Samorządowa Szkoła Podstawowa nr 4 im. Polskich Podróżników
(od nowego roku szkolnego) Szkoła Podstawowa nr 4 im. Mikołaja Kopernika
(od nowego roku szkolnego) Szkoła Podstawowa nr 5 im. Polskich Noblistów
ZPS-W Szkoła Podstawowa Specjalna
Szkoła Podstawowa w CKU nr 1
Gimnazja
Gimnazjum nr 1 im. Mikołaja Kopernika (od nowego roku szkolnego PRZEKSZTAŁCONE w SP 4)
Gimnazjum nr 2 z Oddziałami Integracyjnymi im. Polskich Noblistów (od nowego roku szkolnego PRZEKSZTAŁCONE w SP 5)
Gimnazjum Specjalne
Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy
Gimnazjum Publiczne w Zespole Szkół Ogólnokształcących im. Stefana Żeromskiego (od nowego roku szkolnego ZAMKNIĘTE)
Gimnazjum dla dorosłych w CKU nr 1
Gimnazjum dla dorosłych w Centrum Edukacji ZDZ
Szkoły ponadgimnazjalne
Liceum Ogólnokształcące im. Stefana Żeromskiego w Zespole Szkół Ogólnokształcących im. Stefana Żeromskiego
Zespół Szkół im. Bohaterów Września 1939 roku
Zespół Szkół im. Konstytucji 3 maja
Zespół Szkół im. I. Kosmowskiej
Centrum Edukacji
Centrum Edukacji Dorosłych „Alfa”
Centrum Edukacji Zawodowej
CKU nr 1 (w Z.K.)
Liceum dla dorosłych „Eduma”
Szkoły wyższe
filia Szkoły Wyższej im. Pawła Włodkowica w Płocku
Politechnika Gdańska – Ośrodek Doświadczalny Wydziału Oceanotechniki i Okrętownictwa w Iławie
Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu – Zakład Hydrobiologii (Stacja Limnologiczna) w Iławie
Akademia Morska w Gdyni – Badawczo-Szkoleniowy Ośrodek Manewrowania Statkami (Szkoła Kapitanów) w Iławie
Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy – Nauczycielskie Kolegium Języków Obcych w Iławie
Szkoły artystyczne
Państwowa Szkoła Muzyczna I stopnia im. Tadeusza Bairda
Szkoła Tańca i Akrobatyki SPINEL
Samorząd
Iława ma status gminy miejskiej. Mieszkańcy Iławy wybierają do swojej Rady Miejskiej 21 radnych. Organem wykonawczym władz jest burmistrz. Siedzibą władz miasta jest Urząd Miasta mieszczący się w miejskim ratuszu przy ul. Niepodległości.
Miasto jest siedzibą Starostwa powiatu iławskiego. W mieście znajduje się także siedziba wiejskiej gminy Iława.
Mieszkańcy Iławy wybierają posłów na Sejm RP z okręgu wyborczego nr 34 (Elbląg).
Religia
Na obszarze miasta działalność religijną prowadzą następujące kościoły i wspólnoty:
Kościół rzymskokatolicki
Parafia Chrystusa Króla Wszechświata
Parafia Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny
Parafia Przemienienia Pańskiego
Parafia św. Andrzeja Boboli
Parafia św. Brata Alberta
Kościół greckokatolicki
Parafia św. Jana Apostoła
Kościół protestancki
Parafia Ewangelicko-Metodystyczna Miłości Bożej
Filiał Parafii Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w Ostródzie
Zbór Betezda Kościoła Zielonoświątkowego
Zbór Kościoła Adwentystów Dnia Siódmego
Inne
Sala Królestwa Świadków Jehowyzbór Iława-Wschód zbór Iława-Zachód
Sport i rekreacja
Iława jest ośrodkiem sportów wodnych. W mieście działa wiele przystani jachtowych, wypożyczalni sprzętu wodnego i rowerów. Miasto posiada stadion sportowy, halę widowiskowo-sportową, basen sportowy (Centrum Rekreacyjno-Sportowe), kręgielnię, tor do ekstremalnej jazdy rowerowej Pumptrack, miasteczko ruchu drogowego, 2 plaże strzeżone, 3 boiska Orlik, tor motocrossowo-rowerowo-przeprawowy, strzelnicę leśną, tor wioślarski, pole do mini-golfa a także kilka siłowni. 18 listopada 1992 roku na Stadionie Miejskim w Iławie odbył się towarzyski mecz piłkarski Polska–Łotwa. W Iławie działa Iławskie Centrum Sportu Turystyki i Rekreacji, które wspiera działalność różnych sekcji sportowych.
W mieście istnieje klub sportowy Jeziorak Iława, składający się z kilku sekcji, m. in. piłki nożnej, piłki ręcznej, tenisa stołowego i taekwondo. Ponadto w Iławie istnieją lokalne kluby, instytucje i stowarzyszenia skupiające osoby uprawiające m. in. sztuki walki, wioślarstwo, siatkówkę, tenis ziemny, lekkoatletykę, pływanie, strzelectwo i kolarstwo.
