Opole – informacje o miejscowości
Opole (niem. Oppeln, śl-niem. Uppeln, cz. Opolí, śl. Uopole) – miasto na prawach powiatu w południowo-zachodniej Polsce, na Nizinie Śląskiej, nad rzeką Odrą.
Według danych GUS z 2015 r. oraz ludności sołectw przyłączonych 1 stycznia 2017 r., miasto liczy 127 792 mieszkańców, co daje 27. miejsce w Polsce pod względem liczby ludności.
Od 1950 r. stolica województwa opolskiego. Główny ośrodek gospodarczy, naukowy, kulturalny i administracyjny województwa. Siedziba władz ziemskiego powiatu opolskiego. Jedna z historycznych stolic Górnego Śląska i jedno z najstarszych miast w Polsce.
Położenie
Opole jest położone w południowo-zachodniej Polsce, na obszarze Niziny Śląskiej, w mezoregionie Pradolina Wrocławska oraz (wschodnia część miasta) Równina Opolska. Pod względem administracyjnym, Opole jest stolicą województwa opolskiego oraz miastem na prawach powiatu. Do roku 1945 znajdowało się w obrębie niemieckiej III Rzeszy, a do 1950 r. na terenie województwa śląskiego.
Wody
Przez Opole przepływa druga co do wielkości rzeka Polski, Odra. W okolicach dzielnicy Groszowice oraz w centrum miasta, koryto rzeki uformowało się w szerokie zakola. Poza tym nie występują na niej meandry i duże zakręty. Już na południowym krańcu miasta wpływa do niej niewielki ciek wodny, Lutnia, biorący początek kilka kilometrów na wschód, w okolicach wsi Przywory. Kolejnym prawym dopływem Odry jest nieco większa Czarnka, która wpływa do rzeki w Groszowicach. Innymi dopływami są lewostronne Prószkowski Potok i Olszanka. W mieście znajdziemy również liczne kanały. W okolicy dzielnicy Nowa Wieś Królewska Odra rozdwaja się. Jej główne koryto płynie początkowo na północny wschód, a kanał Ulgi – na północny zachód. Niebawem rzeka ponownie się dzieli, część jej wody trafia do Młynówki, starego koryta rzeki zwanego mylnie kanałem. Młynówka płynie przez centrum historyczne miasta, a z głównym korytem rzeki łączy się jeszcze w Śródmieściu, Kanał Ulgi wpływa do Odry dopiero w okolicy Zakrzowa, będącego jedną z północnych dzielnic miasta. Odra wraz z jej odnogami tworzą dwie wyspy: Bolko oraz Pasiekę. Na pierwszej z nich znajdziemy także Kanał Wiński, który ma mniejsze znaczenie. Spośród zbiorników wodnych, na terenie Opola do większych należą zbiorniki poeksploatacyjne: Bolko oraz Kamionka, znajdujące się w Nowej Wsi Królewskiej, Kamionka Piast w okolicy ulic Armii Krajowej i Tadeusza Rejtana, a także Silesia przy ulicy Luboszyckiej. Niewielkie zbiorniki wodne występują także na Wyspie Bolko, na wschód od Groszowic i na terenie Zakrzowa. Na wyspie Pasieka znajduje się natomiast Stawek Barlickiego.
Fauna
Dzięki zróżnicowanemu krajobrazowi, na terenie Opola spotkać można wiele gatunków zwierząt. Spośród bezkręgowców istotną grupą są motyle. Występują tu zarówno gatunki pospolite, takie jak bielinek kapustnik, Latolistek cytrynek, modraszek ikar, rusałka pawik, dostojka latonia, przestrojnik trawnik, czy karłątek kniejnik, jak i te rzadziej spotykane: szlaczkoń sylwetnik, ogończyk wiązowiec, modraszek malczyk, modraszek argiades oraz przeplatka cinksia, a także chronione: paź królowej, modraszek telejus, modraszek nausitous i mieniak strużnik. Motyle występują głównie na wschodnich obrzeżach miasta, w okolicy dzielnic Grudzice oraz Kolonia Gosławicka. Świat bezkręgowców reprezentują w Opolu także pająki, m.in.: tygrzyki paskowane. W Opolu istnieją bardzo dobre warunki do osiedlania się ptaków. Możliwość taką daje Odra z licznymi kanałami, a także szereg zalanych kamieniołomów, zlokalizowanych w różnych częściach miasta. W okolicy jednego z nich, w Groszowicach, a także w żwirowni w Malinie, stwierdzono obecność perkoza dwuczubego, wodnika, perkoza rdzawoszyjego, rybitwy rzecznej, zausznika oraz bąka. Bączek gniazduje jedynie w okolicy obwodnicy, nieopodal miejscowości Kępa, ewentualnie w Malinie, jednak dawniej można go było spotkać także w Groszowicach. Na północnych, południowych i zachodnich obrzeżach miasta (Malina, Groszowice, Półwieś, Wójtowa Wieś, Wróblin) obserwuje się także bociany białe. Na terenie Groszowic i Maliny występuje także łabędź niemy, brzegówka, cyranka oraz błotniak stawowy. Na łąkach w okolicy Gosławic można spotkać błotniaka łąkowego, na północy Opola bardzo rzadką kanię rudą, a w lasach na południu krogulca. W całym mieście żyją pustułki. Nieliczne przepiórki pojawiają się w okolicach Szczepanowic, Sławic, Bierkowic, Maliny, Grotowic oraz Kolonii Gosławickiej. Na obrzeżach Opola, w dolinach rzek i na podmokłych łąkach, można spotkać derkacza, natomiast na północy i południu stolicy województwa krwawodzioba. W dawnym kamieniołomie na granicy Groszowic i Nowej Wsi Królewskiej znajduje się wielka kolonia mew śmieszek, licząca kilkaset gniazd. Na terenie miasta zlokalizowane są także dwa stanowiska płomykówki: w Śródmieściu i Gosławicach. Wyspa Bolko i Pasieka jest kolejnym sporym siedliskiem ptaków. Żyją tu między innymi: zimorodek, remiz, dziwonia, dzięcioł zielonosiwy, dzięcioł syryjski, dzięcioł zielony oraz dzięcioł średni. Na licznych osiedlach (ZWM, Metalchem, Zaodrze, Malinka, Kolonia Gosławicka) występuje w dużych ilościach dzierlatka. Nad Kanałem Ulgi, a także w okolicach Kolonii Gosławickiej gniazduje kląskawka, świerszczak, czy strumieniówka. Na terenie całego miasta pojawiają się też gawrony. Wśród ptaków przebywających okresowo na terenie Opola znajdziemy pojawiające się nad Odrą liczne odmiany kaczek: lodówkę, ogorzałkę, szlachara. Ponadto przez miasto migrują rybołów, łabędź niemy, bielik, krzyżówka, czernica, łyska, głowienka, mewa pospolita, czajka, bernikla kanadyjska oraz mandarynka. Na miejskim wysypisku odpadów obserwuje się wiele gatunków mew, np.: mewy srebrzyste, mewy żółtonogie, śmieszki, czy mewy białogłowe. W opolskich rzekach, kanałach i jeziorach licznie występują również ryby: płoć, ukleja, jaz, lin, jazgarz, okoń oraz szczupak. Na terenach podmokłych spotkać można żaby – żabę trawną, wodną, oraz ropuchy – ropuchę szarą i zieloną. Występuje tu także rzekotka drzewna, a w okolicach obwodnicy kumak nizinny. W dolinie Odry bardzo rzadko obserwuje się płazy ogoniaste: traszkę zwyczajną i traszkę grzebieniastą. Spośród gadów często spotykane są jaszczurki: zwinkę oraz padalca, a także jadowitą żmiję zygzakowatą. Na Wyspie Bolko występują natomiast zaskrońce. Na terenie miasta pojawiają się ssaki owadożerne: rzęsorek rzeczek, ryjówka aksamitna, zębiełek, kret oraz jeż. Spotyka się tu też nietoperze, a także (na obrzeżach) dziki, sarny i zające.
