Łapy – informacje o miejscowości
Łapy – miasto w województwie podlaskim w powiecie białostockim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Łapy. Położone na Nizinie Północnopodlaskiej nad rzeką Narew.
Według danych z 30 czerwca 2012 r. miasto liczyło 16 153 mieszkańców.
Znajdują się w nim zamknięte Zakłady Naprawcze Taboru Kolejowego w Łapach S.A. (ZNTK w Łapach S.A.), obecnie na miejscu ZNTK działa zakład Warsztaty Wagonów Kolejowych WWK Łapy, mleczarnia oraz zamknięta w lutym 2008 cukrownia.
Ponadto Łapy są ośrodkiem medycznym i edukacyjnym dla obszaru byłego powiatu łapskiego.
Położenie
Miasto Łapy jest usytuowane w Polsce północno-wschodniej. Zgodnie z podziałem Polski na regiony fizycznogeograficzne dokonanym przez Kondrackiego miasto Łapy leży na Nizinie Północnopodlaskiej, nad Doliną Górnej Narwi. Miasto Łapy położone jest nad rzeką Narew. Leży na obszarze o wysokościach od 120 do 130 m n.p.m.
Miasto znajduje się w otulinie Narwiańskiego Parku Narodowego.
Według danych z 1 stycznia 2010 r. powierzchnia miasta wynosiła 12,14 km².
W latach 1954–1975 Łapy były siedzibą powiatu w województwie białostockim. Od 1975 do 1998 miasto administracyjnie należało do mniejszego woj. białostockiego.
Dzielnice mieszkalne
Obecnie Łapy składają się z następujących dzielnic:
Historia
Nazwa Łapy jest pochodzenia mazowieckiego i pierwotnie oznaczała przydomek rodu, który założył osadę nad Narwią. Legenda wiąże powstanie miasta Łapy ze szlachcicem Łappą herbu Lubicz, który osiadł tutaj w czasie kolonizacji mazowieckiej w XV wieku.
Pierwsze wzmianki historyczne o tych terenach pochodzą z początku XIII wieku. Wiadomo, że w 1375 Płonka Kościelna była samodzielną parafią. Początkowo Łapy stanowiły zaścianek, gdzie szlachta od zawsze kultywowała tradycje patriotyczne. Wkrótce w wyniku rozrostu wioski powstały osady zlokalizowane na zachodnim i wschodnim brzegu rzeki Narew (w późniejszych wiekach handlowego szlaku wodnego z miejscowości Suraż do Gdańska, XVI–XVII w. i po II wojnie światowej z Puszczy Białowieskiej do Tykocina) i po wschodniej stronie traktu Suraż – Płonka.
W wyniku powiększania się rodu powstało szereg zaścianków, takich osad jak: Rechy, Brusięta, Barwiki, Korczaki, Pluśniaki, Wągle, Wity, Zięciuki, Kosmyki, Łazie, Stryjce, Wojtysze. Niektóre z tych nazw zaniknęły, a pojawiły się nowe, takie jak: Goździki, Dębowizna, Bociany, Leśniki. Po III rozbiorze Polski Łapy znalazły się pod zaborem pruskim, a w 1807 po układzie w Tylży ziemie te znajdowały się w Księstwie Warszawskim, następnie w 1815 w Królestwie Polskim. Ważnym wydarzeniem dla dalszej historii Łap był 1812, kiedy to dwukrotnie przemaszerowały tędy wojska napoleońskie. W latach dwudziestych XIX wieku zaścianki liczyły ponad 1000 mieszkańców i 180 domów. W 1925 przez połączenie sześciu zaścianków (Łapy-Barwiki, Łapy-Leśniki, Łapy-Zięciuki, Łapy-Wity, Łapy-Goździki, Łapy-Bociany) powstały Łapy mające charakter osady rolniczej.
Łapy swój rozwój zawdzięczają oddaniu do użytku 15 grudnia 1862 linii kolei warszawsko-petersburskiej ze stacją kolejową w Łapach oraz wybudowaniu przez Francuzów w tym samym roku warsztatów naprawy parowozów oraz wagonów. Spowodowało to nie tylko napływ rzemieślników i robotników z okolicznych wiosek, ale i również z odległych ziem polskich i Cesarstwa Rosyjskiego. W nocy z 22 na 23 stycznia 1863 r. stacja kolejowa w Łapach została zdobyta przez grupę kolejarzy z warsztatów oraz oddział powstańczy Władysława Cichorskiego Zameczka. Zakłady naprawy wagonów istniały w Łapach pod nazwą Zakłady Naprawcze Taboru Kolejowego w Łapach S.A. Inwestycje te miały decydujący wpływ na urbanizację Łap, którym 1 stycznia 1925 zostały nadane prawa miejskie. W przededniu II wojny światowej miasto liczyło około 7300 mieszkańców.
