Krosno Odrzańskie – informacje o miejscowości
Krosno Odrzańskie (niem. Crossen an der Oder) – miasto powiatowe w województwie lubuskim, w Dolinie Środkowej Odry, nad Odrą u ujścia Bobru. Znajdują się tu siedziby Nadodrzańskiego Oddziału Straży Granicznej oraz garnizon.
Nazwa
Nazwa odnosi się do polskiej nazwy krosna tkackiego – urządzenia do tkania z przędzy tkanin. Niemiecki językoznawca Heinrich Adamy swoim dziele o nazwach miejscowości na Śląsku wydanym w 1888 roku we Wrocławiu wymienia jako najwcześniejszą zanotowaną nazwę miejscowości w dokumencie z 1105 roku Crosno podając jej znaczenie "Stadt der Weber" - "miasto tkaczy".
W kronice łacińskiej Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis (pol. Księga uposażeń biskupstwa wrocławskiego) spisanej za czasów biskupa Henryka z Wierzbna w latach 1295-1305 miejscowość wymieniona jest w zlatynizowanej formie Crosna.
Obecną nazwę zatwierdzono 7 maja 1946.
Historia
Na podstawie mapy starożytnego kartografa Klaudiusza Ptolemeusza specjaliści z departamentu Geodezji i Geoinformacji Technicznego Uniwersytetu Berlińskiego ustalili, że Krosno Odrzańskie mogło być stolicą (Lugidunum) starożytnego Związku Lugijskiego, a przynajmniej leżało na jego terenie. 6 r. n.e. kojarzone ze Związkiem Lugijskim państwo Marboda stało się podległe Rzymowi.
Pierwsze wzmianki pisemne o mieście w 1005 r. w kronice biskupa Thietmara z Merseburga, miejsce walk Bolesława Chrobrego z Henrykiem II w roku 1005 i 1015 – bitwa pod Krosnem Odrzańskim. Przed 1226 r. pierwsza inicjatywa lokacyjna na prawie niemieckim Henryka Brodatego. Do 1482 r. w granicach księstwa głogowskiego, później we władaniu Brandenburgii. Miasto mocno zniszczone w czasie wojny 30-letniej i III wojny śląskiej.
W XVII wieku w mieście przebywali członkowie rodu Wittelsbachów, m.in Luiza Julianna Orańska, Elżbieta Charlotta Wittelsbach (zmarła w Krośnie), Elisabeth Simmern van Pallandt (która w latach 1646-1649 prowadziła stąd korespondencję z Kartezjuszem).
Ludność polskojęzyczna utrzymała się w okolicach miejscowości jednak dość długo skoro Hieronymus Megiser, który był autorem wielojęzycznego słownika opracowanego w roku 1603 podał w nim także informacje o polskiej gwarze ówczesnych mieszkańców okolic Krosna Odrzańskiego.
Rozwój miasta w XIX wieku: powstanie zakładów przemysłowych; budowa stacji kolejowej i linii kolejowych: w 1870 z Gubina do Czerwieńska, gdzie uzyskano połączenie z linią do Poznania przez Zbąszynek, oraz z linią do Legnicy przez Zieloną Górę, a w 1913 poprowadzenie kolei do Lubska (obecnie częściowo rozebrana).
W czasie I wojny światowej na obrzeżach miasta był duży obóz jeniecki. Duże zniszczenia (60-70% zabudowy) w 1945 r., miasto spalone przez oddziały sowieckie. Od 1945 do 1948 miasto nosiło nazwę Krosno nad Odrą.
Na południe od miasta rozpoczyna się łańcuch średniowiecznych, legendarnych budowli ziemnych, o historycznym, prawdopodobnym znaczeniu graniczno-obronnym – tzw. Wały Śląskie, określane również jako Wały Chrobrego, ciągnące się od Krosna w kierunku południowo-wschodnim, aż po mokradła w okolicy wsi Wierzbowa w Borach Dolnośląskich (zachował się tam, w relatywnie dobrym stanie 7,5 kilometrowy ich fragment). Ta łańcuchowa budowla jest uznawana za najdłuższy zabytek archeologiczny w Europie środkowej, i jednocześnie jest ona także obiektem o bardzo enigmatycznej przeszłości (pomimo wielu prób, dotychczas nie udało się ustalić miarodajnych opinii i faktów w tym zakresie i ich ewentualnej roli w bitwie pod Krosnem Odrzańskim).
