Krzepice – informacje o miejscowości
Krzepice (jid. קז'אפיצה, Kshepitz, ros. Кшепице) – miasto w województwie śląskim, w powiecie kłobuckim, siedziba władz gminy miejsko-wiejskiej Krzepice.
Krzepice leżą na terenie Małopolski, w pobliżu jej historycznej granicy z Wielkopolską i w pobliżu granicy ze Śląskiem, którą stanowią rzeki Liswarta oraz Prosna. Były miastem królewskim Korony Królestwa Polskiego położonym w końcu XVI wieku w tenucie krzepickiej w powiecie lelowskim województwa krakowskiego. Według podziału administracyjnego z lat 1975–1998 miasto należało do województwa częstochowskiego. W wyniku reformy administracyjnej w 1999 roku włączone zostało do województwa śląskiego, z siedzibą w Katowicach, do którego należało również w latach 1950–1975 (od 1952 pod nazwą województwo katowickie).
Krzepice są ośrodkiem administracyjnym, kulturalnym i gospodarczym o znaczeniu lokalnym.
Według danych z 31 grudnia 2012 roku miasto miało 4492 mieszkańców.
Położenie
Miasto położone jest w Obniżeniu Krzepickim, stanowiącym środkowo-północną część Wyżyny Woźnicko-Wieluńskiej. Krzepice leżą nad trzema rzekami: Piskarą, Piszczką i najdłuższą z nich Liswartą.
Podział administracyjny
Teren miasta Krzepice podzielony jest na 3 jednostki pomocnicze gminy, nazwane osiedlami. Są to:
Krzepice Stare Miasto,
W rejestrze TERYT wyróżnionych jest 7 integralnych części miasta. Są to:
Kuków (0931879),
Kuźniczka (0931885),
Magreta (0931891),
Nowokrzepice (0931900),
Podkurnia (0931916),
Praga (0931922),
Siekiery (0931939).
Nazwa
Nazwa Krzepice, zanotowana w 1356 roku jako Crzepycze, pochodzi od nazwy osobowej Krzepa i oznacza miejsce zamieszkania potomków lub członków rodu osoby, którą tak nazywano.
W księdze łacińskiej Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis (pol. Księga uposażeń biskupstwa wrocławskiego), spisanej za czasów biskupa Henryka z Wierzbna w latach 1295–1305, miejscowość została wymieniona w zlatynizowanej formie Crippicz antiquum.
Nazwę miejscowości w zlatynizowanej staropolskiej formie oppidum Krzepycze wymienił w latach 1470–1480 Jan Długosz w księdze Liber beneficiorum dioecesis Cracoviensis.
W 1612 roku polską nazwę miejscowości i krzepickie kuźnice wspominał Walenty Roździeński w swoim staropolskim poemacie o śląskim hutnictwie pt. Officina ferraria, abo huta y warstat z kuźniami szlachetnego dzieła żelaznego, m.in. we fragmencie: Po krzepickich kuźnicach — niweckie nastały. Kuźnice, które w Polszcze nasławniejsze były. Prze żelazo, które w nich tak dobre robili.
Historia
W XII w. w miejscu obecnego miasta, ze względu na jego pograniczne położenie, założono gród warowny. W połowie XIV w. Kazimierz Wielki polecił zbudować tu murowany zamek. Dziś z tej budowli pozostał głównie zarys fosy i wałów. Tutejszy kościół parafialny pod wezwaniem św. Jakuba Apostoła wzniesiony został w 1357 roku przez Kazimierza III Wielkiego, przebudowany w XV w. i w II połowie XVII w.; stanowi obecnie przykład architektury sakralnej baroku. Miasto królewskie zostało założone około 1347 roku, choć fakt ten został potwierdzony dopiero w 1527 roku. W 1370 roku nowo koronowany na króla Polski Ludwik Węgierski nadał miasto w lenno Władysławowi Opolczykowi. W XVI w. tutejszy zamek przebudowano w stylu renesansowym. W czasie potopu szwedzkiego w połowie XVII w. miasto i zamek zajęli na krótko Szwedzi, jednak wyparły ich oddziały miejscowej szlachty i kasztelana Stanisława Warszyckiego.
W okresie powstania styczniowego krzepiczanie aktywnie zaangażowali się w walkę przeciwko zaborcy. Już przed wybuchem powstania założono tu tajną organizację, a ówczesny proboszcz – ks. Wawrzyniec Brzeziński – w 1861 r. prowadził procesję manifestacyjną do klasztoru jasnogórskiego, w wyniku czego pozostawał pod tajnym dozorem policji. W trakcie trwania walk kolejny krzepicki proboszcz – ks. Gabriel Krasicki – zgłosił się do oddziału powstańczego. 21 marca 1864 roku odbyła się tu potyczka, jedna z ostatnich w czasie powstania w tym regionie, w której powstańcy zostali pokonani i przez wiele tygodni musieli ukrywać się w lasach. W ramach represji popowstaniowych postanowieniem z 20 marca/1 kwietnia 1870 miastu odebrano prawa miejskie. Krzepice odzyskały je dopiero po I wojnie światowej.
16 sierpnia 1881 roku w Krzepicach doszło do wielkiego pożaru, w którym doszczętnie spłonęło 75 domów i 47 stodół napełnionych zbożem.
W okresie międzywojennym stacjonowała w miejscowości placówka Straży Celnej II linii „Krzepice”.