Flora
W Opolu występują 23 gatunki roślin chronionych prawem. Jednym z ich głównych skupisk jest Wyspa Bolko. Znaleźć można tu barwinka pospolitego, listerę jajowatą, grążela żółtego, śniedka baldaszkowatego oraz śnieżyczkę przebiśnieg. W okolicy Chabrów pojawia się kruszczyk błotny, a w Gosławicach centuria pospolita. We wschodniej części miasta rosną wawrzynek wilczełyko, buławnik mieczolistny, kruszczyk szerokolistny, oraz podkolan biały, natomiast w Grotowicach grążel żółty i zimowit jesienny. Ponadto nad zalanymi kamieniołomami w Nowej Wsi Królewskiej spotykamy bobrka trójlistkowego, goździka pysznego oraz kukułkę szerokolistną, a nad Kamionką Piast wilżynę ciernistą. Na terenie miasta występuje wiele gatunków rzadkich, choć nieobjętych ochroną. Nad Kamionką Piast rośnie centuria nadobna, w okolicy Grudzic cieszynianka wiosenna, a w Groszowicach i na osiedlu Chabry dymnica drobnokwiatowa. Spora liczba gatunków występuje na Wyspie Bolko, np.: czosnek niedźwiedzi. Potwierdzona jest także obecność dziewięciornika błotnego, ostrożnia siwego oraz lepiężnika różowego w Nowej Wsi Królewskiej. Na kilku stanowiskach pojawia się farbownik polny: w Szczepanowicach, na Zaodrzu, w Kolonii Gosławickiej, Groszowicach, czy Malinie. Na południowym wschodzie rośnie kurzyślad błękitny, lepiężnik biały, nasięźrzał pospolity, ośmiał mniejszy, pępawa różyczkolistna, niezapominajka różnobarwna, kąkol polny i kiksja oszczepowata. W Gosławicach rośnie kiksja zgiętoostrogowa, a także miłek letni.
Lasy
Na terenie Opola występuje stosunkowo mała ilość lasów. Największą powierzchnię zajmują bory mieszane i sosnowe. Występują one np. w okolicy Grotowic. Grądy i łęgi spotykane są w okolicach Grudzic i na Wyspie Bolko. W Grudzicach pojawiają się także dąbrowy. Niewielkie płaty lasu znajdują się też nad Odrą w Groszowicach oraz na granicy Groszowic i Nowej Wsi Królewskiej.
Grzyby
Na terenie Opola występują cztery gatunki grzybów chronionych i dwa rzadko występujące. Na północno-wschodnich obrzeżach miasta pojawia się czarka szkarłatna oraz gwiazdosz potrójny, w północnej części Wyspy Bolko purchawica olbrzymia, a na terenie Kolonii Gosławickiej smardz jadalny. Smardza półwolnego spotkać można na Pasiece i na Wyspie Bolko, natomiast w okolicach Grudzic sromotnika bezwstydnego.
Ochrona przyrody
W Opolu znajduje się 27 pomników przyrody. Pierwsze z nich ustanowiono w 2000 r. (lipa drobnolistna na ul. Oświęcimskiej, dąb szypułkowy na Wyspie Bolko, klon polny i buk pospolity przy ul. Piastowskiej). Następne obiekty uznano za pomniki w 2001 r. Były to: miłorząb dwuklapowy i dąb szypułkowy przy ulicy Strzelców Bytomskich, dąb szypułkowy przy ul. Norberta Barlickiego, platany klonolistne przy ul. Niedziałkowskiego, ul. Piastowskiej oraz dwa na Placu Wolności, a także wiąz szypułkowy na rogu ulic Mozarta i Żwirki i Wigury. Cztery lata później kolejne dwanaście drzew otrzymało tytuł pomnika przyrody: dwa platany klonolistne na ul. Barlickiego, tulipanowiec amerykański i jesion wyniosły przy ul. Piastowskiej, kolejne platany klonolistne (jeden przy ul. Wojciecha Korfantego, trzy przy ul. Wrocławskiej oraz jeden przy ul. Odrowążów), dwa dęby szypułkowe: jeden przy ul. Strzelców Bytomskich, drugi w Parku Pasieka, oraz wiąz szypułkowy na ul. Oleskiej. W 2011 r. ustanowiono dwa pomniki przyrody w Parku Pasieka: platan klonolistny oraz dąb szypułkowy, a rok później dąb szypułkowy odmiany stożkowatej na ul. Ozimskiej.
W Opolu istnieje także wiele terenów objętych ochroną. Są to: Obszar Chronionego Krajobrazu „Las Grudzicki”, użytki ekologiczne „Dolina Strugi Lutnia”, „Grudzicki Grąd” i „Łąki w Nowej Wsi Królewskiej”, zespoły przyrodniczo-krajobrazowe „Kamionka w Groszowicach”, „Kamionka Piast”, „Kamionka Odra”, „Żwirownie w Malinie” oraz „Dolina Odry”, a także stanowiska dokumentacyjne „Groszowickie Skały” i „Skarpa w Malinie”.
Toponimia
Nazwa miasta Opole pochodzi od nazwy jednej z najstarszych jednostek terytorialnych Słowian w środkowej Europie – tzw. „opola”. Niemiecki nauczyciel Heinrich Adamy swoim dziele o nazwach miejscowości na Śląsku wydanym w 1888 roku we Wrocławiu wymienia nazwę miejscowości zanotowaną w dokumencie z 1146 roku O pole podając jej znaczenie „Hauptort des Ortsverbandes”, czyli po polsku „Główna miejscowość związku miejscowości”.
Opola były tworzone jeszcze w plemiennych czasach przedpaństwowych, od połowy 1. tysiąclecia n.e. Termin ten określał nazwę lokalnego terytorium, na którym mieszkała wspólnota sąsiedzka wspólnie broniąca się przed wrogiem. „O-pole” oznaczało społeczność sąsiedzko-lokalną zamieszkującą wokół pasa pól uprawnych i pastwisk, czyli na około pola, które stanowiły podstawę ich bytu. Organizacja opolna przetrwała do późnego średniowiecza. Opola były podokręgami kasztelanii i stanowiły najniższą jednostką administracyjno-podatkową w Polsce średniowiecznej. Bulla z 1136 r. wymienia wśród miejscowości należących do arcybiskupa w okolicach Żnina ludną wieś o nazwie Opole. W Polsce oprócz miasta Opole od tej nazwy wywodzą się także takie nazwy własne miejscowości jak miasto Opole Lubelskie w woj. lubelskim, wieś Opole w woj. lubelskim, wieś Opole-Świerczyna w województwie mazowieckim, wsie Stare Opole i Nowe Opole w województwie mazowieckim, wieś Opole w woj. łódzkim, region pod nazwą Opole na Ukrainie oraz inne nazwy geograficzne.
W 1232 roku w łacińskim dokumencie księcia śląskiego, krakowskiego i wielkopolskiego Henryka II Pobożnego wydanym w Opolu miejscowość wymieniona jest w formie Opol, pod taką samą nazwą występuje w spisanym po łacinie dokumencie średniowiecznym Bolesława opolskiego z dnia 1 września 1310 roku.