Harcerstwo
W Iławie działa hufiec Związku Harcerstwa Polskiego. W ramach hufca działają dwie drużyny wielopoziomowe, trzy drużyny wędrowników (16-21 lat), jedna drużyna harcerzy starszych (13-16 lat), cztery drużyny harcerzy (19-13 lat) i cztery drużyny zuchów.
Szlaki turystyczne
Szlaki turystyczne przechodzące przez miasto:
Szlaki piesze
Szlak żółty (28,3 km): z Iławy do Samborowa wzdłuż jeziora Jeziorak
Szlak niebieski (26 km): z Iławy przez Sarnówek do Siemian wzdłuż jeziora Jeziorak
Szlak zielony (41,3 km): z Iławy do Kamieńca
Leśna ścieżka dydaktyczna „Jasne”
Leśna ścieżka dydaktyczna „Silm”
Szlaki rowerowe
Szlak czerwony (ok. 60 km): z Iławy na północny-wschód do Jezierzyc oraz na zachód do Kisielic
Szlak niebieski (ok. 60 km): z Iławy do Zalewa wzdłuż jezior Gil Mały, Gil Wielki i Jeziorak
Szlak zielony (ok. 137 km): z Iławy do Elbląga wzdłuż Kanału Elbląskiego
Szlak żółty (dł. 131 km): z Gorynia do Elbląga wzdłuż Kanału Elbląskiego
Szlaki kajakowe
Szlak kajakowy im. Jana Pawła II – Ostróda – Miłomłyn – Siemiany – Gizerek – IŁAWA[218]
Szlak kajakowy Stare Jabłonki – Miłomłyn – IŁAWA (dł. 63,4 km) – Stare Jabłonki – J. Szeląg M. – J. Szeląg W. – J. Pauzeńskie – Ostróda – J. Drwęckie – K. Elbląski – Miłomłyn – K. Iławski – J. Jeziorak – Chmielówka – Makowo – Szałkowo – IŁAWA
Szlak kajakowy IŁAWA – Stare Jabłonki (dł. 73,3 km) – IŁAWA – Iławka – Drwęca – J. Drwęckie – Ostróda – J. Pauzeńskie – J. Szeląg W.i M. – S. Jabłonki
Szlak kajakowy IŁAWA – IŁAWA (dł. 136,7 km) – Rz. Iławka – Rz. Drwęca – J. Drwęckie – Ostróda – J. Szeląg Wielki – J. Szeląg M.- Stare
Jabłonki – K. Elbląski – Miłomłyn – K. Iławski – J. Dauby – J. Jeziorak – IŁAWA
Szlak kajakowy tzw. pętla toruńska (dł. 483 km) – IŁAWA – Iławka – Drwęca – Toruń – Bratian – NML – Kurzętnik – Brodnica – Golub -Dobrzyń – Lubicz – Toruń – Wisła – Elbląg – Chełmno – Świecie – Grudziądz – Gniew – Biała Góra – Rz. Nogat – Malbork – K. Jagielloński – Elbląg – K. Elbląski – Jeziorak – IŁAWA
Szlaki żeglarskie
Szlak Kanału Iławskiego i Elbląskiego – IŁAWA – Makowo – Zatoka Kraga – Jezioro Dauby – Jezioro Karnickie – Miłomłyn – K. Elbląski – J. Drwęckie[219]
Szlak Jeziora Jeziorak i Płaskiego – IŁAWA – Siemiany – Jerzwałd
Szlak Jeziora Jeziorak i Ewingi – IŁAWA – Siemiany – Matyty – Dobrzyki – Zalewo
Szlak Kanału Iławskiego i Kanału Elbląskiego – IŁAWA – Makowo – Zat. Kraga – K. Iławski – Miłomłyn – K. Elbląski
Gospodarka i przemysł
W powiecie iławskim jest drugie co do wielkości, najniższe bezrobocie w województwie warmińsko-mazurskim (5,8%) zaraz po powiecie grodzkim Olsztyn (5,1%) – dane na koniec sierpnia 2016 roku. W Iławie znajduje się podstrefa Warmińsko-Mazurskiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej.
Honorowi obywatele Iławy
Andrzej Drzycimski
Ralph Demuth
Henk van der Munnik
Roman Młyniec
Mieczysław Hoffman
Jan Kozłowski
Henryk Majewski
Stanisław Achremczyk
Jacek Protas
Lech Kobyliński
Bronisław Jastrzębski
Źródło treści i historia autorów: Wikipedia. Tekst skrócono i uporządkowano.
Tworzenie stron internetowych – Iława
Projektując witrynę dla firmy z obszaru miejscowości Iława, zaczynamy od ustalenia, czego klient potrzebuje przed złożeniem zamówienia lub wysłaniem zapytania.
Wizytówka internetowa dla lokalnej firmy
Na stronie można zebrać godziny pracy, obszar obsługi i odpowiedzi na pytania, które klienci najczęściej zadają przed kontaktem. Projekt układu uwzględnia wygodne korzystanie z witryny na telefonie.
Serwis dla firmy obsługującej kilka miejscowości
Witryna może przedstawiać rzeczywisty obszar obsługi oraz różnice między usługami dostępnymi w poszczególnych lokalizacjach. Każda podstrona powinna odpowiadać na konkretne pytania klientów dotyczące dojazdu, zakresu prac lub kontaktu.