Niechorze – informacje o miejscowości
Niechorze (do 1945 niem. Horst, Ostseebad Horst; od 1945 początkowo Horzewo) – wieś sołecka w północno-zachodniej Polsce, położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie gryfickim, w gminie Rewal. Leży na Pobrzeżu Szczecińskim, Wybrzeżu Trzebiatowskim, nad Morzem Bałtyckim na północy i jeziorem Liwia Łuża na południu.
Miejscowość wypoczynkowa z kąpieliskiem morskim i przystanią morską. Na koniec 2013 roku wieś liczyła 979 mieszkańców, a sołectwo obejmowało 4,09 km² powierzchni.
Historia
Na początku Niechorze było typową wsią rybacką. Jego charakterystyczną dominantą widokową jest wybudowana w 1866 roku latarnia morska. Rozwój wsi jako kąpieliska datuje się od XIX wieku, ale jego prawdziwy rozkwit zaczął się w 1870 roku. W 1889 roku zarejestrowano tu 700 letników, w 1910 roku było już 1873 wczasowiczów, a w 1923 przyjechało ich do Niechorza 3000. Na potrzeby letnich gości tuż przy plaży, na płyciźnie, wybudowano na olbrzymich palach pawilon kąpielowy (Familienbad) ze zjeżdżalnią istniejący jeszcze w 1947 roku. Wydany w 1938 roku przewodnik po niemieckich kurortach, oprócz istniejących licznych kwater prywatnych, odnotowuje w miejscowości 4 hotele (o łącznie 131 łóżkach) i 19 większych pensjonatów (oferujących razem 429 miejsc noclegowych); w sezonie trwającym od 15 maja do 30 września poza wypoczynkiem świadczono także usługi wodolecznicze (zabiegi kąpieli w zimnej i ciepłej wodzie morskiej oraz kąpiele medyczne). We wsi funkcjonowały wówczas: lokalna kasa oszczędnościowo-pożyczkowa Spar- und Darlehnskasse Horst i filia powiatowej kasy oszczędności Kreissparkasse Greifenberg i. P., urząd pocztowy oraz gabinet lekarski.
1 lipca 1896 roku otwarto pierwszą, zachodnią linię Gryfickiej Kolei Wąskotorowej łączącą Gryfice z Niechorzem. Końcowy dworzec linii Groß Horst wybudowano w zachodniej części wsi. 1 maja 1913 roku Niechorze wzbogaciło się o połączenie z Trzebiatowem przez Pogorzelicę oraz o kolejny, położony nad jeziorem i użytkowany do dziś, dworzec kolei wąskotorowej Horst Seebad, a także dodatkowo – położony 1 km w kierunku wschodnim przystanek kolejowy Horst Liebelose.
Współczesne Niechorze dawniej stanowiły dwie odrębne wsie: nadmorska, rybacka Klein Horst oraz położona na południe od niej, nad zachodnim brzegiem jeziora Liwia Łuża, rolnicza Gross Horst. 1 kwietnia 1936 do miejscowości Gross Horst przyłączono Klein Horst a 1 października 1937 zmieniono jej nazwę na obowiązującą do 1945 roku (Ost)Seebad Horst.
U schyłku II wojny światowej, w pierwszej połowie marca 1945 roku, Niechorze znalazło się na obszarze działań bojowych prowadzonych w ramach operacji pomorskiej 1. Frontu Białoruskiego. W tej okolicy miały one na celu likwidację jednostek rozbitej 11. Armii Pancernej SS z Grupy Armii Wisła zgrupowanych pomiędzy Trzebiatowem a Trzęsaczem w sile około 10 tysięcy żołnierzy. Miejscowość leżała na szlaku wycofującej się na zachód jednej z compagne de marche pod dowództwem Henri Feneta ze składu rozbitej francuskiej 33. Dywizji Grenadierów SS „Charlemagne”, którzy nocowali tu z 9 na 10 marca licząc na możliwość ewakuacji drogą morską, co nie nastąpiło. Tego samego dnia nastąpiło uderzenie wojsk 1. FB na zgrupowanie trzebiatowskie wojsk niemieckich a kolejnej nocy niemiecki kontratak. Ostatecznie Niechorze zostało zdobyte przez jednostki 7. Korpusu Kawalerii Gwardii Armii Czerwonej oraz 2. Warszawską Dywizję Piechoty i 13 Pułk Artylerii Pancernej Ludowego Wojska Polskiego dnia 12 marca 1945. Podczas walk o nadmorską wieś zniszczona została laterna latarni morskiej. 12 marca 1972 roku upamiętniono zdobycie miejscowości ustawiając głaz z tablicą w niechorskim parku.
