Mielec – informacje o miejscowości
Mielec – miasto w południowo-wschodniej Polsce, w województwie podkarpackim, położone w dolinie Wisłoki, w Kotlinie Sandomierskiej, historycznie znajdujące się w Małopolsce. Ośrodek przemysłowy na terenie województwa podkarpackiego. Miasto liczy 60 827 mieszkańców i ma powierzchnię 46,89 km² (stan na 1 stycznia 2015 r.). Jest członkiem Związku Miast Polskich.
Początki miejscowości
Pierwsze wzmianki na temat miejscowości o nazwie Mielec pojawiają się w XIII i XIV wieku w bulli papieża Grzegorza IX z 1229 roku. W II połowie XIV wieku istniała już parafia mielecka (wymieniana jest w spisach świętopietrza).
Nadanie praw miejskich i miasto w I Rzeczypospolitej
Miasto Mielec powstało 17 marca 1457 roku, kiedy to król Kazimierz Jagiellończyk wydał zezwolenie na lokalizację miasta pod nazwą Nowy Targ, jednak z niewiadomych przyczyn Jan Mielecki, który to zezwolenie otrzymał, nie założył miasta. Dokonali tego jego dwaj synowie Jan i Bernardyn aktem z dnia 18 XII 1470 roku. W 1522 roku powstała najstarsza organizacja cechowa – cech kowalski, a następnie powstały cechy: krawiecki, szewski, garncarski, sukienniczy i tkacki. Kolejnymi właścicielami miasta byli Ossolińscy i Morsztyni. W 1629 roku właścicielem miasta położonego w powiecie sandomierskim województwa sandomierskiego był Maksymilian Ossoliński. Ród Mieleckich był właścicielem miasta Mielec aż do bezpotomnego wygaśnięcia rodu w roku 1771. Za jego rządów w mieście miał miejsce intensywny rozwój rzemiosła.
Zabór austriacki i czasy I wojny światowej
Tragiczny w dziejach Polski rok 1772 zapisał się najpierw wielką powodzią, która na ziemi mieleckiej spowodowała olbrzymie szkody, a następnie I rozbiorem Polski, w wyniku którego Mielec dostał się pod zabór austriacki. W 1775 Anna Osolińska poślubiła Jana Pieniążka, wnosząc w posagu odziedziczoną część miasta. Następnym właścicielem został Ignacy Suchorzewski poślubiając córkę Pieniążków Paulinę. Suchorzewski odsprzedał dobra mieleckie Ludwikowi Starzeńskiemu w 1847, który z kolei pozbył się ich dziesięć lat później na rzecz żydowskiej rodziny Gross. Ostatnimi właścicielami Mielca była rodzina Oborskich w 1891 roku. W 1853 roku Mielec został miastem powiatowym obejmującym obszar, na którym znajdowało się 106 osad i 91 gmin katastralnych. W 1892 roku przy ulicy Kościuszki powstał budynek Rady Miejskiej oraz koszary żandarmerii. W 1900 rozwój powiatowego miasta przerwał ogromny pożar, który strawił 3/4 obszaru Mielca. Rok później zwrócono się do Sejmu Krajowego o państwową pożyczkę w wysokości 100 000 koron przeznaczoną na odbudowę miasta. Otrzymano bezzwrotną zapomogę w kwocie 12 000 koron. Na początku dwudziestego wieku mielecki rynek otoczony był rzędem murowanych kamieniczek, wzniesiono gmach sądu (1902), utworzono i zbudowano gimnazjum (1912) oraz siedzibę Rady Powiatowej. Rozwój miasta został przerwany przez wybuch I wojny światowej, która była przyczyną wielu zniszczeń i nadwerężyła potencjał ludności powiatu mieleckiego.
Dwudziestolecie międzywojenne
W latach międzywojennych wybudowano w mieście wiele brukowanych ulic, zakładów rzemieślniczych, placówek handlowych i prywatną elektrownię. W 1934 roku region mielecki nawiedziła największa powódź, która zniszczyła ponad 11 tysięcy gospodarstw. W 1936 roku w ramach rozwoju Centralnego Okręgu Przemysłowego powstała w Mielcu państwowa fabryka płatowców (Państwowe Zakłady Lotnicze – Wytwórnia Płatowców nr 2), gdzie rozpoczęto budowę samolotu bombowego PZL P-37 „Łoś”. Budowa zakładu lotniczego pociągnęła za sobą rozwój infrastruktury mieszkaniowej-zbudowano osiedle dla pracowników fabryki oraz domy dla kadry kierowniczej.
II wojna światowa
Po wybuchu II wojny światowej miasto (09.09.1939) i zakład lotniczy (13.09) dostały się w ręce okupanta. 13 września Niemcy spalili synagogę wraz z kilkudziesięcioma osobami narodowości żydowskiej. Nikt nie przeżył. W latach 1939–1944 fabryka lotnicza, przemianowana na Flugzeugwerke Mielec (w skrócie: FWM) pracowała na rzecz hitlerowskiego przemysłu lotniczego produkując usterzenie do niemieckich samolotów bombowych, m.in. He-111 i He-117. Mielec spod okupacji niemieckiej wyzwolony został 6 sierpnia 1944 r. przez wojska 1 Frontu Ukraińskiego Armii Czerwonej z pomocą oddziałów Armii Krajowej dowodzonych przez K. Łubieńskiego.