Kalendarium od 1005 do 1482
1005 – pierwsza pisemna wzmianka o mieście
1015 – bitwa pod Krosnem Odrzańskim
1138 – po śmierci Bolesława Krzywoustego Krosno wchodzi w skład dzielnicy śląskiej
przed 1226 – domniemana data pierwszej lokacji
1238 – na zamku w Krośnie umiera Henryk I Brodaty
1241 – pod Legnicą ginie Henryk II Pobożny, podział księstwa między jego synów
XIII-XV wiek – przynależność miasta do księstwa głogowskiego
1317 – z rąk margrabiów brandenburskich Krosno otrzymuje pełne prawo magdeburskie
XIV wiek – działa w mieście mennica książęca
1476 – umiera ostatni książę głogowski Henryk XI
1476–1482 – Wojna o sukcesję głogowską
1477 – oblężenie miasta przez księcia Jana II Szalonego
1478 – krośnianie biorą udział w wyprawie po stronie Brandenburczyków, pokonani pod Leśniowem Wielkim
1482 – układ w Kamieńcu Ząbkowickim, miasto przechodzi pod władanie Brandenburgii
Kalendarium od 1483 do 2005
XVI wiek – w mieście zwycięża protestantyzm
1618–1648 – Wojna XXX-letnia, miasto zajmowane na przemian przez Szwedów i wojska cesarskie, miasto uczynione twierdzą
1699 – W Krośnie wyszły drukiem "Bajki Ezopowe" Krzysztofa Niemirycza, poety, arianina wówczas mieszkającego w Czarnowie.
1701 – Krosno w Królestwie Prus
1756–1763 – wojna siedmioletnia, po bitwie pod Kijami
23 czerwca 1759 – miasto zajmują i rabują Rosjanie
1806 – miasto zajmują oddziały francuskie
1814 – przez miasto przeciąga pochód ze zwłokami księcia Józefa Poniatowskiego, mieszczanie oddają księciu hołd
XIX wiek – początki przemysłu
1870 – powstaje pierwsza linia kolejowa
1871 – Krosno w granicach Cesarstwa Niemiec
1897 – w mieście wprowadzone zostaje oświetlenie gazowe
1914 – w czasie I wojny światowej w mieście powstaje obóz jeniecki
1919 – w obozie przebywają jeńcy – powstańcy wielkopolscy
20 lutego 1945 – miasto zajmują oddziały sowieckie, zniszczenia 60-70%
maj 1945 – miasto przejmuje administracja polska
od 1945 – do miasta przybywają m.in. przymusowo wysiedleni Polacy z Kresów Wschodnich
2005 – miasto obchodzi symboliczne tysiąclecie istnienia grodu
Demografia
Piramida wieku mieszkańców Krosna Odrzańskiego w 2014 roku.
Zabytki
Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisane są:
kościół filialny pod wezwaniem św. Andrzeja Apostoła, neogotycki z 1887 roku, projekt Ferdinanda Martiusa poprawiony przez Karla Friedricha Schinkla
kościół ewangelicki, obecnie rzymsko-katolicki parafialny pod wezwaniem św. Jadwigi Śląskiej, z XVIII w., XV wieku, w latach 1708-1729, XIX wieku
budynek poklasztorny, ul. Szkolna 4, z XVIII wieku, z połowy XIX wieku
zamek piastowski w ruinie, zbudowany prawdopodobnie w pocz. XIII wieku przez Henryka I Brodatego, miejsce jego śmierci w 1238 r., miejsce schronienia jego żony Jadwigi i synowej Anny podczas najazdu tatarskiego w 1241 r. Przebudowany w XIV-XIX wieku. Od XVI w. siedziba wdów po elektorach brandenburskich, później koszary; niszczony licznymi wojnami, spalony w 1945 r., w odbudowanej części bramnej muzeum regionalne i punkt informacji turystycznej, ul. Szkolna 1
przyziemie spichrza zamkowego, z lat 1642-1650
mury obronne – miejskie, fragment z XIV wieku, z prostokątną czatownią
domy, ul. Chrobrego 2, 14, 17, 25, z z połowy XIX wieku
domy, ul. Pocztowa 9, 26, 28, z z połowy XIX wieku
dom, ul. Prusa 12, z XVIII/XIX wieku
dom, ul. Rokossowskiego 10, z XVIII-XIX wieku
dom, ul. Rybaki 2, z XVIII-XIX wieku
domy, ul. Walki Młodych 1, 3, 5, 7, 9, 11, 13, 15, 17, 19, 21, 25, 27, 29 i 31, 33, z XVIII/XIX wieku
dom, ul. Wąska 11, z XVIII/XIX wieku
dom, pl. Wolności 5, z połowy XIX wieku
dom, pl. ZBOWID-u 14, z połowy XIX wieku
dom, pl. Żeromskiego 10, z XVIII/XIX wieku.
