Kraśnik – informacje o miejscowości
Kraśnik – miasto w województwie lubelskim, siedziba powiatu kraśnickiego, położone 49 km na południowy zachód od Lublina. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa lubelskiego.
Miasto położone początkowo na ziemi sandomierskiej, następnie na ziemi lubelskiej. Kraśnik, będący własnością szlachecką położony był w drugiej połowie XVI wieku w powiecie urzędowskim województwa lubelskiego.
Według danych z 30 czerwca 2004 r. miasto miało 36 256 mieszkańców.
Położenie
Kraśnik leży na Wyżynie Lubelskiej, 49 km na południowy zachód od Lublina. Miasto rozciąga się wzdłuż rzeki Wyżnicy po obu jej stronach na Wzniesieniach Urzędowskich.
W okolicach miasta swój początek ma Roztocze Zachodnie.
Struktura powierzchni
Według danych z roku 2002 Kraśnik ma obszar 25,28 km², w tym:
użytki rolne: 45%
użytki leśne: 17%
Miasto zajmuje 2,51% powierzchni powiatu.
1 stycznia 2011 włączono do miasta część sołectwa Suchynia o pow. 55,39 ha z gminy Kraśnik oraz części sołectwa Wyżnica-Kolonia o pow. 2,11 ha z gminy Dzierzkowice.
Podział miasta na osiedla
Miasto Kraśnik składa się z dwóch głównych części: położony na południowym wschodzie Kraśnik Stary (zwany też Kraśnikiem Lubelskim lub Dzielnicą Starą) oraz położony na północnym zachodzie Kraśnik Fabryczny (zwany też Dzielnicą Fabryczną), będących przed 1975 rokiem odrębnymi miastami. Obie części są oddalone od siebie 6 km i łączy je prostoliniowa ulica Urzędowska. Jako centralny punkt Kraśnika uważa się skrzyżowanie ulicy Lubelskiej z ulicami: Jagiellońską, Andrzeja Struga i Mostową w Dzielnicy Starej, ze względu na to, że to w tej części miasta usytuowany jest główny węzeł komunikacyjny.
Powyższe części miasta można podzielić na osiedla:
Kraśnik Fabryczny – nazwa pochodzi od położonej w tej części Fabryki Łożysk Tocznych, przy której od lat 30. powstawało osiedle. Podzielony jest na obręby ewidencyjne nie będące oficjalnie częściami miasta: Północ, Zachód, Wschód. W obrębie Północ wyodrębnić można nieoficjalne osiedla: os. Młodych, os. Metalowców, os. Słoneczne (dawniej Dąbrowszczaków) będące osiedlami bloków mieszkalnych. W pozostałych obrębach znajdują się osiedla domków jednorodzinnych. W południowej części Dzielnicy Fabrycznej zabudowa przy ul. Chłodnej stanowi oficjalną część miasta Wyżnianka-Kolonia, będąca dawniej częścią wsi o tej samej nazwie w gminie Dzierzkowice. W północno-zachodniej części Dzielnicy Fabrycznej znajduje się leśniczówka, która stanowi oficjalną część miasta Gajówka Budzyń.
Kraśnik Stary – nazwa nawiązuje do najstarszej części miasta. W skład tej części wchodzą oficjalne osiedla bloków mieszkalnych (na północy): Koszary, Zarzecze Drugie; osiedla domków jednorodzinnych (na zachodzie, południu i wschodzie): Bojanówka, Góry, Kwiatkowice, Lasy, Podlesie, Spławy, Stacja Kolejowa (zwane też Osiedlem Kolejowym'), Zarzecze Pierwsze; osiedle kamienic i domków jednorodzinnych (w centrum): Stare Miasto, Ośrodek-Miasto; oraz zespół zakładów wyrobu cegły pod nazwą Cegielnie położony na zachód od centrum.