Czasy powojenne
Po wyzwoleniu miasta w 1944 roku powołano na terenie przedwojennych zakładów lotniczych nową fabrykę. Początkowo naprawiano tam zepsute na froncie samoloty radzieckie, a już po całkowitym wyzwoleniu kraju i kapitulacji III Rzeszy przestawiono się na przemysł cywilny. Ze względu na powojenne zapotrzebowania Polski produkowano tam m.in. wagi, garnki oraz nadwozia do autobusów i wozów strażackich. Jeszcze przed II wojną światową zakupiono dla PZL Mielec prasy do metalu. Były one tak duże, że nie wywieźli ich ani uciekający Niemcy, ani Rosjanie w 1945 roku. Po wojnie, kiedy zrujnowano przemysł motoryzacyjny, prasy te przydały się do produkcji części głęboko tłoczonych do ciągnika Ursus C-45. Zmiany w produkcji przesądziły o zmianie nazwy: w 1949 roku na Wytwórnie Sprzętu Komunikacyjnego i w 1952 roku na Wytwórnia Sprzętu Komunikacyjnego PZL Mielec (WSK-PZL Mielec). Zakład ten był podstawowym źródłem zatrudnienia dla osób na terenie Mielca i okolicznych gmin oraz ośrodkiem kształtującym życie w mieście. W okresie jego działalności wyprodukowano w nim ponad 16 tysięcy samolotów własnej konstrukcji oraz licencjonowanych, głównie na eksport do byłego ZSRR. W Mielcu istniał ośrodek sportowy, którego wizytówką była drużyna piłkarska odnosząca wiele sukcesów na krajowej i zagranicznej arenie sportowej. Rozwój infrastruktury budowlanej zwrócony był głównie na budownictwo osiedli, budynków administracji publicznej oraz sieci dróg w mieście i okolicach. Sytuację zmienił rok 1995, w którym powstała pierwsza w Polsce Specjalna Strefa Ekonomiczna EURO-PARK MIELEC. 16 marca 2007 wytwórnia Sikorsky Aircraft Corporation nabyła PZL Mielec od rządu polskiego z zamiarem rozpoczęcia produkcji śmigłowców.
Demografia
Piramida wieku mieszkańców Mielca w 2014 roku .
Gospodarka
Mielec jest jednym z ośrodków przemysłowych na mapie województwa podkarpackiego. Miasto kojarzone jest w głównej mierze z przemysłem lotniczym. Tu zlokalizowane są Polskie Zakłady Lotnicze, największe przedsiębiorstwo tej branży w Polsce. Ta i kilka innych mieleckich firm wchodzi w skład Doliny Lotniczej.
W Mielcu swoją siedzibę ma Specjalna Strefa Ekonomiczna EURO-PARK MIELEC, która w głównej mierze przyczyniła się do dywersyfikacji przemysłu w mieście i ustabilizowania się sytuacji gospodarczej. Wewnątrz strefy ulokowanych jest wiele firm prywatnych, głównie przemysłu lekkiego. Obecnie tworzony jest też Mielecki Park Przemysłowy.
Dawne mieleckie produkty
samoloty: PZL.37 Łoś – bombowiec WSK-Mielec M-15 (Belphegor) – odrzutowiec rolniczy PZL TS-11 Iskra – odrzutowiec szkolno-treningowy PZL I-22 Iryda (później oznaczana jako M93 i M96) – odrzutowiec szkolno-bojowy PZL M-20 Mewa – samolot dyspozycyjny PZL M26 Iskierka – samolot szkolny
seryjny mikrosamochód Mikrus
samochód małoseryjny Leopard
silniki na licencji angielskiego Leylanda do samochodów osobowych, ciężarowych, autobusów itd.
ciężkie silniki wysokoprężne
Współczesne mieleckie produkty
samoloty i śmigłowce: PZL M28 Skytruck- samolot wielozadaniowy PZL M28B Bryza – samolot wielozadaniowy PZL M18 Dromader – samolot rolniczy i gaśniczy S-70i Black Hawk – średni wielozadaniowy amerykański śmigłowiec transportowy (ob. produkcja kabin, produkcja całych śmigłowców) Samolot AT-3 i AT-4
inne: samochody Cobra – małoseryjne, sportowe repliki luksusowe samochody sportowe Leopard 6 Litre Roadster wózki golfowe i użytkowe Melex z napędem elektrycznym elektronika użytkowa R&G meble Black Red White komponenty metalowe i elektrotechniczne dla przemysłu motoryzacyjnego podzespoły do produkcji samochodów szkło hartowane Sanglass ramy rowerowe robione ręcznie w firmie Bikepol Mielec opony bieżnikowane Geyer & Hosaja kosiarki spalinowe Husqvarna okna dachowe Fakro okna z PCV Eurocast styropian Termo Organika płyty wiórowe, MDF, panele podłogowe, blaty – Kronospan klocki Cobi akumulatory rozruchowe AUTOPART
Budżet
Rysunek 1.1 Dochody ogółem w Mieście Mielec w latach 1995-2010 (w zł) Tabela 1.1 Relacje działalności statutowej Miasta Mielec w latach 1995-2010 WYSZCZEGÓLNIENIE J. m. ROK 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 Dochody ogółem zł 22 803 156,- 39 238 488,- 54 176 943,- 56 201 893,- 61 204 733,- 66 815 927,- 76 527 040,- 77 578 578,- 80 378 789,- 90 901 170,- 98 313 591,- 115 526 067,36 119 679 027,02 135 859 991,20 143 013 199,64 159 565 544,80 ZNAK ± – + + – – – – + – – + – – – + – Nadwyżka/deficyt budżetowa(-y) zł 931 740,- 3 140 115,- 153 501,- 1 019 171,- 1 177 393,- 1 440 142,- 3 603 540,- 3 833 448,- 2 546 983,- 8 033 741,- 4 640 341,- 1 866 955,31 12 232 099,22 1 613 896,66 324 895,63 7 233 717,06 ZNAK Σ = Wydatki ogółem zł 21 871 416,- 42 378 603,- 54 330 444,- 55 182 722,- 60 027 340,- 65 375 785,- 72 923 500,- 81 412 026,- 77 831 806,- 82 867 429,- 102 953 932,- 113 659 112,05 107 446 927,80 134 246 094,54 143 338 095,27 152 331 827,74 Rysunek 1.2 Wydatki ogółem w Mieście Mielec w latach 1995-2010 (w zł)
Według danych z roku 2010 średni dochód na mieszkańca wynosił 2626,90 zł (tj. – stan na 31 XII; przy 2626,51 zł w zestawieniu na 30 VI); jednocześnie średnie wydatki na mieszkańca kształtowały się na poziomie 2507,81 zł (tj. – stan na 31 XII; przy 2507,44 zł w zestawieniu na 30 VI).