Komunikacja
Przez miasto przebiega Droga krajowa nr 29. Droga ta wytyczona jest przez jedyny w Krośnie Odrzańskim most nad Odrą, przebiega też przez ścisłe centrum miasta, będąc najważniejszą arterią komunikacyjną miasta.
Edukacja
SP nr 1 ul. Bohaterów Wojska Polskiego
SP nr 2 ul. St. Moniuszki
SP nr 3 ul. K. Pułaskiego 3
Gimnazjum im. Henryka I Brodatego ul. K. Pułaskiego 3
Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych im. Władysława Broniewskiego ul. Szkolna 1
Zespół Szkół Specjalnych ul. Poznańska 88
Sport
Od 1945 roku w Krośnie Odrzańskim funkcjonuje klub piłkarski Miejski Klub Sportowy „Tęcza” Krosno Odrzańskie, który został założony w 1945 roku i występuje w zielonogórskiej klasie okręgowej. Zespół swoje domowe mecze rozgrywa na Stadionie Ośrodka Sportu i Rekreacji. Barwy klubu: niebiesko-białe.
W kwietniu 2013 w Krośnie Odrzańskim powstała akademia piłkarska – Football Academy. Szkółka trenuje dzieci od 4 do 12 lat Obecnie uczęszcza tam 80 zawodników.
Struktury wyznaniowe
Kościół rzymskokatolicki Parafia św. Jadwigi Śląskiej w Krośnie Odrzańskim Parafia wojskowa św. Marcina w Krośnie Odrzańskim
Świadkowie Jehowy Dwa zbory i Sala Królestwa
Kościół Nowoapostolski kościół przy ul. WOP 2
Współpraca międzynarodowa
Miasta partnerskie
Schwarzheide
Miasta współpracujące
Moldava nad Bodvou
Osoby związane z Krosnem Odrzańskim
Henryk I Brodaty – zm. 1238 na zamku w Krośnie, książę śląski
Georg Wenzeslaus von Knobelsdorff – architekt i malarz niemiecki
Karl Wilhelm Naundorff (ur. ok. 1785, zm. 1845)- rzekomy Ludwik XVII, król Francji. mieszkał w Krośnie na przełomie lat 20 i 30 XIX w.
Friedrich Paulus – niemiecki feldmarszałek
Alfred Henschke pseud. "Klabund" – ur. 1890 w Krośnie, niemiecki pisarz i poeta
Ewa Werka – polska śpiewaczka operowa
Marek Cebula – polski polityk, przedsiębiorca, poseł na Sejm
Jacek Kurzępa – polski socjolog, harcerz, poseł na Sejm
Karl Friedrich Schinkel – architekt, zaprojektował m.in. kościół Św. Andrzeja
Walther Model – niemiecki feldmarszałek
Jarosław Frączyk – generał brygady Straży Granicznej
Jolanta Fedak – minister pracy i polityki społecznej
Jan Piotr Stępień – ksiądz katolicki, rektor Akademii Teologii Katolickiej w Warszawie, członek władz Stronnictwa Narodowego
Andrzej Haliński – scenograf filmowy i telewizyjny, producent filmowy.
Urodzeni w Krośnie Odrzańskim
Joanna Brodzik – polska aktorka
Bogumiła Burda – polska historyczka
Anna Karpińska - dydaktyk ogólny, profesor Uniwersytetu w Białymstoku
Tomasz Kuszczak – bramkarz m.in. Manchesteru United
Ryszard M. Małajny – profesor nauk prawnych
Aneta Konieczna – polska kajakarka
Eduard Seler – niemiecki amerykanista i paleontolog
Maciej Adamczyk – polski aktor teatralny i filmowy, reżyser
Krzysztof Grzelczyk – polski politolog
Alfred Henschke – niemiecki pisarz i poeta
Grzegorz Walasek – żużlowiec
Źródło treści i historia autorów: Wikipedia. Tekst skrócono i uporządkowano.
Tworzenie stron internetowych – Krosno Odrzańskie
Dla firm działających na obszarze miejscowości Krosno Odrzańskie projektujemy witryny dopasowane do sposobu, w jaki klienci zamawiają usługi lub produkty.
Strona z ofertą dla klientów biznesowych
Przygotowujemy podstrony opisujące usługi, proces współpracy i przykładowe realizacje. Formularz pozwala wskazać zakres projektu i zostawić dane do kontaktu w sprawie wyceny.
Katalog produktów i sklep internetowy
Przygotowujemy strukturę kategorii i karty produktów z miejscem na zdjęcia, parametry oraz informacje o dostawie. Zakres wdrożenia można dopasować do liczby produktów i sposobu przyjmowania zamówień.