Między głównymi częściami miasta, wzdłuż ulicy Urzędowskiej położone są osiedla:
Piaski – dawniej wieś, w latach 90. na wschód od ulicy Urzędowskiej powstało osiedle bloków mieszkalnych.
Budzyń – dawniej wieś, w tej części miasta znajduje się Zalew Kraśnicki oraz tereny inwestycyjne w Kraśnickiej Podstrefie Tarnobrzeskiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej.
Historia
Kraśnik jest położony przy dawnym szlaku prowadzącym ze Śląska i Gór Świętokrzyskich do Włodzimierza i Kijowa. W drugiej połowie XIV wieku należało do Gorajskich. W 1377 r. król Ludwik Węgierski potwierdził własność i nadał Kraśnikowi prawo niemieckie (średzkie) w miejsce polskiego. W 1403 r. istniał tu kościół parafialny pw. św. Pawła. Przed 1410 r., jako posag Anny z Goraja, miasto przeszło w ręce Tęczyńskich. To oni doprowadzili je do rozkwitu. Od 1558 r. właścicielami miasta byli książęta Olelkowicze-Słuccy, a później Radziwiłłowie. W 1604 r. miasto kupił hetman wielki koronny Jan Zamoyski, włączając je do Ordynacji Zamojskiej, w skład której wchodziło do 1866 r. Miasto wielokrotnie niszczyły pożary, z których największy wzniecili Szwedzi w 1657 r. W 1813 r. spłonęło 3/4 zabudowy i ratusz.
Od XIV wieku miasto otoczone było wałami. Na ich miejscu ok. 1465 r., z inicjatywy Jana Tęczyńskiego, powstały ceglano-kamienne mury obronne z dwiema bramami: Lubelską i Sandomierską. Rozebrano je w drugiej połowie XIX wieku. Dodatkowymi punktami oporu były kościół otoczony wysokim murem i zamek. Ten ostatni powstał już w XIV wieku na północny zachód od miasta, na górze otoczonej mokradłami. Była to czworoboczna budowla z kamienia i drewna. Na jego dziedzińcu stała kaplica pw. Matki Bożej Loretańskiej. Już w 1646 r. zamek chylił się ku upadkowi, a w 1657 r. został doszczętnie zniszczony przez Szwedów. Jego pozostałości rozebrano w pierwszej połowie XVIII wieku. W 1878 roku Kraśnik, po udziale w powstaniu styczniowym, utracił prawa miejskie.
W 1914 i 1915 r. w okolicach miasta miały miejsce ciężkie walki austriacko-rosyjskie (bitwa pod Kraśnikiem). Dla poprawy zaopatrzenia frontu Rosjanie zbudowali linię kolejową Lublin – Rozwadów, którą oddano do użytku w dniu 31 grudnia 1914 r. Po odzyskaniu niepodległości Kraśnik na nowo otrzymał prawa miejskie. W latach 1937–1938, w ramach tworzenia Centralnego Okręgu Przemysłowego, na północ od miasta w lesie Budzyń wzniesiono zakład zbrojeniowy. Miał on wytwarzać amunicję artyleryjską, ruszyła jednak tylko produkcja zapalników. Zakład przejęli Niemcy, produkowano tu części do samolotu Heinkel. W 1939 obszar miasta powiększono kosztem gminy Dzierzkowice.
Podczas okupacji w 1942 r. utworzono w Budzyniu obóz koncentracyjny. Zginęło w nim 8 tys. ludzi. 9 października 1942 roku oddział Gwardii Ludowej pod dowództwem Grzegorza Korczyńskiego rozbił areszt w Kraśniku i uwolnił kilkudziesięciu aresztowanych Podczas akcji wywiązała się walka w której zginęło dwóch żandarmów i jeden partyzant. W nocy z 31 grudnia 1942 na 1 stycznia 1943 wysadzono w powietrze przepust kolejowy pod Kraśnikiem w ramach akcji „Wieniec II”. Oddziałem dowodził Tadeusz Leon Józef Zawadzki (ps. Zośka), bohater książki Aleksandra Kamińskiego „Kamienie na szaniec”.