Transport drogowy
Do Mielca można dojechać następującymi drogami wojewódzkimi:
droga wojewódzka nr 875 z Kolbuszowej
droga wojewódzka nr 984 z Lisiej Góry (k. Tarnowa) przez Radomyśl Wielki
droga wojewódzka nr 983 z Sadkowej Góry
droga wojewódzka nr 985 z Tarnobrzega przez Baranów Sandomierski
droga wojewódzka nr 985 z Dębicy
Obwodnica miasta
Ponadto istnieje oddana do użytku 12 listopada 2014 roku trasa Kielce – Staszów – Połaniec – Mielec – Kolbuszowa – Rzeszów, w ramach której wybudowany został nowy most na Wiśle w okolicach Połańca oraz obwodnica wschodnia Mielca, której odcinek łączący drogę powiatową Mielec - Szydłowiec z drogą wojewódzką nr 875 Mielec - Kolbuszowa został oddany do użytku 3 listopada 2014 roku, a odcinek łączący drogą wojewódzką nr 875 Mielec - Kolbuszowa z drogą wojewódzką nr 985 Mielec – Dębica oddano do użytku 9 stycznia 2015 roku, natomiast 13 sierpnia 2015 roku oddano odcinek łączący drogę powiatową Mielec - Szydłowiec z drogą wojewódzką nr 985 Mielec – Tarnobrzeg. Obwodnica Mielca od 5 października 2015 roku jest częścią drogi wojewódzkiej nr 985, a ulice na terenie miasta wchodzące przed oddaniem obwodnicy w skład drogi wojewódzkiej tj. ulica Sienkiewicza i ulica Wojsławska z mocy ustawy stały się drogami powiatowymi.
Połączenie z autostradą
Około 30 km na południe od Mielca przebiega autostrada A4 będąca jednocześnie drogą międzynarodową E40, której odcinek Dębica - Rzeszów oddano do użytku 30 października 2013 roku wraz z węzłem Dębica Wschód z łączącym autostradę poprzez drogę powiatową 1288R z drogą wojewódzką nr 985 Mielec - Dębica oraz z drogą krajową nr 4 (E40) na odcinku Jędrzychowice - Korczowa, natomiast 30 października 2014 roku oddano do użytku odcinek Tarnów - Dębica.
Dworzec autobusowy
W Mielcu działają dwa duże przedsiębiorstwa liniowej komunikacji autobusowej. Spółka Miejska Komunikacja Samochodowa Sp. z o.o. pokrywa zapotrzebowanie na przewóz ludzi w obrębie miasta i jego najbliższych okolic. Z kolei PKS Arriva Mielec, której pojazdy odjeżdżają z dworca przy ul. Jagiellończyka, obsługuje linie podmiejskie i dalekobieżne. Ponadto swoje połączenia prowadzi kilka mniejszych firm przewozowych.
Transport kolejowy
Do Mielca doprowadzono kolej w 1887 roku. Dworzec kolejowy Mielec, podobnie jak dwie małe stacje w osiedlach Rzochów i Wojsław, leżą na trasie linii kolejowej nr 25. 23 grudnia 1937 roku podjęto decyzję o budowie bocznicy kolejowej prowadzącej do powstających wtedy zakładów lotniczych w Mielcu, która została wybudowana w sierpniu 1938 roku. W 1997 roku przeprowadzono remont linii kolejowej na odcinkach Mielec – Malinie, Tuszów Narodowy – Jaślany i Jaślany – Padew Narodowa. W ostatnich latach transport szynowy w Mielcu wyraźnie stracił na znaczeniu. Odcinek Dębica – Mielec – Tarnobrzeg jest w fatalnym stanie technicznym, w 2009 został wstrzymany ruch pociągów osobowych oraz pospiesznych. Ruch pociągów pasażerskich miał zostać wznowiony z dniem 1 marca 2011, ale w wyniku zmiany decyzji w PKP Intercity to nie nastąpiło. W 2012 prowadzony jest tylko ruch towarowy obsługiwany głównie przez państwowe PKP Cargo i prywatne spółki kolejowe. Z powodu pogarszającego się stanu torów i całej infrastruktury linia kolejowa na odcinku Dębica – Mielec - Tarnobrzeg była obecna od grudnia 2012 roku do kwietnia 2013 roku na wykazie linii kolejowych do likwidacji. W kwietniu 2011 zlecono wykonanie studium wykonalności rewitalizacji tego odcinka, które zostało ukończone jesienią 2011. Studium wykazało zasadność remontu, koszt prac oszacowano na 320 milionów złotych netto. Remont linii kolejowej będzie realizowany z nowego budżetu Unii Europejskiej na lata 2014–2020. 23 grudnia 2014 roku PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. ogłosiło przetarg na opracowanie dokumentacji przedprojektowej dla projektu „Prace na liniach kolejowych nr 25, 74, 78 na odcinku Stalowa Wola - Tarnobrzeg/Sandomierz - Ocice/Padew” obejmujący odcinek Tarnobrzeg - Padew Narodowa, a 15 lipca 2015 roku ogłosiło przetarg na opracowanie dokumentacji przedprojektowej dla projektu „Rewitalizacja linii kolejowej nr 25 na odcinku Padew Narodowa – Mielec – Dębica”. Linia kolejowa na odcinku Dębica - Mielec - Padew Narodowa będzie realizowana w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Podkarpackiego w latach 2017-2020 a odcinek Padew Narodowa - Ocice wraz z linią kolejową Stalowa Wola - Tarnobrzeg/Sandomierz będzie realizowany w ramach Programu Operacyjnego Polska Wschodnia. Początkowo procedura przetargowa była przewidziana na 2017 rok, a realne prace miały rozpocząć się w 2017 lub 2018 roku. Jednak ostatecznie z powodu dużego zakresu prac jaki został zarysowany w studium wykonalności, które stale było korygowane i uzupełniane, przetarg na odcinek Mielec - Dębica miał zostać ogłoszony pod koniec 2018 roku, choć ostatecznie został ogłoszony 20 września 2017 roku, natomiast odcinek Mielec – Padew będzie realizowany z budżetu Polskich Linii Kolejowych lub rezerwowych funduszy Regionalnego Programu Operacyjnego. 