Do wybuchu II wojny światowej liczącą się grupę społeczną Krzepic stanowili Żydzi. Pamiątką po tym pozostaje zabytkowy cmentarz żydowski i ruiny bożnicy (usytuowane w lewobrzeżnej części miejscowości o historycznej nazwie Kuźniczka). W pierwszej połowie 1936 roku doszło do ekscesów o podłożu antysemickim. W 1941 roku podczas okupacji Niemcy planowali zmienić nazwę miasta na Krippitz O.S.. Planowana zmiana administracji nazistowskiej nie została nigdy wdrożona.
Demografia
Piramida płci i wieku mieszkańców Krzepic w 2014 roku:
Transport
Przez obrzeża Krzepic przebiega droga krajowa nr 43 łącząca Częstochowę z Wieluniem.
W listopadzie 2009 roku została oddana do użytku obwodnica w ciągu drogi krajowej. Obwodnica posiada klasę drogi głównej przyspieszonej (GP), a w jej ciągu powstały wiadukt, dwa mosty oraz trzy skrzyżowania z wydzielonymi lewoskrętami.
Przez miasto przebiega również wybudowana w 1926 roku linia kolejowa nr 181 relacji Herby Nowe – Wieluń Dąbrowa. Pasażerska komunikacja kolejowa obsługiwana jest przez stację Krzepice.
Komunikację autobusową z większymi ośrodkami miejskimi zapewniają PKS Częstochowa, PKS Wieluń, PKS Lubliniec oraz inni przewoźnicy (również prywatni).
Przepływająca przez Krzepice rzeka Liswarta oraz uchodzące do niej Piskara i Piszczka nie były nigdy rzekami spławnymi (żeglownymi), stanowiły za to przeszkody w budowie komunikacyjnych szlaków lądowych (dróg).
Zabytki
Na terenie Krzepic znajduje się wiele obiektów wpisanych do rejestru zabytków. Są to:
układ urbanistyczny – numery w rejestrze: R/404/53 z 31 marca 1953, 1128/69 z 27 grudnia 1969 oraz 58/78 z 1 marca 1978; głównym jego elementem jest rynek i regularna siatka odchodzących ulic;
zespół klasztorny kanoników regularnych, pochodzący z XV–XIX wieku; w którego skład wchodzą: kościół św. Jakuba – numery w rejestrze: 1118/69 (R/513/57) z 27 grudnia 1969 oraz 54/78 z 16 lutego 1978, klasztor, ob. plebania – numery w rejestrze: 1119/69 z 27 grudnia 1969 oraz 55/78 z 16 lutego 1978;
ruiny synagogi – numer w rejestrze: 1121/69 z 27 grudnia 1969;
cmentarz żydowski, XVIII–XX wiek – numer w rejestrze: A/426/88 z 27 maja 1988;
fortyfikacje ziemne, pozostałości zamku – numery w rejestrze: R/42 z 28 sierpnia 1947, R/514 z 2 maja 1957, 1120/69 z 27 grudnia 1969 oraz 56/78 z 10 marca 1978.
Kościół katolicki
parafia św. Jakuba Apostoła.
Chrześcijański Zbór Świadków Jehowy
Sala Królestwa – zbór Krzepice.
Sport
W Krzepicach działa klub piłkarski Liswarta Krzepice. Klub założony został w 1946 roku pod nazwą Ogniwo Krzepice. Obecnie występuje w rozgrywkach częstochowskiej klasy okręgowej. Drużyna Liswarty rozgrywa swoje mecze na stadionie miejskim przy ulicy Sportowej 1.
Osoby związane z Krzepicami
Ignacy Kozielewski – współtwórca polskiego harcerstwa, pedagog, nauczyciel gimnazjum w Krzepicach,
Józef Kaczmarek – lekarz, działacz społeczny i samorządowy w Krzepicach.
Starostowie krzepiccy
Dobiesław Kmita – wojewoda lubelski i sandomierski,
Mikołaj Wolski – marszałek wielki koronny,
Władysław IV Waza – król Polski (otrzymał starostwo krzepickie przed elekcją, w 1630 roku),
Adam Kajetan Miączyński – pisarz polny koronny,
Kazimierz Melchiades Sapieha – dworzanin królewski, zmarł w Krzepicach.
Urodzeni w Krzepicach
Wanda Chodkowska – zakonnica (siostra Anicilla), żołnierz AK, sanitariuszka w powstaniu warszawskim,
Tomasz Moczek – artysta rzeźbiarz,
Robert Tekieli – dziennikarz, publicysta, animator kultury niezależnej, poeta lingwistyczny
Józef Tokarzewski – generał brygady, żołnierz Wojska Polskiego,
Marian Zembala – profesor nauk medycznych, kardiochirurg, minister zdrowia w rządzie Ewy Kopacz.
Źródło treści i historia autorów: Wikipedia. Tekst skrócono i uporządkowano.
Tworzenie stron internetowych – Krzepice
Projektując witrynę dla firmy z obszaru miejscowości Krzepice, zaczynamy od ustalenia, czego klient potrzebuje przed złożeniem zamówienia lub wysłaniem zapytania.
Strona z ofertą dla klientów biznesowych
Przygotowujemy podstrony opisujące usługi, proces współpracy i przykładowe realizacje. Formularz pozwala wskazać zakres projektu i zostawić dane do kontaktu w sprawie wyceny.
Modernizacja istniejącej witryny
Przy przebudowie porządkujemy menu, aktualizujemy prezentację oferty i planujemy przekierowania ze zmienianych adresów. Warto zacząć od podstron, z których klienci najczęściej przechodzą do kontaktu.