W 1975 roku miasta Kraśnik Lubelski i pobliski Kraśnik Fabryczny oraz wsie położone między nimi Piaski i Budzyń połączono w jedno miasto – Kraśnik.
Zabytki
Kościół parafialny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny i klasztor kanoników regularnych. Tworzą go następujące budowle: Kościół parafialny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny i św. Augustyna Klasztor – budowla barokowa z fragmentami gotyckimi i renesansowymi Dzwonnica – wzniesiona przed 1682 r. Na niej dzwony z 1758 i 1845 r. Klasycystyczna kaplica św. Jacka, zbudowana w końcu XVIII wieku Mur otaczający klasztor wzniesiony w pierwszej połowie XVII wieku
Barokowy kościół św. Ducha z lat 1758–1761 Zachowany przy nim drewniany budynek szpitala dla ubogich (tzw. Dworek Modrzewiowy)
Wielka Synagoga i Mała Synagoga z 1654 r. i XIX wieku: obie Synagogi mają zachowane bimy i fragmenty polichromii
Nowy cmentarz żydowski (W Kraśniku istniały jeszcze dwa inne kirkuty – najstarszy i stary)
Wzgórze zamkowe z pozostałościami murowanego zamku zbudowanego na przełomie XIV i XV wieku. Następnie przebudowano go w 2 połowie XV wieku, gdy powstał dwór na kopcu. Po raz pierwszy zamek wzmiankowano w 1589 roku. Inwentarz z 1612 roku opisuje, że zamek na planie czworoboku składał się z dworu otoczonego parkanem, stajni, wieży i bramy, do której wjeżdżało się przez most nad przekopem. Wokół zamku stały budynki gospodarcze: kuchnie, wozownie, stajnie, piekarnia oraz browar przy którym były dwie sadzawki, ogród warzywny i pastewnik, przez który płynęła rzeka z młynem o dwóch kołach. Inwentarze wspominają w obrębie zabudowań zamkowych o starym zamczysku oddzielonym od zamku przekopem. Stał tu na nim drewniany kościółek będący pod opieką proboszcza i klasztoru.
Ślady dawnych obwarowań miejskich – widoczne są na ul. Podwalnej.
Cmentarz – przy ulicach Tadeusza Kościuszki i Cmentarnej z zachowanymi nagrobkami z XIX wieku
Demografia
Struktura demograficzna mieszkańców Kraśnika według danych z 31 grudnia 2007:
Piramida wieku mieszkańców Kraśnika w 2014 roku.
Gospodarka
Kraśnik jest miastem w którym przemysł ma nieznaczną przewagę nad usługami, co jest związane z lokalizacją w Kraśniku Fabryki Łożysk Tocznych. Wśród ogółu zatrudnionej ludności większość pracuje w przemyśle (ok. 52%), natomiast w usługach i budownictwie pozostała część ludności (ok. 46%). W Kraśniku dominują małe i średnie przedsiębiorstwa, działa także kilka większych zakładów produkcyjnych.
Główne zakłady przemysłowe zlokalizowane w Kraśniku:
Fabryka Łożysk Tocznych – Kraśnik S.A. – produkcja łożysk tocznych
Tsubaki-Hoover Polska Sp. z o.o. – produkcja wyrobów metalowych
Gumet – produkcja uszczelnień gumowo-metalowych i gumowych
Nabor – produkcja wyrobów gumowych i gumowo-metalowych
AJG – Zakłady Poligraficzne – usługi poligraficzne
Ekoflora Przedsiębiorstwo Ekologiczne – produkcja wieloskładnikowych nawozów dolistnych dla rolnictwa
Ponadto w mieście istnieje wiele mniejszych przedsiębiorstw.