29 sierpnia 2017 roku spółka PKP Polskie Linie Kolejowa S.A. ogłosiła przetarg na opracowanie dokumentacji projektowej wraz z pełnieniem nadzoru autorskiego dla linii kolejowych nr 25, 74 i 78, który zakresem działania obejmuje odcinek Tarnobrzeg - Padew Narodowa. 20 września 2017 roku spółka PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. ogłosiła przetarg na zaprojektowanie i wykonanie robót budowlanych na linii kolejowej na odcinku Mielec – Dębica w ramach projektu pod nazwą „Rewitalizacja linii kolejowej nr 25 na odcinku Padew – Mielec – Dębica”.
Około 15 km na północ od Mielca przebiega Linia Hutnicza Szerokotorowa (linia kolejowa nr 65) o rozstawie toru 1520 mm (zgodnym ze stosowanym w krajach byłego ZSRR). Terminal przeładunkowy w Woli Baranowskiej umożliwia wymianę ładunków pomiędzy koleją szerokotorową a normalnotorową oraz ciężarówkami.
Transport lotniczy
W północnej części miasta znajduje się lotnisko, wykorzystywane głównie przez Polskie Zakłady Lotnicze jako lotnisko fabryczne i Aeroklub Mielecki jako lotnisko sportowe. W przeszłości wielokrotnie lądowały na nim samoloty transportowe i dyspozycyjne, zawsze jednak miało to związek z realizacją zapotrzebowań wytwórni lotniczej. Mieleckie lotnisko nie jest przystosowane do ruchu pasażerskiego. Lotnisko jest wyposażone w system APV-I, który umożliwia lądowanie przy ograniczonej widoczności.
W 2012 otwarto przyszpitalne lądowisko dla helikopterów przy ul. Żeromskiego.
Zabytki
Zabytki nieruchome wpisane do rejestru zabytków województwa podkarpackiego
bazylika pw. św. Mateusza Apostoła i Ewangelisty z 1526 wraz z ogrodzeniem i terenem dawnego cmentarza kościelnego
cmentarz parafii rzymskokatolickiej z 2 połowy XIX wieku przy ul. Długosza wraz z kaplicą cmentarną i ogrodzeniem z bramą
cmentarz parafii rzymskokatolickiej z 2 połowy XVIII wieku przy ul. Rzecznej 2 wraz z kaplicą cmentarną (obecnie kościół pomocniczy św. Marka Ewangelisty)
stara plebania przy ul. księdza Sitki 3
willa z ogrodem z 1933 przy ul. Jadernych 1
willa z początku XX wieku przy ul. Jadernych 5
zakład fotograficzny Jadernych z 1906 przy ul. Jadernych 19 (Jadernówka, obecnie muzeum fotografii, filia Muzeum Regionalnego)
dom przy ul. Jadernych 21
zespół budynków OSP przy ul. Kilińskiego 27: drewniana strażnica z 1882, drewniana kręgielnia z 1894, wozownia z 1921
dworek Suchorzewskich z początku XIX wieku przy ul. Kościuszki 5 wraz z ogrodem
budynek Rady Powiatowej z 1909 (obecnie Państwowa Szkoła Muzyczna) przy ul. Kościuszki 10
budynek sądu rejonowego z końca XIX wieku przy ul. Kościuszki 15
dom przy ul. Kościuszki 25
willa przy ul. Kościuszki 28
dom przy ul. Krasickiego 1
dom przy ul. Legionów 1
zespół pałacowy Oborskich (park i pałac) przy ul. Legionów 73
kamienica z 1904 przy ul. Mickiewicza 2 (Łojczykówka)
kamienica z 1900 przy ul. Mickiewicza 5
Dom przy ul. Mickiewicza 7 w Mielcu
dom przy Rynku 3
dom przy Rynku 22
dom przy Rynku 23
dom przy Rynku 25
dom przy ul. Sandomierskiej 17
budynek Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół”, ul. Sękowskiego 1
dom przy ul. Sienkiewicza 17 (drewniany)
pozostałości zespołu d. kościoła św. Marka Ewangelisty (kaplica grobowa rodziny Boguszów, kapliczki w linii ogrodzenia cmentarza kościelnego), ul. Rzochowska
zespół dworski (dwór, park, wozownia, relikty fortyfikacji ziemnych), ul. Wojsławska 280
Obiekty dziś nieistniejące lub przeniesione poza teren miasta
Zamek Mieleckich z XV wieku (w 1655 zniszczony przez Szwedów)
drewniany ratusz na Rynku (przed 1789 najprawdopodobniej strawiony przez pożar)
Nowa Synagoga przy ul.Joachima Lelewela (w 1939 spalona przez hitlerowców)
drewniany kościół św. Marka w dzielnicy Rzochów (w 2010 przeniesiony do skansenu w Kolbuszowej)
Kultura
Instytucją promującą kulturę w Mielcu jest podlegające Urzędowi Miasta Samorządowe Centrum Kultury utworzone 15 października 1997. Strukturę organizacyjną SCK stanowią:
Dom Kultury – powstał w 1953 jako Zakładowy Dom Kultury WSK Mielec. Później nosił nazwy: Robotnicze Centrum Kultury WSK i Miejski Ośrodek Kultury. Szybko stał się ośrodkiem kulturalnego życia miasta. W Domu Kultury mieszczą się m.in. kino Galaktyka (dawniej Metalowiec), Centrum Wystawienniczo-Promocyjne oraz siedziba Zespołu Pieśni i Tańca „Rzeszowiacy”.