W księdze łacińskiej Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis (pol. Księga uposażeń biskupstwa wrocławskiego) spisanej w latach 1295–1305 miejscowość wymieniona jest w zlatynizowanej formie Oppol. Dokument wymienia również wsie lokowane na prawie polskim iure polonico, które w procesach urbanizacyjnych zostały wchłonięte przez miasto i obecnie stanowią jego części albo dzielnice: Gosławice – Goslavitz, Bierkowice we fragmencie Bircovicz solvitur decima more polonico, Nowa Wieś Królewska w formie Nova villa oraz wieś Okół we fragmencie Ocoli villa monachorum de Domo Dei solvitur decima more polonico.
W 1750 roku nazwa Opole wymieniona została w języku polskim przez Fryderyka II pośród innych miast śląskich w zarządzeniu urzędowym wydanym dla mieszkańców Śląska. Z kolei w alfabetycznym spisie miejscowości na terenie prowincji śląskiej wydanym w 1830 roku we Wrocławiu przez Johanna Knie jako polska nazwa podana jest Oppolie we fragmencie "Oppolie, polnische Benenung der Regierungs u. Kreisstadt Oppeln". Nazwę Opole w książce „Krótki rys jeografii Szląska dla nauki początkowej” wydanej w Głogówku w 1847 wymienił śląski pisarz Józef Lompa.
Obecna nazwa została administracyjnie zatwierdzona 7 maja 1946
Średniowiecze
ok. 950 - 980 - powstanie Opola
990 – Śląsk, wraz z Opolem, zostaje przyłączony do Polski przez Mieszka I.
1039 – najazd księcia czeskiego Brzetysława I na Śląsk – Opole na 11 lat pod panowaniem czeskim.
1050 – Kazimierz I Odnowiciel odzyskuje Śląsk z Opolem.
1138 – na mocy testamentu Bolesława III Krzywoustego Śląsk zostaje przyznany jako dziedziczna dzielnica najstarszemu synowi księcia, Władysławowi II Wygnańcowi, który dał początek linii Piastów śląskich.
1179 – Śląsk podzielony zostaje na 3 dzielnice, m.in. wyodrębnione zostaje księstwo opolskie, którego pierwszym władcą zostaje książę Jarosław opolski.
1211–1230 – w Opolu rządy sprawuje Kazimierz I opolski, który jako pierwszy tytułuje się księciem opolskim.
Przed 1217 – lokacja miasta.
1220 – Kazimierz I opolski rozpoczyna budowę zamku książęcego na Ostrówku (zakończona w 1289 r. przez Bolka I opolskiego).
1230 – w ramach diecezji wrocławskiej powstaje archidiakonat opolski
1234 – założenie klasztoru o.o. franciszkanów.
1241 – I najazd mongolski na Polskę, oblężenie Opola i spalenie podgrodzia za rządów Mieszka II Otyłego.
1281 – po śmierci księcia Władysława opolskiego następuje podział księstwa opolskiego na mniejsze dzielnice. Opole dostaje się we władanie Bolka I opolskiego (1281–1313).
1289–1291 – synowie Władysława opolskiego, władający w poszczególnych częściach Górnego Śląska, zostają lennikami Wacława II.
1295 – zbudowany zostaje klasztor dominikanów („na górce”).
1352 – wzniesiony zostaje opolski ratusz.
1395 – oblężenie Opola przez wojska króla Władysława II Jagiełły, jako odpowiedź na antypolskie intrygi ks. Władysława Opolczyka. Władzę w Opolu obejmują Bolko IV opolski oraz Bernard niemodliński.
XV–XVII wiek
1474 – oblężenie Opola przez wojska polskiego króla Kazimierza IV Jagiellończyka, za poparcie udzielone przez Mikołaja I opolskiego królowi węgierskiemu Maciejowi Korwinowi.
1526 – Opole i Śląsk wchodzą w skład państwa – Monarchii Habsburgów.
1532 – umiera Jan II Dobry, ostatni książę opolski z dynastii Piastów.
1532–1552 – tytułem zastawu miasto dostaje się we władanie Jerzego Hohenzollerna-Ansbacha.
1552–1556 – królowa węgierska Izabela Jagiellonka (córka króla polskiego Zygmunta I Starego i Bony Sforzy) zostaje nową władczynią Opola, jako lenniczka cesarza Ferdynanda I Habsburga.
1565 – wypędzenie ludności żydowskiej z miasta.
1600 – wielka powódź, Odra przenosi swój nurt na zachodni brzeg Pasieki.
1615 – pożar zniszczył dużą część miasta.
1632 – zdobycie Opola przez oddziały saskie i szwedzkie. Okupacja trwała 2 lata i kosztowała miasto blisko 10 tys. florenów.
1645 – Opole wraz z całym księstwem opolsko-raciborskim przechodzi, tytułem zastawu, we władanie polskiej dynastii Wazów.
1655 – Król Polski Jan II Kazimierz Waza wraz z całym dworem przybywa do Opola, chroniąc się przed najazdem szwedzkim na Rzeczpospolitą. Po otrzymaniu wieści o przełomowym zwycięstwie pod Krosnem (7 grudnia 1655 r.), król wyruszył 18 grudnia 1655 r. z Opola przez Śląsk, Lubowlę (27 grudnia), Biecz, Nowy Żmigród, Duklę i 3 stycznia 1656 r. przybył do Krosna.
1666 – po spłaceniu sum zastawnych Habsburgowie przejmują ponownie Opole i księstwo opolsko-raciborskie.
XVIII–XIX wiek
1741 – W wyniku wybuchu trzech wojen śląskich pomiędzy państwem Habsburgów oraz Królestwem Prus do Opola wkroczyły wojska pruskie. Po pokoju wrocławskim w lipcu 1742 roku, kończącym I wojnę śląską, miasto wraz ze Śląskiem znalazło się w granicach Prus. po niespełna dwustu latach przerwy pierwsza rodzina żydowska osiedla się w mieście.
1756–1763 – w czasie wojny siedmioletniej miasto zdobywali dwukrotnie Austriacy (1757, 1762) i Rosjanie (1761). Pokój w Hubertsburgu pozostawił Opole pod panowaniem pruskim, kolejna zmiana przynależności państwowej Opola i Górnego Śląska.
1800 – założenie drukarni polskiej.
1807 – podczas wojen napoleońskich wkraczają do miasta sprzymierzeńcy Francuzów – Bawarczycy, a później załoga francuska (opuściła Opole w lipcu 1808 roku).
1812 – powstaje samodzielna gmina żydowska, która w 1821 zakłada pierwszy żydowski cmentarz.
1818 – Opole zostaje stolicą rejencji opolskiej, jednostki administracyjnej, obejmującej cały pruski Górny Śląsk. W mieście powstaje urząd rejencji (niem. Regierungsbezirk Oppeln), jeden z 4 w prowincji śląskiej.
1824 – powstanie pierwszej biblioteki publicznej.
1827 – oświetlenie po raz pierwszy ulic Opola 17 latarniami.
1828 – zaczęła ukazywać się urzędowa gazeta miejska „Stadtblatt für Oppeln”, przemianowana później na „Oppelner Stadtblatt”.
1843 – do Opola dotarła pierwsza na Śląsku linia kolejowa z Wrocławia.
1849–1850 – ks. Bernard Bogedain wydaje polskojęzyczną „Gazetę miejską dla Górnego Śląska”.
1862 – zbudowana zostaje gazownia miejska, dzięki której Opole zostaje niebawem oświetlone przez 140 gazowych latarni ulicznych.
1864 – ukazuje się najstarszy periodyk niemiecki w Opolu, początkowo jako „Wochenblatt für Stadt und Land”, od 1890 r. jako dziennik „Oppelner Zeitung”.
1881 – od września – Jan Kasprowicz uczęszczał przez 1 semestr do gimnazjum w Opolu. Wielokrotnie odwiedzał też polską gospodę „Harenda” w Czarnowąsach.
1890 – Bronisław Koraszewski rozpoczyna wydawanie „Gazety Opolskiej” (była wydawana do 1922 roku).
