Kościerzyna – informacje o miejscowości
Kościerzyna (dodatkowa nazwa w j. kaszub. Kòscérzna; niem. Berent, dawniej Bern) – miasto w północnej Polsce, w województwie pomorskim, w powiecie kościerskim.
Położenie
Kościerzyna leży w południowej części Pojezierza Kaszubskiego na Kaszubach. Wysokość nad poziomem morza: 150 m. Otoczone jest przez jeziora – Gałęźne, Kapliczne, Wierzysko, niedaleko leżą także jeziora Garczyn, Sudomie i Osuszyno. Dzięki walorom krajobrazowym miasto jest popularnym centrum turystycznym.
W centrum Wzgórze Księżniczki Gertrudy.
Miasto położone jest przy skrzyżowaniu drogi krajowej nr 20, drogi wojewódzkiej nr 214 i drogi wojewódzkiej nr 221. Kościerzyna jest też węzłem kolejowym, gdzie krzyżują się trasy Nowa Wieś Wielka – Gdynia Port Centralny, Kościerzyna – Chojnice, Pszczółki – Kościerzyna (zlikwidowana).
Przynależność administracyjna
1878-1920 - prowincja Prusy Zachodnie
1920-1939 - województwo pomorskie
1939-1945 - Okręg Rzeszy Gdańsk-Prusy Zachodnie
1945-1975 - Województwo gdańskie (1945–1975)
1975-1998 - Województwo gdańskie (1975–1998).
Struktura powierzchni
Według danych z 2005 Kościerzyna ma obszar 15,83 km², w tym: użytki rolne 55%, użytki leśne 5%.
Miasto zajmuje 1,36% powierzchni powiatu.
Dzielnice i osiedla
Cegielnia, Flokusy, Markubowo, Osada Leśna, Osiedle Marii Curie Skłodowskiej, Osiedle Plebanka, Osiedle Rogali, Osiedle Tysiąclecia, Osiedle Za Dworcem, Osiedle Świerkowa, Plebanka, Szydlice, Wierzysko i Osiedle Zachód (budownictwo TBS).
Historia
Początki miasta pod koniec XIII w. Początkowo była to osada znajdująca się przy grodzie obronnym. Prawa miejskie uzyskała w 1398.
Z historią miasta związanych jest wiele ciekawych opowieści. Jedna z nich dotyczy herbu Kościerzyny, na którym widnieje niedźwiedź pod dębem. Niedźwiedź – ponieważ według legendy przed wiekami zwierzę to nękało mieszkańców osady leżącej na terenie dzisiejszego miasta. Potężna bestia była postrachem okolicy. Napotkanych w borze ludzi zabijała uderzeniem silnych łap, siejąc powszechne przerażenie. Do czasu, aż znalazł się śmiałek – odważny syn kowala, który postanowił położyć kres życiu bestii. Wziąwszy dzidę i tarczę w głębi puszczy stoczył z niedźwiedziem bój na śmierć i życie.
Ślady przeszłości miasta zachowane w dokumentach sięgają 1284, kiedy to "Costerina" wraz z 21 innymi miejscowościami ziemi "Dirsoua" (Tczew) została nadana przez księcia pomorskiego Mściwoja II księżniczce Gertrudzie – najmłodszej córce księcia Sambora II z Tczewa.
Ważnymi datami w czasach jej podległości Krzyżakom są kolejno: rok 1346 - lokacja wsi Kościerzyny na prawie chełmińskim i rok 1398 - odrębna lokacja Kościerzyny jako miasta, które z czasem wchłonęło wioskę.
W połowie XV w. miasto liczyło 300 mieszkańców. Zajmowali się oni głównie rolnictwem, ale również rzemiosłem, warzeniem piwa itp.
Z Kościerzyną związany jest ród Kostków herbu Dąbrowa, którego przedstawiciele byli starostami kościerskimi: Stanisław Kostka (1540–1555), Krzysztof Kostka (1555–1594), Krzysztof junior Kostka (1594–1602), Anna Kostkowa z Pileckich (1602–1603).
W Kościerzynie urodził się Stanisław Bolesław Kostka, który dwukrotnie był delegatem Prus Zachodnich w parlamencie berlińskim w roku 1907 i 1912 reprezentując powiat grudziądzki. Po odzyskaniu niepodległości przez Polskę był w 1920 roku komisarycznym burmistrzem Radzynia Chełmińskiego, a w następnym roku 1921 został pierwszym wybieralnym burmistrzem Świecia nad Wisłą i pełnił tę funkcje do 19 stycznia 1935 roku.