Muzeum Regionalne: Dworek Oborskich – wybudowany przez hrabiego Wacława Oborskiego, obecnie główna siedziba Muzeum Regionalnego, Jadernówka – dawniej siedziba zakładu fotograficznego założonego przez Augusta Jadernego, obecnie muzeum fotograficzne dysponujące drugą w Polsce co do wielkości kolekcją aparatów i akcesoriów fotograficznych (ponad 500 sztuk).
Miejska Biblioteka Publiczna.
Inną istotną organizacją jest powołane 16 stycznia 1964 Towarzystwo Miłośników Ziemi Mieleckiej im. Władysława Szafera. Towarzystwo zajmuje się promocją mieleckiej kultury i szerzeniem wiedzy o historii miasta. W 2006 roku przy Towarzystwie powołano Grupę Literacką „Słowo”, w jej skład wchodzą m.in. Włodzimierz Kłaczyński, Włodzimierz Gąsiewski, Piotr Durak, Jerzy Mamcarz, Andrzej Ciach.
Od 1998 w okresie letnim w Mielcu odbywa się Międzynarodowy Festiwal Muzyczny (do roku 2000 Międzynarodowy Festiwal Organowy) poświęcony muzyce poważnej.
Mielec zdobi 28 rzeźb plenerowych rozmieszczonych w różnych punktach miasta.
Oświata
Szkoły podstawowe
Szkoła Podstawowa nr 1 im. Władysława Szafera w Mielcu
Szkoła Podstawowa nr 2 im. Tadeusza Kościuszki w Mielcu
Szkoła Podstawowa nr 3 im. Wojska Polskiego w Mielcu
Szkoła Podstawowa nr 6 im. Żwirki i Wigury w Mielcu
Szkoła Podstawowa nr 9 im. Władysława Jasińskiego „Jędrusia” w Mielcu
Szkoła Podstawowa nr 11 im. Jana Pawła II w Mielcu
Szkoła Podstawowa nr 12 im. Henryka Sienkiewicza w Mielcu
Szkoła Podstawowa nr 13 im. Jana Bytnara „Rudego” w Mielcu
Szkoła Podstawowa przy Niepublicznej Szkole Mistrzostwa Sportowego w Mielcu im. Grzegorza Lato
Gimnazjum nr 1 w Mielcu
Gimnazjum nr 2 w Mielcu
Gimnazjum nr 3 w Mielcu
Gimnazjum nr 4 w Mielcu
Gimnazjum przy Niepublicznej Szkole Mistrzostwa Sportowego w Mielcu im. Grzegorza Lato
Niepubliczne Gimnazjum w Mielcu
Zespół Szkół Ogólnokształcących nr 1 w Mielcu im. st. sierż. pilota Stanisława Działowskiego
Szkoły ponadgimnazjalne
I Liceum Ogólnokształcące im. Stanisława Konarskiego
II Liceum Ogólnokształcące im. Mikołaja Kopernika
Zespół Szkół Ogólnokształcących nr 1 w Mielcu im. st. sierż. pilota Stanisława Działowskiego V Liceum Ogólnokształcące
Liceum przy Niepublicznej Szkole Mistrzostwa Sportowego w Mielcu im. Grzegorza Lato
Zespół Szkół Budowlanych im. Żołnierzy Armii Krajowej w Mielcu Zasadnicza Szkoła Zawodowa Nr 2 Technikum Nr 2 II Liceum Profilowane
Zespół Szkół Ekonomicznych im. bł. ks. Romana Sitki w Mielcu Zasadnicza Szkoła Zawodowa Nr 1 Technikum Nr 1 I Liceum Profilowane
Zespół Szkół Technicznych w Mielcu Zasadnicza Szkoła Zawodowa Nr 3 Technikum Nr 3 III Liceum Profilowane (do 2010, obecnie nie istnieje) III Liceum Ogólnokształcące Szkoła Policealna Nr 3 Technikum Uzupełniające Nr 3 III Uzupełniające Liceum Ogólnokształcące
Zespół Szkół im. prof. Janusza Groszkowskiego w Mielcu Zasadnicza Szkoła Zawodowa Nr 4 Technikum Nr 4 IV Liceum Profilowane (do 2010, obecnie nie istnieje) IV Liceum Ogólnokształcące
Centrum Kształcenia Praktycznego i Doskonalenia Nauczycieli w Mielcu
Wyższa Szkoła Gospodarki i Zarządzania w Mielcu Specjalności: Rachunkowość i Ubezpieczenia Ekonomika i Zarządzanie Firmą Turystyka Międzynarodowa Ekonomika Gospodarki Samorządowej Gospodarka Europejska Nieruchomości Polityk Europejski Studia Podyplomowe: Organizacja i zarządzanie oświatą Rachunkowość i finanse
Zamiejscowy Ośrodek Dydaktyczny Akademii Górniczo-Hutniczej kierunek: Mechanika i Budowa Maszyn kierunek: Robotyka i Automatyka kierunek: Mechatronika kierunek: Inżynieria Mechaniczna i Materiałowa
oddział zamiejscowy Akademii Wychowania Fizycznego w Warszawie (planowany)
Nauczycielskie Kolegium Języków Obcych
Szkoły artystyczne
Szkoła muzyczna I i II stopnia
Dwie prywatne szkoły muzyczne
Szkoły specjalne
Zespół Szkół Specjalnych w Mielcu Zasadnicza Szkoła Zawodowa Specjalna Nr 1
Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy w Mielcu Zasadnicza Szkoła Zawodowa Specjalna Nr 2 Szkoła Specjalna Przysposabiająca do Pracy
Media
Obecnie w Mielcu funkcjonują: portal informacyjny HejMielec i tygodnik regionalny Korso.