1897 – otwarty zostaje Bank ludowy, polska placówka spółdzielcza.
1899 – Zakrzów zostaje przyłączony w granice miejskie Opola. Opole zostaje siedzibą odrębnego powiatu miejskiego.
Lata 1901–1944
1908 – założono Towarzystwo Łyżwiarskie (Eislaufverein).
1909 oddany zostaje do użytku dworzec kolejowy Opole-Wschód (Oppeln Ost). przy Stawie Zamkowym powstaje Domek Lodowy, siedziba Towarzystwa Łyżwiarskiego.
1910 – Wyspa Bolko zostaje zakupiona na potrzeby miasta.
1911 Przed głównym gmachem poczty staje pomnik Ottona von Bismarcka. Franciszek Ksawery Kurpierz rozpoczyna wydawanie gazety „Nowiny”, od 1922 r. ukazującej się jako „Nowiny Codzienne”.
1913 – zostaje otwarty port rzeczny w Zakrzowie.
1914–1918 – żołnierze z 4. Górnośląskiego Pułku Piechoty nr 63 (4. Oberschlesisches Infanterie-Regiment Nr. 63) walczą na wszystkich frontach Wielkiej Wojny: w Lotaryngii, Szampanii, Flandrii, na wschodzie w okolicach Dyneburga, w Tyrolu Południowym, nad Piawą.
1918 – początek tzw. rewolucji listopadowej; po manifestacji na Rynku utworzona zostaje rada garnizonowa i rada robotnicza (przekształcona później w Radę Ludową). Obok nich powstały też polskie rady ludowe, nieuznane przez Centralną Radę Ludową we Wrocławiu.
1920 w mieście z inicjatywy Szymona Koszyka powstało Towarzystwo Skautów Opolskich, które podporządkowało się wkrótce Związkowi Harcerstwa Polskiego w Niemczech. W 33 regionalnych kołach m.in. w Grudzicach, Gosławicach, Szczedrzyku organizacja skupiała kilkuset członków. Działała do 1939 roku. do Opola, w związku z przygotowaniami do plebiscytu górnośląskiego, przybywa Międzysojusznicza Komisja Rządząca i Plebiscytowa w składzie: gen. Henri Le Rond (przewodniczący), płk Harold Percival i gen. Andreo de Marinis. od 1 kwietnia 1920 do 1922 roku w budynku Banku Rolników przy dzisiejszej ul. Książąt Opolskich działał Konsulat Generalny Rzeczypospolitej Polskiej.
25 kwietnia odbyła się wielka manifestacja ludności polskiej na Zaodrzu przeciw antypolskiej działalności administracji i policji niemieckiej, w której ludność domagała się rozwiązania Sipo. Demonstracja została spacyfikowana przez niemieckie bojówki. 28 kwietnia do Opola przybył Wojciech Korfanty co spowodowało kolejne antypolskie rozruchy w mieście. Niemieckie bojówki zerwały godło państwowe z gmachu konsulatu RP, zaatakowały drukarnię „Gazety Opolskiej”. Do akcji weszły francuskie wojska, które ochroniły przed zniszczeniem siedzibę założonego przez Bronisława Koraszewskiego opolskiego oddziału Banku Ludowego.
1921 – plebiscyt na Górnym Śląsku – w Opolu za przyłączeniem do Polski głosuje 1098 osób, za pozostaniem w Niemczech – 20 816; wśród głosujących było 25% tzw. emigrantów plebiscytowych (ściągniętych na tereny plebiscytowe w celu podniesienia końcowego rezultatu; wniosek o prawo głosu dla emigrantów złożyła Polska, ale w praktyce znaczna większość z nich głosowała na Niemcy). Walki III powstania śląskiego nie toczyły się w okolicy miasta. Po decyzji Rady Ambasadorów i podziale obszaru plebiscytowego Opole pozostaje w granicach Rzeszy Niemieckiej.
1922 – powrót niemieckiej administracji i garnizonu wojskowego. Opole zostaje siedzibą władz rejencji i zarazem prowincji górnośląskiej (do 1938 roku).
W latach 1923–1933 obowiązki landrata pełni Michael Graf von Matuschka – ostatni nienazistowski starosta Opola, oskarżony później o udział w zamachu na Hitlera.
1928 – zburzenie Zamku Piastowskiego na Pasiece; pozostaje tylko wieża. wskutek emigracji do Palestyny społeczność żydowska w Opolu liczy jedynie 430 osób (w 1922 mieszkało w mieście około tysiąca Żydów).
28 kwietnia 1929 – do Opola po raz pierwszy przyjechał polski teatr (Teatr Polski z Katowic) – w sali ratusza wystawił operę Stanisława Moniuszki Halka. Po przedstawieniu aktorzy zostali bestialsko pobici przez niemiecką bojówkę.
1931 – do Opola przeniesiony zostaje z Bytomia Konsulat Generalny Rzeczypospolitej Polskiej, zlokalizowany w budynku przy dzisiejszej ul. Konsularnej.
1936 – w obszar Opola włączone zostają Szczepanowice i Półwieś.
1938 – w czasie nocy kryształowej bojówki hitlerowskie zmuszają rabina Nowej Synagogi przy Hafenstrasse (dzisiejszej ul. Piastowskiej) do rozlania benzyny wewnątrz świątyni i podpalenia jej. Zniszczono także 13 żydowskich sklepów, a ich rodziny pobito, po czym nałożono na nich karne kontrybucje. Rozpoczęła się emigracja pozostałej ludności żydowskiej z miasta (głównie do Stanów Zjednoczonych).
1939 – Opole staje się miejscem koncentracji sił 10 Armii Niemieckiej i kwatery jej dowództwa. Aresztowanie aktywistów Związku Polaków w Niemczech. Transporty aresztowanych Polaków z Dworca Głównego do obozów koncentracyjnych Buchenwald i Ravensbrück.
1939–1945 – w czasie II wojny światowej w Opolu funkcjonują obozy pracy przymusowej i oddziały robocze jeńców wojennych. Liczba mieszkańców wzrasta do ok. 60 tysięcy wskutek napływu migrujących ludzi z bombardowanych rejonów III Rzeszy.
1942–1943 – Żydzi z Opola i okolic, którzy nie zdążyli wyemigrować przed wojną, zostają deportowani do Terezina (KL Theresienstadt) oraz Brzezinki (KL Birkenau).
1944 – Opole ogłoszone zostaje miastem-twierdzą (niem. Festung Oppeln) w związku z krytyczną sytuacją Wehrmachtu na froncie wschodnim i przygotowaniami do obrony na linii Odry. Dowódcą twierdzy zostaje hrabia von Pfeil. 18 grudnia – bombardowanie miasta przez lotnictwo amerykańskie. Celem był dworzec główny (bomby spadły na pola Zaodrza) oraz mosty. Przeprawy nad Odrą ocalały, bomby spadły na budynki na dzisiejszym placu Józefa Piłsudskiego, budynek sądu oraz hotel przy dzisiejszej ulicy Marii Konopnickiej, w którym odbywało się wesele.