W lipcu 1941 Niemcy utworzyli w łapach getto dla ludności żydowskiej. Przebywało w nim ok. 600 osób, które m.in. były zatrudniane w firmie Goltza. Podczas likwidacji getta 2 listopada 1942 ok. 450 Żydów wywieziono do obozu przejściowego w Białymstoku. Około 100 osób zbiegłych z getta zamordowano w następnych dniach podczas obław w okolicach Łap.
W trakcie działań wojennych miejscowość została zniszczona w 80%.
Drogi
Przez Łapy przebiegają dwie drogi wojewódzkie:
681Roszki-Wodźki – Łapy – Brańsk – Ciechanowiec
682 Łapy – Markowszczyzna
Ponadto 19 km na północ od Łap przebiega droga krajowa nr 8 oraz droga ekspresowa S8.
Kolej
Przez miasto przebiegają szlaki komunikacyjne:
linia kolejowa Białystok – Warszawa (Kolej Warszawsko-Petersburska)
linia kolejowa Łapy – Ostrołęka (częściowo nieczynna)
W centrum Łap znajduje się stacja kolejowa Łapy oraz przystanek kolejowy Łapy Osse, oddalony 3 km od centrum, w dzielnicy Osse. Z Łap pociągiem można dojechać do wielu miast (Bielsko-Biała, Warszawa, Suwałki, Białystok, Wrocław, Opole, Częstochowa, Kraków, Szczecin, Poznań).
Komunikacja autobusowa
W Łapach znajduje się kilka przystanków autobusowych PKS oraz dworzec autobusowy (obok dworca PKP). Przewoźnik, PKS Białystok, zapewnia połączenia m.in. w kierunku Białegostoku, Zambrowa, Siemiatycz, Bielska Podlaskiego.
Szlaki rowerowe
Przez Łapy przebiegają:
Czerwony szlak rowerowy – Obwodnica Rowerowa Narwiańskiego Parku Narodowego (Choroszcz – Zawady – Baciuty – Dobrowoda – Turośń Dolna – Borowskie Michały – Suraż – Łapy – Płonka Kościelna – Łupianka Stara – Jeńki – Waniewo – Kurowo – Jeżewo Stare – Tykocin – Choroszcz)
Czerwony szlak pieszy im. Włodzimierza Puchalskiego, 36 km (Łapy „Osse” – Gąsówka-Osse – Płonka Kościelna – Płonka-Strumianka – Łupianka Stara – Bokiny – Jeńki – Waniewo – Kurowo – Jeżewo Stare)
Zielony szlak pieszy Kolejarzy (Łapy „Osse” – Grochy – Turek – Pietkowo – Suraż)
Gospodarka
Gospodarka Łap do 2009 roku była oparta przede wszystkim na działających wówczas: cukrowni – będącej niegdyś jedną z najlepszych w Polsce – i Zakładach Naprawczych Taboru Kolejowego. Niestety dla miasta, zakłady te zostały zamknięte.
W tej miejscowości planowane jest utworzenie tzw. Podstrefy Łapy w ramach Tarnobrzeskiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej. Odpowiedni projekt ustawy trafił do Rady Ministrów.
Rozwój gospodarki przemysłowej w Łapach i okolicy hamuje przede wszystkim bliskie położenie Narwiańskiego Parku Narodowego. Za to miasto ma potencjał do rozwoju gospodarki turystycznej.