Prasa
Korso – tygodnik regionalny, wydawany od 1 sierpnia 1991 (nakład ponad 8000 egz.)
Głos Mielecki – bezpłatny miesięcznik regionalny, wydawany od maja 2013 roku (nakład 10 000 egz.)
Dobry Tydzień – tygodnik regionalny, wydawany od 10 grudnia 2008 (nakład 10 000 egz.)
Wizjer Regionalny – tygodnik regionalny
W Cieniu Jupiterów – bezpłatny dziennik internetowy, działający na mocy wpisu do rejestru mediów, jego elektroniczna wersja dostępna jest online (wcj24.pl), wydawany od stycznia 2015
Hejmielec – bezpłatny dwutygodnik, papierowe wydanie portalu hej.mielec.pl ukazujące się od 16 września 2011 (obecnie niepublikowany)
Wydarzenia – tygodnik regionalny, ukazujący się od 27 października 2006 do 2008
Echo Dnia (wydanie podkarpackie) – kielecki dziennik regionalny, wydanie przygotowywane w Mielcu, Tarnobrzegu i Stalowej Woli, w powiecie mieleckim ukazuje się od 24 kwietnia 1998
Gazeta Mielecka – kwartalnik
Wieści Regionalne – miesięcznik społeczno-kulturalny, wydawany od 1990 jako pierwsza w regionie mieleckim gazeta prywatna (nakład ok. 2500 egz.)
Nadwisłocze – kwartalnik społeczno-kulturalny, kolportowany w całej Polsce (nakład ok. 1000 egz.)
Magazyn Prasowy Mielecka Strefa – bezpłatny dwutygodnik reklamowy, wydawany od 1994 (nakład ok. 5000 egz.)
W Kręgu Mieleckich Humanistów – kwartalnik Stowarzyszenia Nauczycieli Polonistów wydawany od 2000
Inny Świat – pismo anarchistyczne wydawane od 1993
Mielczanin – wydawnictwo informacyjno-promocyjne Urzędu Miasta w Mielcu ukazujące się nieregularnie od 1996 w nakładzie ok. 1000 egzemplarzy
Radio i telewizja
Przez wiele lat w mieście funkcjonowała lokalna rozgłośnia radiowa: najpierw Hit FM (1992-1999), a wkrótce po jego upadku Puls FM (2001-2008). Obie nadawały na częstotliwości 102,4 MHz FM. Ponadto w mieście funkcjonuje studio regionalne RDN Małopolska.
W latach 90. działała regionalna telewizja TVK Gosat, nadająca cotygodniowy program informacyjny Kalejdoskop Mielecki oraz relacje z lokalnych wydarzeń. Obecnie w mieście funkcjonuje lokalny oddział Twojej Telewizji Kablowej.
Osiedla Mielca
Mielec jest podzielony na 18 osiedli, które są jednostkami pomocniczymi wspólnoty samorządowej. Zostały utworzone 14 czerwca 1978 przez Miejską Radę Narodową, a następnie wraz z przyłączeniem kolejnych terenów, podział ten był korygowany. Podział na osiedla obejmuje cały obszar miasta, a przy ich wyznaczaniu pod uwagę wzięta została jednorodność układu osadniczego, układ przestrzenny oraz możliwości integracji w celu wykonywania zadań publicznych.
Religia
Przypuszcza się, że pierwsza parafia w Mielcu (wymienianym w dokumentach jako Imelecz) została ufundowana przez właściciela Mielca, Paszko Trestkę, pomiędzy rokiem 1357 a 1374. Żydzi zaczęli osiedlać się z końcem XVI wieku. Kalwinizm w Mielcu się nie pojawił, natomiast pierwszy zbór Kościoła Zielonoświątkowego otworzono w latach 90. XX wieku.