Lata 1945–1988
1945 17 stycznia – komunikaty nadawane w opolskim radiu nakazują ewakuację kobiet, dzieci i chorych. 20 stycznia – nakaz ewakuacji dla wszystkich mieszkańców. Z dzisiejszego placu Mikołaja Kopernika autobusami odwożono ich na dworzec w Groszowicach, skąd pociągami uciekali w stronę Kłodzka. Pieszo ewakuowano w tę samą stronę więźniów oraz robotników przymusowych z 26 istniejących obozów pracy. W ciągu 4 dni miasto opuściło 58 tys. osób. 21/22 stycznia – generał von Pfeil, wobec niemożności utrzymania Opola, popełnia samobójstwo. Dowództwo nad załogą Festung Oppeln, liczącą jedynie 10 tys. obrońców (w tym oddział polskich granatowych policjantów, wycofujących się z Generalnego Gubernatorstwa), przejmuje generał Fritz Gräser. Anuluje on rozkaz obrony miasta do ostatniego żołnierza i nakazuje wycofać się za Odrę, na nową linię obrony. 24 stycznia – zdobycie prawobrzeżnego Opola przez oddziały 1 Frontu Ukraińskiego Armii Czerwonej, połączone z masowymi gwałtami i mordami, głównie na terenach dzisiejszych przedmieść (w prawobrzeżnej części miasta pozostało zaledwie 300–600 mieszkańców). 13 lutego – w podopolskich wsiach (m.in. Kolonia Gosławicka, obecnie dzielnica Opola) rozpoczyna się deportacja miejscowej ludności do obozów pracy w Związku Radzieckim. Lewobrzeżna część Opola zostaje obszarem umocnionym pod dowództwem mjra Matthiasa Wensauera. Niemcom udaje się utrzymać tę pozycję do marca. Radziecka komendantura wojenna przekazuje władzę polskiej administracji. Do Opola przybywają pierwsze transporty przymusowych polskich wysiedleńców zza Buga, udział Kresowian w rewitalizacji miasta. Rozpoczyna działalność Gimnazjum i Liceum Ogólnokształcące im. Mikołaja Kopernika. Opole po raz kolejny zmienia przynależność państwową razem z zachodnim Śląskiem. Po 610 latach przynależności do państw Świętego Cesarstwa Rzymskiego Narodu Niemieckiego i postcesarskich, ponownie zostaje włączone w granice państwa polskiego.
8 kwietnia 1946 - odbył się wiec PSL z udziałem Stanisława Mikołajczyka. Zgromadzenie zostało rozpędzono przez UB.
15 września 1946 – Dożynki Śląskie w Opolu z udziałem prezydenta Bolesława Bieruta, wicepremiera i ministra Ziem Odzyskanych Władysława Gomułki oraz wojewody śląsko-dąbrowskiego Aleksandra Zawadzkiego. Z całego kraju przybywa ok. 300 tysięcy delegatów.
jesień 1946 – powstało Koło Akademików Opolan w Poznaniu – jedyne w tym czasie stowarzyszenie opolskich studentów studiujących na wyższych uczelniach Polski, władze zakazały utworzenia oddziałów tej organizacji we Wrocławiu, Krakowie i innych miastach
1947 – Otwarcie Miejskiej Biblioteki Publicznej. Powołanie Komitetu Badań Prehistorycznych (w maju 1955 r. przekształconego w Opolskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk).
9 maja 1948 – w Opolu otwarto Gimnazjum i Liceum Repolonizacyjne.
1949 Przekazanie do użytku odremontowanego budynku teatru przy ul. 24 Marca (obecnie ul. Wolfganga Amadeusza Mozarta). Przy dużej scenie PTZO powstaje Teatr lalek. Odbudowa dawnego szpitala św. Wojciecha przy pl. Armii Czerwonej (obecnie pl. Mikołaja Kopernika).
1950 – powstaje województwo opolskie.
1952 Powołanie do życia Opolskiej Orkiestry Symfonicznej (we wrześniu 1972 r. przemianowana na Filharmonię Opolską im. Józefa Elsnera) i Zespołu Pieśni i Tańca „Opole”. 1 stycznia – ukazał się pierwszy numer Trybuny Opolskiej – wówczas organ PZPR. 18 czerwca – otwarto ekspozyturę Polskiego Radia w Opolu. 22 lipca – otwarto Wojewódzki Dom Kultury.
26 lipca 1953 – zmarł w Opolu wybitny pisarz i redaktor – autor pracy „Na Śląsku Opolskim”, Stanisław Wasylewski.
1 października 1954 – inauguracja roku akademickiego w przeniesionej z Wrocławia do Opola Wyższej Szkole Pedagogicznej.
16 sierpnia 1955 – utworzono Związek Literatów Polskich Oddział opolski, na czele którego stanął Rafał Urban z Głogówka.
1956 – rozpoczyna pracę Rozgłośnia Polskiego Radia w Opolu.
1960 – zorganizowana zostaje I Wiosna Opolska – Festiwal Artystyczny Ziem Zachodnich i Północnych.
1961 Kolonia Gosławicka zostaje włączona w granice Opola. 26 maja – do Opola przybył pierwszy pociąg elektryczny.
Zorganizowany zostaje I Krajowy Festiwal Piosenki Polskiej. 2 maja – otwarto krytą pływalnię.
1964 – rozpoczyna działalność Muzeum Martyrologii Jeńców Wojennych w Łambinowicach, z siedzibą dyrekcji w Opolu.
1968 Marzec – studenci opolskiej WSP zorganizowali akcję ulotkową na obszarze miasta oraz jednodniowy strajk w proteście przeciw represjom, jakie dotknęły krakowskie i warszawskie środowisko akademickie. W odwecie, powołana przez władze partyjne komisja usunęła z opolskiej uczelni kilkudziesięciu studentów i pracowników. Ze stanowiska rektora został także usunięty broniący studentów prof. Maurycy Horn. 20 lipca, podczas uroczystej sesji wojewódzkiej i miejskiej rady narodowej, dokonano otwarcia nowej hali widowiskowo-sportowej – „Okrąglaka”.
1970 Ukazał się pierwszy numer miesięcznika kulturalnego „Opole”, redaktorem pisma był Edward Pochroń. 23 września – w Opolu-Bierkowicach otwarto Muzeum Wsi Opolskiej. 14 listopada – powołano Opolskie Towarzystwo Kulturalno-Oświatowe.
1971 – Bracia Kowalczykowie podłożyli ładunek wybuchowy w auli Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Opolu. Zniszczeniu uległa aula WSP oraz magazyny biblioteczne.
1975 Styczeń – otwarcie Teatru im. Jana Kochanowskiego. 10–20 maja – I Opolskie Konfrontacje Teatralne – Klasyka Polska.
27 maja – na zebraniu przedstawicieli Opolskiej Spółdzielni Mieszkaniowej Przyszłość podjęto uchwałę powołującą Osiedle im. Związku Walki Młodych. Rozpoczyna się budowa największego opolskiego osiedla mieszkaniowego.
23 września – zmarł bp ordynariusz opolski Franciszek Jop – nowym biskupem został Alfons Nossol.
1980 Strajki ostrzegawcze opolskich załóg pracowniczych, m.in. w FSD w Nysie, Elektrowni Opole, Zakładach Koksowniczych w Zdzieszowicach. 29 września – spotkanie I sekretarza KW PZPR Józefa Masnego z działaczami MKZ NSZZ „Solidarność”.
1981 Czerwiec – powstało Opolskie Towarzystwo Jazzowe na czele z Tadeuszem Pabisiakiem. 15 czerwca – W opolskim amfiteatrze zorganizowane zostaje spotkanie przewodniczącego NSZZ „Solidarność” Lecha Wałęsy z mieszkańcami Opolszczyzny. Listopad/grudzień w opolskich uczelniach WSP i WSI wybucha strajk studentów związanych z NZS oraz pracowników działaczy „Solidarności”. Trwający ponad 20 dni strajk akademików był najdłuższą tego typu akcją protestacyjną przeprowadzoną w 1981 r. na Opolszczyźnie.
Od 1989
1990 – ukazuje się pierwszy numer „Gazety Opolskiej”, której redaktorem naczelnym zostaje Edward Pochroń.
1992 – w Opolu otwarty został Wicekonsulat RFN.