Do XIX wieku był to ośrodek rejonu rolniczego. Od 1775 siedziba pruskiej administracji leśnej. Od połowy XIX wieku ważny ośrodek polskości na Kaszubach. W 1931 roku przez Kościerzynę poprowadzono tzw. magistralę węglową (Śląsk-Gdynia). W czasie II wojny światowej Kościerzyna została wcielona do III Rzeszy; a wielu mieszkańców zostało pomordowanych. 8 marca 1945 miasto zostało wyzwolone przez Armię Czerwoną, jednak kontakt z żołnierzami radzieckimi, dokonującymi często grabieży i gwałtów na miejscowej ludności, niesłusznie traktowanej jako niemiecka, zapisał się negatywnie w pamięci mieszkańców.
W czasach PRL-u liczba ludności zwiększyła się poprzez wybudowanie kilku osiedli bloków mieszkalnych. Jednocześnie dbano o kulturę; w 1965 r. założona została (druga w kraju) Izba Regionalna. Zwrócono uwagę na produkowany tu dawniej kaszubski miód pitny. Po wojnie tradycje miodosytnictwa kontynuowała Wytwórnia Miodów Pitnych. W latach osiemdziesiątych rozpoczęto budowę nowego szpitala (ukończony w 1998 r.); mającego być zapleczem sanitarnym dla Trójmiasta w wypadku użycia broni masowego rażenia.
W 1992 r. utworzono samodzielną gminę miejską Kościerzyna poprzez wyłączenie obszaru miasta z dotychczasowej gminy miejsko-wiejskiej.
Nazwy ulic w PRL
Długa - dawniej Bieruta
Kapliczna - dawniej Waryńskiego
Klasztorna - dawniej Buczka
Kościelna - dawniej Nowotki
Rynek - dawniej plac 1 Maja
Sikorskiego - dawniej Świerczewskiego
Strzelecka - dawniej 22 Lipca
Wodna - dawniej Safiana
Transport
Kościerzyna jest ważnym lokalnym węzłem kolejowo – drogowym. Krzyżują się tu linie kolejowe nr: 201 (Nowa Wieś Wielka – Gdynia), 211 (do Chojnic), a w przeszłości 233 (do Pszczółek) oraz drogi: krajowa nr 20 (ze Stargardu do Gdyni) z drogami wojewódzkimi nr 214 (z Łeby do Warlubia) i 221 (z Gdańska).
Ok. 10 km na zachód od miasta znajduje się lądowisko Korne, a 27 km na południe lądowisko Borsk.
W 2010 roku przy ul. Piechowskiego oddano do użytku sanitarne lądowisko.
W 2015 rozpoczęła się budowa 7,6 km obwodnicy miasta w ciągu drogi krajowej nr 20, która ma przejąć około 30-50% ruchu tranzytowego przez miasto. Obwodnica posiada układ pasów 2+1 (dwa pasy w jednym kierunku trwale odseparowane od jednego w przeciwną stronę). Inwestycja została oddana do użytku 1 października 2017 roku i kosztowała ponad 164 mln zł.
Od 1 kwietnia 2015 funkcjonująca w mieście komunikacja miejska stała się bezpłatna dla pasażerów.
Zabytki
Pieta Kościerska Matki Bożej Bolesnej z 1430 w kaplicy sióstr niepokalanek.
Kościół farny pod wezwaniem świętej Trójcy – zbudowany w latach 1914-1917 na planie krzyża greckiego w stylu neobarokowym. W kościele znajduje się cudowny obraz Matki Boskiej Kościerskiej, który jest namalowaną w 1616 roku kopią dzieła z IX wieku.
pomnik Józefa Wybickiego autorstwa Wawrzyńca Sampa z 1975 r.
dawny cmentarz ewangelicki na ulicy 8 Marca; obecnie jest to park osiedlowy.
Kościół Zmartwychwstańców pod wezwaniem Zmartwychwstania Pańskiego zbudowany w latach 1892-1894, neogotycki, do 1945 ewangelicki.
rynek (układ ulic ze średniowiecza; kamienice, łącznie z ratuszem, są z XIX wieku).
gmach Sądu Rejonowego przy ul. Dworcowej.
budynek byłego browaru wraz z zabytkowym kominem przy ul. Miodowej (obecnie znajduje się tam Hotel, Pub, Pizzeria i Centrum Handlowe - Stary Browar Kościerzyna).
budynek Starostwa Powiatowego przy ul. 3 maja.
zakład Najświętszej Marii Panny Anielskiej, którego rektorem był ks. Jakub Żywicki (obecnie w części budynku znajduje się Szkoła Podstawowa nr 1).
budynek poczty przy ul. Dworcowej.
budynek pierwszego banku przy ul. Dworcowej.
pomnik Chrystusa Króla przy ul. Kaplicznej; stojący na cokole, który dawniej stanowił pomnik pamięci mieszkańców poległych w armii pruskiej w wojnie z Francją w 1871 r.
neogotycki ratusz z XIX wieku przy rynku.
budynek dworca kolejowego przy ul. Dworcowej.
ulica Dworcowa z pięknymi dworkami i kamieniczkami.
budynek SP nr 1, 2 oraz Powiatowego Zespołu Szkół nr 2 (dawnego seminarium nauczycielskiego).