Na terenie miasta działalność religijną prowadzą następujące kościoły i związki wyznaniowe:
Parafie rzymskokatolickie Parafia św. Mateusza Parafia św. Marka Ewangelisty Parafia Matki Bożej Nieustającej Pomocy Parafia Ducha Świętego Parafia Trójcy Przenajświętszej
Kościół Zielonoświątkowy Zbór w Mielcu
Świadkowie Jehowy (zbór)
Sport
Mielecki sport kojarzony jest przede wszystkim z drużyną piłkarską reprezentującą wielosekcyjny klub Stal Mielec. Zespół ten dwukrotnie, w latach 1973 i 1976, zdobył tytuł Mistrza Polski. Jego zawodnicy często byli nagradzani powołaniami do kadry narodowej, a stadion, na którego murawie rozgrywane były mecze, zaliczano do największych tego typu obiektów w kraju. W wyniku transformacji ustrojowej właściciel Stali – WSK „PZL-Mielec” (ob. Polskie Zakłady Lotnicze) – popadł w poważne kłopoty finansowe, czego skutkiem był rozpad klubu na kilka mniejszych w połowie 1997 roku.
Kontynuatorem piłkarskiej tradycji jest FKS Stal Mielec, który od sezonu 2013/2014 występuje na murawach II ligi. Ponadto klub słynie z bardzo wysokiego poziomu kształcenia młodzieży. Duże w tym zasługi ma funkcjonująca przy klubie Szkoła Mistrzostwa Sportowego im. Grzegorza Laty. W 2006 FKS Stal Mielec zajął trzecie miejsce w Mistrzostwach Polski Juniorów Starszych. Rok 2007 przyniósł kolejne sukcesy – juniorzy starsi zajęli drugie miejsce, pokonując przy tym mistrza Polski z poprzedniego sezonu Gwarka Zabrze, juniorzy młodsi natomiast zdobyli tytuł Mistrza Polski pokonując w turnieju finałowym SMS Łódź 1:0, MKS Cracovię Kraków SSA 5:0 i remisując z Jagiellonią Białystok 0:0. Jest to największe osiągnięcie w historii juniorskiej Stali.
Klub Piłki Siatkowej Kobiet Stal Mielec w latach 1997–2012 reprezentował miasto w rozgrywkach najwyższego szczeblu w Polsce (kolejno Serii A, Ligi Siatkówki Kobiet i PlusLigi Kobiet), sporadycznie także w europejskich pucharach. Zespół zdobył Wicemistrzostwo Polski w sezonie 1999/2000, brązowy medal Mistrzostw Polski w 1998/1999 i 2003/2004, srebrny medal Pucharu Polski w 1998/1999, a w sezonie 2002/2003 dotarł do ćwierćfinału Pucharu Konfederacji CEV. Od sezonu 2012/2012 zespół występuje jako Stal Mielec S.A. w 1 lidze.
PGE Stal Mielec od sezonu 2010/11 gra w ekstraklasie. Z sekcji lekkoatletycznej wyłonił się natomiast Lekkoatletyczny Klub Sportowy Stal Mielec, a z pływackiej Uczniowski Klub Sportowy Ikar Mielec (obecnie Międzyszkolny Klub Sportowy Ikar Mielec). Z biegiem czasu powstawały kolejne kluby, które nazwą odwoływały się do Stali. W 2005 roku zawiązał się Mielecki Klub Piłki Siatkowej Stal Mielec, który występuje w III lidze, a w 2009 futsalowy Klub Sportowy Fair Play Mielec (obecnie Klub Futsalu Stal Mielec), grający w II lidze.
Szczególne zasługi dla polskiego chodu sportowego ma Odrodzone Towarzystwo Gimnastyczne Sokół Mielec, klub niezwiązany z dawną Stalą, którego wychowankami są m.in. Rafał Augustyn, Paulina Buziak i Rafał Sikora, Mistrzowie i Reprezentanci Polski.
Dużą rolę w dziedzinie propagowania zdrowego stylu życia odgrywa Mielecki Ośrodek Sportu i Rekreacji. Zajmuje się on m.in. administracją obiektów sportowych: stadionu, hali sportowo-widowiskowej, kąpieliska, lodowiska, kortów tenisowych i innych. Od roku akademickiego 2008/2009 w mieście funkcjonuje oddział zamiejscowy Akademii Wychowania Fizycznego w Warszawie.
Ponadto w Mielcu działają m.in.:
Mielecki Klub Sportowy Gryf
Towarzystwo Gimnastyczne Sokół Mielec
Aeroklub Mielecki
Klub Szachowy SDK-Lotnik
Klub Sportowy Smoczanka
MKS TS Reg-Benz Mielec – klub tenisa stołowego startujący w II lidze
USB „Iryda” Mielec
Klub Żeglarski „Orkan” Mielec
Klub Futbolu Amerykańskiego „Aviators” Mielec
Miasta partnerskie
Douchy-les-Mines
Saint-Martin-des-Champs
Saint-Thégonnec
Tiszaföldvár
Vila Nova de Poiares
Znani mielczanie
Jan Mielecki – współwłaściciel Mielca, kasztelan wiślicki, wojewoda podolski, marszałek wielki koronny
Mikołaj Mielecki – współwłaściciel Mielca, hetman wielki koronny, wojewoda podolski
Łukasz Gurdak - artysta fotograf, specjalizujący się w zdjęciach aktu kobiecego
Marek Bałata – wokalista jazzowy, kompozytor, grafik
Tadeusz Breyer – rzeźbiarz i medalier
Piotr Gąsowski – aktor teatralny, filmowy, kabaretowy i serialowy
Bogusław Pezda – lider formacji Agressiva 69
Mr. Pollack (Jacek Polak i Grzegorz Polak) – mielecki zespół rockowy
Stillborn – mielecki zespół death/black metalowy
Rafał „Rasta” Piotrowski – wokalista zespołu Decapitated
Pisarze i poeci
Kazimierz Biculewicz – poeta