1997 6 maja – w budynku przy ul. Juliusza Słowackiego otwarte zostaje Centrum Rehabilitacji dla Dzieci z Porażeniem Mózgowym. 10 lipca – Opole oraz wiele miast i wsi Opolszczyzny dotyka katastrofalna, tragiczna w skutkach powódź. 1 sierpnia – rozpoczyna działalność Wojewódzkie Centrum Medyczne w nowych obiektach przy ulicy Aleja Wincentego Witosa. W opolskiej katedrze zamontowane zostają 4,5-tonowe drzwi, wyrzeźbione w brązie przez opolskiego artystę Adolfa Panitza. Opole nawiedza wielka powódź
1998 11 stycznia – w obronie zachowania Opolskiego na mapie administracyjnej Polski z inicjatywy lokalnych elit samorządowych utworzony zostaje Obywatelski Komitet Obrony Opolszczyzny (OKOOP). 11 marca – kilka tysięcy Opolan manifestuje pod pomnikiem Bojownikom o Polskość Śląska Opolskiego przeciwko rządowym planom likwidacji województwa opolskiego oraz włączenia go do województwa śląskiego. 16 maja – uroczystość przekazania Opolu Flagi Honorowej, przyznanej przez Radę Europy za wkład w działanie na rzecz integracji europejskiej. 18 lipca – Sejm podejmuje uchwałę o nowym podziale administracyjnym Polski na 16 województw, z opolskim włącznie, które powiększone zostaje o Olesno i miejscowości wchodzące w skład powiatu oleskiego.
1999 17 lutego – w laboratorium kryminalistycznym KWP w Opolu uruchomiono jedną z najnowocześniejszych w kraju pracowni badań genetycznych. Na Targach „Investcity '99” w Poznaniu Opole zdobywa główne nagrody w dwóch (i jedynych) targowych konkursach: na najlepiej przygotowany udział w targach oraz najlepiej zaaranżowane stoisko. Radni Sejmiku Wojewódzkiego wybrali herb ostatniego księcia piastowskiego Jana II Dobrego na herb województwa opolskiego.
Opole uhonorowane zostaje Plakietą Honorową Rady Europy, przyznaną przez Parlament Europejski za aktywność w podejmowaniu międzynarodowych kontaktów i propagowanie idei nowoczesnej Europy. Po popowodziowym remoncie otwarty zostaje zabytkowy „Dom lodowy”, czyli budynek PTTK przy stawie przy ul. Norberta Barlickiego. W rankingu miast o największym potencjale rozwojowym opracowanym przez Centrum Badań Regionalnych w Warszawie Opole trafia do ścisłej czołówki miast, plasując się za Sopotem, Poznaniem oraz Krakowem.
2004 – papież Jan Paweł II odebrał w Watykanie doktorat honoris causa Uniwersytetu Opolskiego.
2007 W Opolu powstała Podstrefa Wałbrzyskiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej. Czerwiec – Opole w rankingu miesięcznika „Forbes” zajęło 9. miejsce w kategorii miast najatrakcyjniejszych dla biznesu i 3. wśród miast najatrakcyjniejszych dla kapitału zagranicznego. Opole zdobyło 1. miejsce pod względem pozyskanych środków europejskich w przeliczeniu na jednego mieszkańca w rankingu samorządowym opublikowanym 13 lipca przez „Rzeczpospolitą”.
2016 – konflikt wokół rozszerzenia granic administracyjnych Opola
2017 – włączenie w granice administracyjne miasta 12 sołectw lub ich części z gmin: Dąbrowa, Dobrzeń Wielki, Komprachcice, Prószków.
Zabytki
Bazylika katedralna Podwyższenia Krzyża Świętego – gotycka świątynia z XV wieku, z dwiema wieżami z 1899 roku o wysokości 73 metrów; stoi w miejscu, w którym ok. 1005 roku Bolesław Chrobry wzniósł drewniany kościół; w podziemiach groby Piastów Śląskich.
Kościół Świętej Trójcy – halowy kościół z 1309 roku, przebudowany w XVIII i XX wieku, z barokowym wnętrzem; w podziemiach znajdują się groby Piastów Śląskich.
Kościół Matki Boskiej Bolesnej i św. Wojciecha – najstarsza opolska świątynia (z X wieku), według legendy wzniesiona w miejscu żarliwych kazań św. Wojciecha; w 1739 roku przebudowana w stylu barokowym, w 1875 roku dobudowano wieżę; z racji umiejscowienia nazywany kościołem na górce.
Kościół św. Sebastiana – wybudowany w 1696 roku jako wotum dziękczynne po wygaśnięciu w 1680 roku epidemii dżumy, w miejscu ówczesnej karczmy, w której zmarła pierwsza ofiara zarazy.
Kościół św. Aleksego – wzniesiony po 1421 roku z fundacji Jana Kropidły, przebudowany w 1691 r. w barokowym stylu.
Kościół św. Piotra i Pawła
Wieża Piastowska – zbudowana ok. 1300 roku jedyna pozostałość po rozebranym w latach 30. XX wieku Zamku Piastowskim; na wysokości 42 metrów znajduje się taras widokowy.
Wieża Zamku Górnego – pochodząca z końca XIV wieku pozostałość po spalonym w 1615 roku zamku; przebudowana w 1844 roku, obecnie włączona do zabudowań pobliskiej szkoły.
Ratusz – wzniesiony w 1864 roku i przebudowany w 1936 roku (po zawaleniu się wieży) na wzór florenckiego pałacu Vecchio.
neogotycka wieża ciśnień – wybudowana w 1896 roku, przy obecnej ul. Oleskiej
Stara Synagoga przy ul. Szpitalnej, powstała w 1842 roku, obecnie siedziba TVP Opole.
gmach Poczty Polskiej
gmach Urzędu Wojewódzkiego
gmach Dworca Głównego
pozostałości murów obronnych
Miejsca i atrakcje turystyczne
Katedra Świętego Krzyża
Kościół Świętej Trójcy z kaplicą piastowską- mauzoleum Piastów Śląskich
Rynek Starego Miasta
ul. Krakowska
fontanną z pomnikiem opolskiej Ceres z 1907 r. na Placu Daszyńskiego
Plac Wolności
Pomnik Bojownikom o Wolność Śląska Opolskiego z 1970 (autor: Jan Borowczak)
zabudowa Starego Miasta
Most Groszowy (tzw. Zielony)
Ogród zoologiczny – jedyne w Polsce uchatki kalifornijskie i jeden z dwóch ogrodów polskich, gdzie są eksponowane goryle
Aleja Gwiazd Festiwalu Polskiej Piosenki
Wieża Piastowska
Opolska Wenecja
Cmentarz przy ul. Wrocławskiej w Opolu
Cmentarz żydowski w Opolu
Cmentarz choleryczny w Opolu
Demografia
Wykres liczby ludności Opola na przestrzeni ostatnich 5 stuleci
Piramida wieku mieszkańców Opola w 2014 roku.
Gospodarka
W Opolu funkcjonują zakłady przemysłu spożywczego, maszyn i urządzeń, branży IT i inne
Przemysł spożywczy
Nutricia – producent żywności dla niemowląt i dzieci w Polsce, członek Grupy Danone; jest to największa w Europie fabryka, która produkuje żywność dla niemowląt i dzieci, mającą status środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego
Zott – producent wyrobów mleczarskich, który posiada około 20% rynku jogurtów w Polsce
Animex – producent mięsa białego, który jest częścią międzynarodowego koncernu Smithfield Foods Inc.