Kilka dni po zdobyciu, wieś znalazła się w strefie obrony przeciwdesantowej wybrzeża Bałtyku od Łukęcina do Mrzeżyna utworzonej przez wojska 6. Pomorskiej Dywizji Piechoty po zakończeniu bitwy o Kołobrzeg (co miało miejsce 18 marca 1945 roku). 7 kwietnia jej obowiązki przejęła 4. Pomorska Dywizja Piechoty im. Jana Kilińskiego pod dowództwem gen. Bolesława Kieniewicza, która dyslokowana była następująco: 10. Pułk Piechoty odpowiedzialny za odcinek jezioro Resko Przymorskie – Niechorze, 11. Pułk Piechoty chroniący odcinek Niechorze – Łukęcin. W takim ugrupowaniu dywizja pozostała do 11 kwietnia 1945 roku.
Na mocy traktatów pokojowych konferencji poczdamskiej miejscowość włączona została do Polski a jej dotychczasowych mieszkańców wysiedlono do Niemiec.
W 1946 roku w Niechorzu powołano Komendę Poligonu nr 3 w ramach Ośrodka Szkolenia Poligonowego Wojsk Obrony Przeciwlotniczej (obecnie Centralny Poligon Sił Powietrznych w Ustce), której pierwszym dowódcą był ppłk Kazimierz Jackowski.
Początkowo nosiła nazwę Horzewo, którą w 1947 roku zmieniono na obecną. W latach 1946–1998 miejscowość położona była w województwie szczecińskim.
Od jesieni 2013 roku do jesieni 2014 roku zostały przeprowadzone przez Urząd Morski w Szczecinie, prace wzmacniające klifowy brzeg morski w Niechorzu.
Rozwój demograficzny wsi
1821 – 52 mieszkańców (Groß Horst) i 90 mieszkańców (Klein Horst)
1870 – 140 mieszkańców (Groß Horst) i 150 mieszkańców (Klein Horst)
1905 – 350 mieszkańców
1910 – 400 mieszkańców
1923 – 400 mieszkańców
1925 – 373 mieszkańców (gmina Groß Horst) i 265 mieszkańców (gmina Klein Horst)
1933 – 774 mieszkańców
1938 – 850 mieszkańców
1939 – 805 mieszkańców
2006 – 904 mieszkańców
2007 – 933 mieszkańców
2008 – 936 mieszkańców
2009 – 932 mieszkańców
2010 – 953 mieszkańców
2011 – 983 mieszkańców
2012 – 980 mieszkańców
2013 – 979 mieszkańców
Zabytki
Na obszarze wsi przylegającym do jeziora, w starszej części wsi, można spotkać dawne zagrody i kamieniczki rybackie z XVIII i XIX wieku z ozdobnymi bramami wjazdowymi.
Największym zabytkiem miejscowości jest zespół latarni morskiej wybudowany w latach 1863-1866. Do zespołu prócz latarni, zaliczany jest także dom latarników, dwa budynki gospodarcze, a także ogród z murowanym ogrodzeniem i furtkami.
W Niechorzu znajduje się dworzec Gryfickiej Kolei Wąskotorowej z przełomu XIX/XX wieku.
Przy ul. Środkowej 7 mieści się zabytkowa zagroda z przełomu XVIII/XIX wieku.
Turystyka
Niechorze należy do gminy promowanej jako Wybrzeże Rewalskie. Jest kurortem wypoczynkowym, w którym znajdują się ośrodki wczasowe, pensjonaty, pokoje gościnne, kempingi oraz pola namiotowe. Nadmorski brzeg w miejscowości cechuje piaszczysta plaża oraz wysoki klif w zachodniej części wsi, na którym stoi latarnia morska.
W Niechorzu wyznaczono letnie kąpielisko morskie obejmujące 100 m linii brzegowej.
Przez Niechorze przebiegają następujące znakowane szlaki turystyczne:
EuroVelo 10 (EV10) Szlak Rowerowy Morza Bałtyckiego
Szlak Liwiej Łuży – okrężny, rozpoczyna się i kończy przed stacją kolei wąskotorowej Niechorze
E9 Szlak Nadmorski im. dr. Czesława Piskorskiego (Świnoujście→ Dziwnów→ Rewal→ Trzebiatów→ Mrzeżyno→ Kołobrzeg)
Infrastruktura
W Niechorzu mieści się ośrodek zdrowia, apteka, urząd pocztowy, przystanek autobusowy oraz kościół św. Stanisława BM.
Przez Niechorze prowadzi linia Nadmorskiej Kolei Wąskotorowej Gminy Rewal: Gryfice – Pogorzelica, oraz znajdują się dwie stacje kolejowe: Niechorze i Niechorze Latarnia, przez które w okresie wakacyjnym przejeżdża kolejka wąskotorowa tak zwana Ciuchcia Retro zarządzana przez gminę Rewal. Na południe od wsi przebiega droga wojewódzka nr 102.