Handel
W Kraśniku ulokowanych jest także kilka placówek sieci handlowych: Carrefour Express (2),Kaufland, Tesco, Lidl, Aldik, Stokrotka, Biedronka (4), Avans, CCC, Media Expert i Rossman (2) oraz Galeria Handlowa „Londyn” i Galeria Handlowa „Julia i Szymon”.
Transport drogowy
Kraśnik jest znaczącym węzłem drogowym województwa lubelskiego. W Dzielnicy Starej krzyżują się drogi krajowe i wojewódzkie:
19 (Białoruś) – Kuźnica – Białystok – Lublin – Kraśnik – Janów Lubelski – Rzeszów. W jej miejsce planowana jest droga ekspresowa S19 omijająca miasto od wschodu.
74 (Łódź) – Sulejów – Kielce – Kraśnik – Janów Lubelski – Zamość – Zosin – (Ukraina). Od 2010 roku omija centrum Kraśnika obwodnicą południową.
833 Kraśnik – Chodel – (Opole Lubelskie). W przyszłości ruch tranzytowy z niej ma zostać przełożony na planowaną obwodnicę północną.
Transport kolejowy
Przez Kraśnik przebiega linia kolejowa D29-68 Lublin Główny – Kraśnik – Stalowa Wola Rozwadów – Stalowa Wola Południe – Przeworsk. Dworzec PKP znajduje się przy ulicy Kolejowej w Dzielnicy Starej. Obecnie z dworca można dostać się bezpośrednio do wielu polskich miast.
Do dworca PKP z dzielnicy Fabrycznej kursują linie autobusowe 2,7 i 8 obsługiwane przez Miejskie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne w Kraśniku.
Do roku 2012 ze stacji kolejowej do Fabryki Łożysk Tocznych (Kraśnik Fabryczny) biegła nieczynna od dawna bocznica kolejowa, która została rozebrana. W jej miejscu planowana jest budowa północnej obwodnicy Kraśnika. Oprócz niej istnieją jeszcze nieużywane bocznice do Jednostki Wojskowej oraz tartaku, który rozebrano w latach 90. XX wieku.
Komunikacja miejska i dalekobieżna
W Kraśniku działa komunikacja miejska i podmiejska obsługiwana przez Miejskie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne w Kraśniku oraz przez przewoźników prywatnych. Prężnie działa komunikacja międzymiastowa, oferująca kursy między innymi do Lublina, Kielc, Ostrowca Świętokrzyskiego, Białegostoku, Krakowa, Warszawy, Puław, Niska, Stalowej Woli, Tarnobrzega, Janowa Lubelskiego, Wrocławia, Hrubieszowa, Sandomierza, Rzeszowa, Zakopanego. Dworzec Autobusowy zlokalizowany jest przy ulicy Lubelskiej 47 w Dzielnicy Starej. W Dzielnicy Fabrycznej przy ulicy Mickiewicza położony jest przystanek główny, z którego zaczyna się większość kursów do Lublina, Stalowej Woli i okolicznych miejscowości.
Administracja
Burmistrzowie miasta Kraśnik w III RP:
Antoni Pyzik (1990–1996)
Piotr Czubiński (1996–2010),
Mirosław Włodarczyk (od 5 grudnia 2010).
Lokalne media
Prasa Głos Gazeta Powiatowa – Głos Gazeta Powiatowa Kurier Lubelski – Kraśnik Dziennik Wschodni – Kraśnik
Telewizja Telewizja Kraśnik
Religia
Na terenie miasta działalność religijną prowadzą następujące kościoły i związki wyznaniowe:
Katolicyzm
Kościół rzymskokatolicki: Dekanat Kraśnik
Organizacje Katolickie
Katolickie Stowarzyszenie Młodzieży „Amaneo” działające przy kościele pw. Świętego Ducha
Protestantyzm
Kościół Adwentystów Dnia Siódmego (grupa w Kraśniku) – Grupa Kościoła Adwentystów Dnia Siódmego
Kościół Chrześcijan Baptystów
Kościół Zielonoświątkowy – (Zbór Kościoła Zielonoświątkowego „Dobra Nowina”)
Świadkowie Jehowy
Dwa zbory Świadków Jehowy: Kraśnik-Fabryczny i Kraśnik-Południe.