Pasta Food Company – w 2012 roku francuska firma Stefano Toselli oraz notowana na belgijskiej giełdzie Euronext spółka Ter Beke utworzyły w Polsce spółkę, która jest pierwszą firmą z branży spożywczej rozpoczynającą działalność na terenie Podstrefy Opole Wałbrzyskiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej
Prawdziwe Lody - ogólnopolski producent tradycyjnych lodów
Przemysły motoryzacyjny
Global Steering Systems – producent wałków sterowniczych. Inwestycja rozpoczęta w 2015 roku. Start produkcji w 04.2016 r.
Polaris – producent pojazdów terenowych; zakład został uruchomiony we wrześniu 2014 roku; planowana produkcja w 2015 roku: 25 tys. pojazdów
Tower Automotive Polska Sp. z o.o. – [1] będąca częścią koncernu Tower International, wytwarzająca podzespoły do produkcji samochodów osobowych
Przemysł metalowy i maszynowy
Remak S.A. – Przedsiębiorstwo Modernizacji Urządzeń Energetycznych (notowana na GPW)
Kelvion (dawniej GEA Technika Cieplna Sp. z o.o. )– wchodząca w skład międzynarodowego koncernu GEA AG – specjalizująca się w projektowaniu i produkcji wysokosprawnych urządzeń do wymiany i odzysku ciepła (wymienników ciepła)
APC Presmet Sp. z o.o. – produkująca reaktory wysokociśnieniowe dla przemysłu chemicznego oraz inne wyroby ze stali, która rozbudowuje się w przemysłowej dzielnicy Metalchem
Famet Sp. z o.o. – produkująca między innymi części elektrowni wiatrowych. Unikatowe w skali światowej wyposażenie, między innymi: frezarka bramowa typu Gantry – PowerTec 8000 AG-S20 (wymiary maszyny: szer. 26 m, dł. 48 m, moc 150 kW, 9 osi sterowanych) oraz tokarka karuzelowa – PowerTurn 14000 AS (wymiary maszyny: szer. 33 m, dł. 22 m, moc 200 kW, 8 osi sterowanych).
Heerema Fabrication Group – spółka wchodzącą w skład koncernu produkująca elementy platform wiertniczych do wydobywania ropy naftowej
Kamex – producent siłowników hydraulicznych
Movie Bird International – światowy lider w zakresie produkcji profesjonalnych podnośników kamer telewizyjnych i filmowych
Explomet – produkcja innowacyjnych produktów z różnych metali platerowanych wybuchowo
Materiały budowlane
Na historię gospodarczą Opola największy wpływ miała produkcja materiałów budowlanych, a w szczególności produkcja cementu. Od 1857 roku rozwijał się w Opolu przemysł cementowy. Na przestrzeni lat funkcjonowało 9 cementowni:
Odra – ul. Budowlanych
Bolko – Nowa Wieś Królewska
Piast (Opole-Miasto)
Silesia – ul. Kępska
W latach powojennych działały pierwsze cztery, natomiast obecnie tylko „Odra”. Ponadto istnieją firmy:
Monier-Brass Sp. z o.o. – produkująca pokrycia dachowe
Schiedel Sp. z o.o. – producent systemów kominowych
Pierwszym inwestorem z branży lokującym się w specjalnej strefie ekonomicznej jest firma Stegu Sp. z o.o. produkująca płytki ścienne z betonu i gipsu (inwestycja jeszcze niezrealizowana).
Firmy z branży IT
Future Procesing – systemy obrazowania medycznego, inteligentnego monitoringu wideo i analizy danych oraz narzędzia systemowe i aplikacje dla sektora finansowego
ifm Ecolink – producent czujników i systemów sterowania procesów przemysłowych wraz z centrum badawczo-rozwojowym w Opolu
S4tech – integrator sieci i systemów teleinformatycznych.
Centra usług outsourcingowych
Capgemini – usługi konsultingowe, technologiczne i outsourcingowe
Optadata GmbH – obsługa niemieckiego rynku medycznego i usług z nim związanych
Ista Shared Services Polska – obsługa niemieckojęzycznych klientów firmy ISTA
Call Center Inter Galactica – obsługa telefoniczna w ramach różnych projektów
Transport i logistyka:
Sindbad – największy w Polsce przewoźnik autokarowy
Itaka – największe w Polsce biuro podróży
Piomar – ponad 120 nowoczesnych zestawów samochodowych
Kano – ponad 60 nowoczesnych zestawów samochodowych
Bedmet Logistic – transport ponadnormatywny
Selt – polski lider i główny gracz europejski w zakresie produkcji zaciemnień przeciwsłonecznych (markiz, rolet, żaluzji itp.)
W sąsiedztwie terenów podstrefy Specjalnej Strefy Ekonomicznej zrealizowane zostały miejskie inwestycje: Centrum Wystawienniczo Kongresowe oraz Park Naukowo Technologiczny, które służą jako centra rozwoju innowacji i technologii w branżach kluczowych dla miasta i całego regionu. Począwszy od 2011 r. Opole odnotowuje wysoki przyrost inwestycji bezpośrednich. W latach 2010–2012 w Opolu zdecydowało się zainwestować dziesięć firm będących w swojej branży liderami na obszarze kraju, jak i Europy, na łączna kwotę 230 mln zł. Inwestycje te wygenerują co najmniej 810 miejsc pracy. Realizowana jest rozbudowa Elektrowni Opole, gdzie powstają dwa nowe bloki energetyczne. Nowa inwestycja kosztować ma 11,5 mld zł.
Powstające zakłady/firmy
IFM Ecolink – Centrum Badawczo-Rozwojowe. Inwestycja rozpocznie się w 2015 roku.
MRP – producent pojazdów terenowych. Inwestycja rozpocznie się w 2015 roku.
Handel
Opole jest centrum finansowym, biznesu i handlu. Ma tutaj swoją siedzibę Business Centre Club. W Opolu obecnie istnieje kilka centrów oraz galerii handlowych. Istniejące:
Centrum Handlowe Karolinka – największe centrum handlowe w województwie
Auchan Sosnkowskiego – pierwsze w Opolu centrum handlowe (otwarte jako Real)
Galeria Ozimska – galeria wybudowana w miejscu fabryki mebli,
Galeria Opolanin
Galeria Piastowska – dawne kino Odra,
Galeria Ziemowit – kiedyś dom towarowy,
Solaris Center – wybudowana w miejscu szkieletu niedokończonej galerii Copernicus Center.
Tuż za granicami administracyjnymi Opola, na terenie wsi Zawada, przy ul. Dębowej 1, znajduje się Centrum Handlowe Turawa Park.
Drogi i mosty
W odległości ok. 13 km od centrum miasta biegnie autostrada A4. Przez Opole i Obwodnicę Północną przebiegają drogi krajowe:
45: ul. Krapkowicka – Prószkowska – Wróblewskiego – Wojska Polskiego – Hallera – Domańskiego – Partyzancka – Powstańców Warszawskich – Oleska
46: ul. Częstochowska – Powstańców Warszawskich
94: ul. Strzelecka – Powstańców Warszawskich
Ponadto w mieście mają swój początek i bieg drogi wojewódzkie:
414: Prudnik – Prószków – granica miasta – ul. Prószkowska – Niemodlińska – Wrocławska – skrzyżowanie z DK46 i DK94 we Wrzoskach
423: Krapkowice – ul. Oświęcimska – Popiełuszki – Marka z Imielnicy – Reymonta – Ozimska – Częstochowska – skrzyżowanie z DK46 i DK49 (obwodnica)
435: Prądy – Wawelno – Chróścina – granica miasta – ul. Niemodlińska – Nysy Łużyckiej – Batalionów Chłopskich – Bohaterów Monte Cassino – Plebiscytowa – Fabryczna – Armii Krajowej – Obrońców Stalingradu – Strzelecka – skrzyżowanie z DK94
454: pl. Konstytucji 3 Maja – ul. Budowlanych – Sobieskiego – Jagiełły – Namysłowska – granica miasta – Dobrzeń Wielki – Namysłów
459: skrzyżowanie z DK45, DK46 i DK49 – ul. Opolska – granica miasta – Narok – Skorogoszcz
Opole dzieli Mała Panew, Swornica, Prószkowski Potok, ale przede wszystkim Odra rozbita dodatkowo na Młynówkę, kanał ulgi oraz kanał Wiński. Sytuacja taka wymusza rozbudowany system mostów zapewniający miastu dobrą komunikację. W obrębie miasta znajdują się m.in. 4 mosty drogowe nad Odrą, 4 nad kanałem ulgi, 3 nad Młynówką.