Turystyka
Atrakcje Dom Etkunów przy ul. Spółdzielczej z lat 20. XX w. Narwiański Park Narodowy Osiedle kolejarskie „Wygwizdowo” – 4 drewniane domy mieszkalne z okresu międzywojennego Osiedle kolejarskie „Osse” – 27 murowanych domów mieszkalnych z lat 30. XX Pomnik Bohaterskich Dzieci Polskich poświęcony pamięci dzieci, które zginęły w czasie II wojny światowej Kamień poświęcony ppłk. Stanisławowi Nilskiemu-Łapińskiemu Wieża ciśnień w zespole dworca kolejowego z początku XX Cmentarz ewangelicko-augsburski i prawosławny Łapy-Osse założony w 1905. Zespół Kościoła Parafialnego pod wezwaniem św. Piotra i Pawła: brama murowana z lat 1920–1927 plebania drewniana z około 1929 wikariat murowany ok. 1930 kapliczka z 1920 Rynek miasta Zespół blokowy przy ulicy Sikorskiego
Kluby i organizacje sportowe
UKS Narew Łapy
Łapskie Towarzystwo Rowerowe „Peleton”
UKS „Olimp” LO Łapy
UKS „Łapa” Łapy
UKS Akademia Siatkówki Łapy
Organizacje i stowarzyszenia kulturalne
Łapskie Towarzystwo Regionalne im. ppłk. Stanisława Nilskiego-Łapińskiego
Stowarzyszenie "Kul-Turysta"
Stowarzyszenie Uniwersytet Trzeciego Wieku w Łapach
Fundacja "Morsy bez granic, Powrót do Natury"
Teatr Kaprys
Związki wyznaniowe
Kościół katolicki: parafia Świętego Krzyża parafia św. Apostołów Piotra i Pawła parafia św. Jana Chrzciciela
Placówki oświatowe
Przedszkole Samorządowe nr 1
Przedszkole Samorządowe nr 2
Szkoły podstawowe
Katolicka Szkoła Podstawowa im. Kardynała Stefana Wyszyńskiego
Szkoła Podstawowa nr 1
Szkoła Podstawowa nr 2
Szkoła Podstawowa nr 3 (w Zespole Szkół w Łapach)
Gimnazjum nr 1
Gimnazjum nr 2 (w Zespole Szkół w Łapach)
Szkoły średnie
I Liceum Ogólnokształcące
Zespół Szkół Mechanicznych II Liceum Ogólnokształcące II Liceum Profilowane Technikum Zasadnicza Szkoła Zawodowa Szkoła Policealna dla młodzieży Uzupełniające Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych Szkoła Policealna – zaoczna
Demografia
Piramida wieku mieszkańców Łap w 2014 roku .
Zabytki
Wykaz zabytków nieruchomych wpisanych do rejestru zabytków Narodowego Instytutu Dziedzictwa:
kościół parafialny pw. śś. Piotra i Pawła, ul. 1 Maja, 1913-1926, nr rej.: A-415 z 20.10.1981
osiedle kolejarskie Łapy-Osse (27 murowanych domów mieszkalnych), 1925- po 1930, nr rej.: 646 z 26.06.1987: domy, ul. Kolejowa nr 1, 3, 5, 7, 9, 11, 13, 15, 17, 19, 21, domy, ul. Warszawska nr 1, 3, 5, 7, 9, 11, 13, 15, 17, 19, 21, 23, 25, 27, 29, 31
osiedle kolejarskie Wygwizdowo, po 1930, nr rej.: A-421 z 22.06.1987: domy, drewniane, ul. Wygwizdowo nr 3, 5, 7, 9 z 1924
dom, ul. Sikorskiego 54, po 1920, nr rej.: A-140 z 8.07.2005
Dom Etkunów przy ul. Spółdzielczej 8 z lat 30. XX w., 1930, nr rej.: AQ-21 z 17.08.2001
Urodzeni w Łapach
Józef Kosacki – oficer WP, wynalazca wykrywacza min.
Tomasz Łapiński – piłkarz, reprezentant Polski, zawodnik drużyny srebrnych medalistów na IO w Barcelonie w 1992 r.
Piotr Skonieczny – dominikanin, doktor habilitowany prawa kanonicznego, nauczyciel akademicki Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie.
Źródło treści i historia autorów: Wikipedia. Tekst skrócono i uporządkowano.
Tworzenie stron internetowych – Łapy
Jeśli prowadzisz firmę obsługującą klientów z miejscowości Łapy, możemy przygotować stronę odpowiadającą na ich najczęstsze pytania.
Witryna z rezerwacją lub zapytaniem
Strona może pokazywać zakres usług, sposób umawiania terminów i informacje potrzebne przed wizytą. Formularz dopasowujemy do tego, czy firma przyjmuje rezerwacje, czy najpierw odpowiada na zapytania.
Serwis dla firmy obsługującej kilka miejscowości
Witryna może przedstawiać rzeczywisty obszar obsługi oraz różnice między usługami dostępnymi w poszczególnych lokalizacjach. Każda podstrona powinna odpowiadać na konkretne pytania klientów dotyczące dojazdu, zakresu prac lub kontaktu.