Sport
Kluby sportowe działające w mieście:
Fabryczny Klub Sportowy Stal Kraśnik – klub piłkarski występujący w IV lidze
Ludowy Klub Sportowy Tęcza Kraśnik – piłka nożna, tenis stołowy
Uczniowski Klub Pływacki „Fala” Kraśnik – pływanie
Ludowy Uczniowski Klub Sportowy „Suples” – zapasy
Kraśnicki Międzyszkolny Klub Sportowy Kraśnik – piłka ręczna
Międzyszkolny Uczniowski Klub Sportowy Kraśnik – piłka nożna
Ludowy Klub Sportowy Kowalin – piłka nożna
Szkolny Klub Biegowy Kraśnik – biegi
Szkolny Klub Tenisa Stołowego „Dwójka” Kraśnik
Uczniowski Klub Sportowy Biało-Czarni – koszykówka
UKSKT Kraśnik (Uczniowski Klub Sportowy Karate Tradycyjnego przy Zespole Placówek Oświatowych nr 2 w Kraśniku)
Fantan Kraśnik – taniec towarzyski
Low-Kick Kraśnik kick-boxing
Racing Team Kraśnik – kolarstwo
Sparta Kraśnik – boks
Obiekty sportowe Znaczącą rolę w mieście w dziedzinie sportu i rekreacji odgrywa Miejski Ośrodek Sportu i Rekreacji. Obiekty Miejskiego Ośrodka Sportu i Rekreacji:
Pływalnie: Pływalnia kryta (25-m) Pływalnia odkryta (50-m)
Boiska: Płyta główna z trybunami na 2 tysiące miejsc siedzących i bieżnią (400 m) Płyta boczna treningowa Dwa boiska trawiaste do mini piłki nożnej Trzy boiska do siatkówki plażowej Boiska asfaltowe do piłki ręcznej i koszykówki Trzy boiska „Orlik”
Pięć kortów tenisowych o naturalnej nawierzchni
Lodowisko naturalne
Urodzeni w Kraśniku
Kinga Byzdra – polska piłkarka ręczna
Józef Rychter – polski aktor, reżyser, dyrektor teatru
Jarosław Stawiarski - polski polityk, historyk i nauczyciel, urzędnik samorządowy, poseł Prawa i Sprawiedliwości na Sejm V, VI, VII i VIII kadencji, od 2015 sekretarz stanu w Ministerstwie Sportu i Turystyki.
Maciej Siejewicz - wybitny polski prawnik
Miasta partnerskie
Głównym celem współpracy międzynarodowej jest stała wymiana doświadczeń zdobytych przez samorząd Kraśnika i miast partnerskich, a także szukanie wspólnych rozwiązań podobnych problemów pojawiających się przed samorządami lokalnymi.
Miasta partnerskie z którymi współpracuje Kraśnik:
Źródło treści i historia autorów: Wikipedia. Tekst skrócono i uporządkowano.
Tworzenie stron internetowych – Kraśnik
Chcesz przedstawić ofertę klientom z miejscowości Kraśnik? Pomagamy uporządkować treść i zaprojektować ścieżkę od zapoznania się z usługą do kontaktu.
Strona usługowa z portfolio
Realizacje można uporządkować według rodzaju zlecenia i opisać zakres każdej z prac. Klient może przejść z przykładu realizacji do odpowiedniej usługi i wysłać zapytanie.
Katalog produktów i sklep internetowy
Przygotowujemy strukturę kategorii i karty produktów z miejscem na zdjęcia, parametry oraz informacje o dostawie. Zakres wdrożenia można dopasować do liczby produktów i sposobu przyjmowania zamówień.