Piotr Durak – pisarz, poeta, podróżnik
Edward Guziakiewicz – pisarz, członek Związku Literatów Polskich
Włodzimierz Kłaczyński – pisarz, członek Związku Literatów Polskich
Jerzy Mamcarz – poeta, kompozytor, pieśniarz, satyryk
Józef Maksymilian Ossoliński – pisarz, badacz literatury i działacz kulturalny epoki oświecenia
Dziennikarze
Marian Dąbrowski – dziennikarz, potentat prasowy
August Jaderny – fotograf
Hieronim Wrona – dziennikarz muzyczny
Czesław Basztura – naukowiec zajmujący się akustyką mowy
Tadeusz Bigo – prawnik, profesor Uniwersytetu Lwowskiego i Wrocławskiego
Stanisław Działowski – polski konstruktor lotniczy i pilot
Stanisław Leszczycki – geograf
Władysław Miodunka – filolog, profesor, prorektor Uniwersytetu Jagiellońskiego
Władysław Szafer – botanik, profesor UJ, dyrektor krakowskiego Ogrodu Botanicznego, dyrektor Instytutu Botaniki UJ
Janusz Chodorowski – prezydent Mielca w latach od 1994 do 2014
Leszek Deptuła – marszałek woj. podkarpackiego w latach 2002-2006, poseł na sejm VI kadencji
Stanisław Janas – poseł na Sejm II, III i IV kadencji
Daniel Kozdęba - prezydent Mielca od 2014 roku
Jan Król – wicemarszałek Sejmu III kadencji, poseł na Sejm PRL X kadencji i Sejm RP I, II i III kadencji
Bożena Lublińska-Kasprzak – prezes Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości
Zbigniew Mączka – poseł na Sejm RP II kadencji
Władysław Ortyl – wiceminister rozwoju regionalnego, senator VI, VII i VIII kadencji
Andrzej Osnowski – poseł na Sejm III kadencji, przewodniczący rady Mielca (1990-1998)
Stanisław Padykuła – poseł na Sejm X kadencji, wiceprezes Agencji Rozwoju Przemysłu
Karol Popiel – polityk chadecki, działacz Centrolewu
Krzysztof Popiołek – poseł na Sejm VI i VII kadencji, dwukrotny wiceprezydent Mielca (1994-1998 i 2006-07)
Tomasz Poręba – Poseł do Parlamentu Europejskiego
Tadeusz Ryczaj – poseł na Sejm IX kadencji, dyrektor naczelny WSK PZL Mielec
Kazimierz Sabbat – prezydent i premier Rzeczypospolitej Polskiej na uchodźstwie
Krystyna Skowrońska – posłanka na Sejm IV, V, VI i VII kadencji
Franciszek Sokół – wojskowy i działacz polityczny, komisarz Rządu w Gdyni w latach 1933-1939
Krzysztof Bociek – piłkarz
Kazimierz Buda – piłkarz, pięciokrotny reprezentant Polski
Zenon Chojnicki – szachista
Dorota Dydo-Jędrusińska – sprinterka, finalistka IO 2008 w sztafecie 4x100m
Włodzimierz Gąsior – piłkarz, trener piłkarski
Jakub Giża – kulomiot, Młodzieżowy Mistrz Europy 2007
Grzegorz Kolisz – piłkarz
Zygmunt Kukla – piłkarz, reprezentant Polski
Grzegorz Lato – piłkarz, wielokrotny reprezentant Polski, trener piłkarski, senator, prezes Polskiego Związku Piłki Nożnej
Mirosław Przedpełski – prezes Polskiego Związku Piłki Siatkowej, członek Zarządu FIVB
Maciej Rzeźnik – rajdowiec
Andrzej Rżany – bokser, trzykrotny olimpijczyk, wielokrotny mistrz Polski
Antoni Weryński – piłkarz ręczny, działacz sportowy, prezes SPR-u Stali Mielec w latach 1997-2012
Bogusław Wyparło – piłkarz, trzykrotny reprezentant Polski
Maria Zaucha - siatkarka
Inne osoby związane z Mielcem
Jan Karol Chodkiewicz – współwłaściciel Mielca w latach 1593-1610, mąż Zofii Mieleckiej
Jan Zbigniew Ossoliński – właściciel Mielca, sekretarz królewski
Krzysztof Ossoliński – współwłaściciel Mielca
Maksymilian Ossoliński – współwłaściciel Mielca
Honorowi obywatele miasta
Decyzja o wręczeniu tego szczególnego wyróżnienia leży w gestii Rady Miejskiej. Honorowe obywatelstwo może być przyznane wyłącznie osobie nie mieszkającej na stale w Mielcu, która w nadzwyczajnym stopniu przysłużyła się miastu. Najprawdopodobniej jedynie sześć osób zostało uhonorowanych w ten sposób:
Przyjaciele miasta Mielca
Za szczególne zasługi wobec Mielca przyznawany jest Medal Przyjaciel miasta Mielca.
Źródło treści i historia autorów: Wikipedia. Tekst skrócono i uporządkowano.
Tworzenie stron internetowych – Mielec
Projektując witrynę dla firmy z obszaru miejscowości Mielec, zaczynamy od ustalenia, czego klient potrzebuje przed złożeniem zamówienia lub wysłaniem zapytania.
Witryna z rezerwacją lub zapytaniem
Strona może pokazywać zakres usług, sposób umawiania terminów i informacje potrzebne przed wizytą. Formularz dopasowujemy do tego, czy firma przyjmuje rezerwacje, czy najpierw odpowiada na zapytania.
Serwis dla firmy obsługującej kilka miejscowości
Witryna może przedstawiać rzeczywisty obszar obsługi oraz różnice między usługami dostępnymi w poszczególnych lokalizacjach. Każda podstrona powinna odpowiadać na konkretne pytania klientów dotyczące dojazdu, zakresu prac lub kontaktu.