Muzeum Kolejnictwa;
Demografia
Dane z 30 czerwca 2009:
Według danych z roku 2005 średni dochód na mieszkańca wynosił 1538,67 zł.
Piramida wieku mieszkańców Kościerzyny w 2014 roku.
Kultura
W Kościerzynie znajduje się Centrum Kultury i Sportu im. Józefa Wybickiego, biblioteka miejska, Muzeum Ziemi Kościerskiej znajdujące się w rynku miasta, w ceglanym ratuszu z roku 1843 oraz Centrum Kultury Kaszubskiej. Znajduje się tu również jedyne w Polsce i jedno z trzech w Europie Muzeum Akordeonu, a ponadto Muzeum Kolejnictwa w Kościerzynie, Ekspozycja Muzealna Niewypałów I i II wojny światowej. Dodatkową atrakcją dla miłośników pływania jest basen AQUA Centrum w Kościerzynie. Rezerwat przyrody “Strzelnica” z trójrzędową aleją z ponad 200-letnimi klonami i dębami prowadzi w rejon leśniczówki i byłej siedziby Bractwa Kurkowego (obecnie Centrum Kultury Kaszubskiej „Strzelnica”). Wystawa przyrodnicza w Nadleśnictwie Kościerzyna z ekspozycją ptaków oraz spreparowanych zwierząt w ich naturalnym środowisku pozwala poznać faunę i florę ziemi kościerskiej oraz zgłębić historię kościerskiego nadleśnictwa. Centrum Kultury Kaszubskiej od 2009 roku organizuje Festiwale Muzyki Kameralnej.
Szkolnictwo podstawowe
Szkoła Podstawowa nr 1 im. Tadeusza Kościuszki
Szkoła Podstawowa nr 2 im. ks dra Leona Heykego
Szkoła Podstawowa nr 3 im. Franciszka Sedzickiego
Szkoła Podstawowa nr 6 im. ks dr Bernarda Sychty
Państwowa Szkoła Muzyczna I Stopnia im. Mazurka Dąbrowskiego
Prywatna Szkoła Podstawowa Montessori
Prywatna Szkoła Podstawowa "Happy Kids"
Szkolnictwo ponadpodstawowe
I Liceum Ogólnokształcące im. Józefa Wybickiego
Powiatowy Zespół Szkół nr 1 "Ekonomik" (liceum i technikum)
Powiatowy Zespół Szkół nr 2 "Budowlanka" (liceum dla dorosłych i technikum)
Kaszubskie Centrum Edukacji "Vademecum" (prywatne liceum, szkoła zawodowa i policealna)
"Externus" - szkoła policealna i zawodowa o profilu medycznym
Szkolnictwo wyższe
Powszechna Wyższa Szkoła Humanistyczna WZ w Kościerzynie
Sport
Kaszubia Kościerzyna
Opieka medyczna
NZOZ "Przychodnia" Sp. z o.o.
Szpital Specjalistyczny w Kościerzynie Sp. z o.o.
Religia
Na terenie miasta działalność religijną prowadzi Kościół rzymskokatolicki, (parafia Jezusa Chrystusa Króla Wszechświata, parafia Świętej Trójcy, parafia Zmartwychwstania Pańskiego), Kościół Zielonoświątkowy – protestancka wspólnota o charakterze ewangelicznym oraz Chrześcijański Zbór Świadków Jehowy (Kościerzyna).
Jest jedynym miastem w Europie mającym dwa sanktuaria znajdujące się na terenie jednej parafii: Matki Boskiej Kościerskiej Królowej Rodzin i Matki Boskiej Bolesnej Królowej Anielskiej.
Sąsiednie gminy
Gmina Kościerzyna (wiejska)
Miasta partnerskie
Cölbe (Niemcy)
El Padul (Hiszpania)
Pryłuki (Прилуки) (Ukraina)
Sanary-sur-Mer (Francja)
Pniewy (Pniewy Szamotulskie)
Źródło treści i historia autorów: Wikipedia. Tekst skrócono i uporządkowano.
Tworzenie stron internetowych – Kościerzyna
Dla firm działających na obszarze miejscowości Kościerzyna projektujemy witryny dopasowane do sposobu, w jaki klienci zamawiają usługi lub produkty.
Witryna z rezerwacją lub zapytaniem
Strona może pokazywać zakres usług, sposób umawiania terminów i informacje potrzebne przed wizytą. Formularz dopasowujemy do tego, czy firma przyjmuje rezerwacje, czy najpierw odpowiada na zapytania.
Strona z ofertą dla klientów biznesowych
Przygotowujemy podstrony opisujące usługi, proces współpracy i przykładowe realizacje. Formularz pozwala wskazać zakres projektu i zostawić dane do kontaktu w sprawie wyceny.