W miejscowości od 1946 roku istnieje Ochotnicza Straż Pożarna, rezydująca w uroczyście otwartym 25 października 2008 zintegrowanym Centrum Ratownictwa zlokalizowanym przy ul. Kolejowej tuż obok dworca kolejowego Niechorze. Jednostka OSP Niechorze (jedna z dwóch w gminie Rewal) włączona jest do krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego.
Przy ul. Nadmorskiej ma siedzibę Straż Przybrzeżna oraz jeden z pięciu Obwodów Ochrony Wybrzeża Inspektoratu Ochrony Wybrzeża Urzędu Morskiego w Szczecinie obejmujący obchody Pobierowo, Niechorze, Mrzeżyno i Rogowo.
Tutejsi rybacy korzystają z podległej Urzędowi Morskiemu w Szczecinie przystani morskiej, w której granicach znajduje się akwatorium o powierzchni 0,0141 km² i średniej szerokości 100 m licząc od linii brzegu. Wyposażenie techniczne stanowi dalba wyciągowa i dwa z trzech istniejących pomostów rybackich – zachodni o długości 62,5 m i środkowy: 53,95 m. Rybacy wykorzystują do nawigacji także światło na wschodnim pirsie. Kutry rybackie miejscowych rybaków pływają z sygnaturą NIE na burcie.
Kultura, sport, oświata
Niechorze jest jednym z miejsc, gdzie co roku odbywają się Mistrzostwa Polski w Siatkówce Plażowej Mężczyzn.
Miejscowość posiada zespół sportowo-rekreacyjny, w którym znajdują się boiska do piłki nożnej, koszykówki, siatkówki oraz korty tenisowe.
Placówkami oświatowymi w Niechorzu są:
Zespół Szkolno-Przedszkolny przy ul. Szczecińskiej 6: Przedszkole Publiczne im. Sindbada Żeglarza Szkoła Podstawowa im. Leonida Teligi
Mieszczą się tu również Muzeum Rybołówstwa Morskiego, które ukazuje specyfikę zawodu rybaka oraz przedstawia cząstkę kultury pomorskiej oraz Park Miniatur Latarni Morskich.
Przyroda
Obrzeża miejscowości znalazły się w specjalnym obszarze ochrony siedlisk – Trzebiatowsko-Kołobrzeskim Pasie Nadmorskim (PLH320017) oraz obszarach specjalnej ochrony ptaków – Zatoce Pomorskiej (PLB990003) oraz Wybrzeżu Trzebiatowskim (PLB320010) programu Natura 2000. Ponadto Niechorze leży na terenie obszaru mającego znaczenie dla Wspólnoty Europejskiej – Ostoi na Zatoce Pomorskiej (PLH990002).
Społeczność
Samorząd gminy Rewal utworzył jednostkę pomocniczą „Sołectwo Niechorze”, obejmujące jedynie miejscowość Niechorze. Mieszkańcy wsi wybierają sołtysa oraz radę sołecką, która składa się z 6 osób
31 grudnia 1986 decyzją Kurii Diecezji Szczecińsko-Kamieńskiej powstała parafia św. Stanisława BM w Niechorzu
Film
Kilka scen filmu Beata z 1964 roku, w reżyserii Anny Sokołowskiej, rozgrywa się na plaży w Niechorzu oraz przed budynkiem, na wieży i w latarni morskiej. Film opowiada o szesnastoletniej dziewczynie Beacie (Pola Raksa), która ucieka z domu. Poszukiwanie dziewczyny prowadzi jej kolega Olek Smoleński „Ramzes” (Marian Opania). W trakcie poszukiwań Olek trafia między innymi nad morze i na latarnię, gdzie spotyka latarnika (Wirgiliusz Gryń), u którego prawdopodobnie zatrzymała się Beata.
Źródło treści i historia autorów: Wikipedia. Tekst skrócono i uporządkowano.
Tworzenie stron internetowych – Niechorze
Dla firm działających na obszarze miejscowości Niechorze projektujemy witryny dopasowane do sposobu, w jaki klienci zamawiają usługi lub produkty.
Strona usługowa z portfolio
Realizacje można uporządkować według rodzaju zlecenia i opisać zakres każdej z prac. Klient może przejść z przykładu realizacji do odpowiedniej usługi i wysłać zapytanie.
Katalog produktów i sklep internetowy
Przygotowujemy strukturę kategorii i karty produktów z miejscem na zdjęcia, parametry oraz informacje o dostawie. Zakres wdrożenia można dopasować do liczby produktów i sposobu przyjmowania zamówień.