Autobusy miejskie
Pierwsze autobusy zaczęły kursować po ulicach Opola w latach 20. XX wieku. Zaraz po II wojnie transportem zajmował się PKS, w 1953 roku powstał Miejski Zakład Komunikacyjny, który obecnie obsługuje 18 linii dziennych i 5 nocnych; część tras posiada wariantowe zakończenia, 3 linie (8, 16, 80) wybiegają poza strefę miejską. MZK dysponuje ponad dziewięćdziesięcioma wozami, z czego przewozy pasażerskie obsługuje każdego dnia ponad 70 autobusów.
Autobusy podmiejskie i dalekobieżne
Przy ul. 1 Maja 6 funkcjonuje Dworzec Autobusowy, skąd odjeżdżają wozy Opolskiego PKS-u, innych przewoźników PKSu, a także prywatnych firm.
Transport kolejowy
Początki kolei żelaznych w Opolu sięgają I połowy XIX wieku. 28 maja 1843 uruchomiono 2-torową 37,4 km linię kolejową do pobliskiego Brzegu
W Opolu znajduje się obecnie 9 działających pasażerskich stacji lub przystanków kolejowych:
Opole Główne (Dworzec)
Opole Zachodnie
Opole Wschodnie
Opole Gosławice
Opole Groszowice
Opole Grotowice
Borki Opolskie
Z Opola wychodzą
zelektryfikowane linie kolejowe do: Wrocławia przez Brzeg (linia kolejowa nr 132) Kędzierzyna-Koźla (linia kolejowa nr 136) Tarnowskich Gór przez Fosowskie (linia kolejowa nr 144) i dalej do Lublińca i Częstochowy Wrocławia przez Jelcz-Laskowice (linia kolejowa nr 277) Gliwic przez Strzelce Opolskie
niezelektryfikowane linie kolejowe do: Nysy i Kluczborka przez Jełowę (6,1 km fragment linii kolejowej nr 301 Jełowa – Mańczok jest nieczynny).
Opole posiada bezpośrednie połączenia kolejowe z takimi polskimi miastami, jak: Białystok, Bielsko-Biała, Częstochowa, Ełk, Gdynia, Gliwice, Jelcz-Laskowice, Jelenia Góra, Katowice, Kielce, Koluszki, Kołobrzeg, Koszalin, Kraków, Legnica, Leszno, Lublin, Lubliniec, Olsztyn, Poznań, Racibórz, Radom, Rybnik, Słupsk, Suwałki, Szczecin, Świnoujście (sez.) Tarnów, Ustka(sez.), Wałbrzych, Warszawa, Wrocław, Zabrze, Zakopane, Zamość, Zielona Góra.
Ponadto z Opola odjeżdżają pociągi do Niemiec ( Berlin) i na Ukrainę (Lwów).
Funkcjonują także lokalne połączenia: Brzeg, Głuchołazy, Kędzierzyn-Koźle, Kluczbork, Namysłów, Nysa, Strzelce Opolskie, Zawadzkie.
Transport lotniczy
Najbliższe porty lotnicze znajdują się we Wrocławiu oraz Katowicach. Planowane było uruchomienie regularnych rejsów z regionalnego lotniska Opole-Kamień Śląski (ok. 20 km od centrum miasta). Około 15 km od centrum miasta leży lotnisko Opole-Polska Nowa Wieś. W 2011 otwarto oficjalnie sanitarne lądowisko przy Al. W. Witosa.
Bezpieczeństwo publiczne
W Opolu znajduje się centrum powiadamiania ratunkowego które obsługuje zgłoszenia alarmowe kierowane do numerów alarmowych 112, 997, 998 i 999.
W Opolu znajduje się utworzony w 1990 zakład karny. Pojemność jednostki wynosi 152 miejsca.
Szpitale publiczne
Szpital Wojewódzki w Opolu
Szpital Specjalistyczny Ginekologiczno-Położniczy i Noworodków w Opolu
Opolskie Centrum Onkologii
Uniwersytecki Szpital Kliniczny w Opolu
Wojewódzki Szpital Specjalistyczny – Zespół Neuropsychiatryczny w Opolu
116 Szpital Wojskowy z Przychodnią SP ZOZ w Opolu
Szpital MSWiA w Opolu
Edukacja
W mieście działa 31 przedszkoli (w tym 2 integracyjne i 1 specjalne), 21 szkół podstawowych (1 specjalna, 1 z oddziałami integracyjnymi, 1 katolicka), 11 gimnazjów (w tym 1 z oddziałami integracyjnymi, 1 specjalne i 1 Katolickie). Poza placówkami publicznymi działa również kilka zespołów szkół społecznych i niepublicznych.
Szkoły ponadgimnazjalne
I Liceum Ogólnokształcące im. Mikołaja Kopernika
II Liceum Ogólnokształcące z Oddziałami Dwujęzycznymi im. Marii Konopnickiej
III Liceum Ogólnokształcące z Oddziałami Dwujęzycznymi im. Marii Skłodowskiej-Curie
IV Liceum Ogólnokształcące – ZS Technicznych i Ogólnokształcących im. Kazimierza Gzowskiego
V Liceum Ogólnokształcące – ZS im. Prymasa Tysiąclecia Stefana Kardynała Wyszyńskiego
VI Liceum Ogólnokształcące im. gen. Leopolda Okulickiego
Publiczne Liceum Ogólnokształcące z Oddziałami Dwujęzycznymi przy Regionalnym Centrum Kształcenia Języków Obcych w Opolu
Zespół Państwowych Placówek Kształcenia Plastycznego im. Jana Cybisa
ZS im. Prymasa Tysiąclecia Stefana Kardynała Wyszyńskiego
ZS Budowlanych im. Papieża Jana Pawła II
ZS Ekonomicznych im. Generała Stefana Roweckiego „Grota”
ZS Elektrycznych im. Tadeusza Kościuszki
ZS Mechanicznych
ZS Zawodowych im. Stanisława Staszica
ZS Zawodowych nr 4 im. Bronisława Koraszewskiego
Zespół Szkół Specjalnych
Społeczne Językowe Liceum Ogólnokształcące im. Alberta Einsteina W.S.E.R.O.
Uczelnie
Politechnika Opolska
Uniwersytet Opolski
Państwowa Medyczna Wyższa Szkoła Zawodowa
Nauczycielskie Kolegium Języków Obcych
Niepubliczne
Wyższa Szkoła Zarządzania i Administracji w Opolu
Szkoła Wyższa im. B. Jańskiego wydział zamiejscowy
Wyższa Szkoła Bankowa we Wrocławiu Wydział Ekonomiczny w Opolu
Łącznie w Opolu funkcjonuje:
7 liceów ogólnokształcących,
7 techników,
5 zasadniczych szkół zawodowych,
Liceum Plastyczne oraz Ogólnokształcąca Szkoła Sztuk Pięknych
kilkanaście szkół ponadgimnazjalnych dla osób dorosłych
Imprezy cykliczne
Krajowy Festiwal Piosenki Polskiej
Międzynarodowy Festiwal Perkusyjny
Ulica Kultury
Opole Songwriters Festival
Opolskie Konfrontacje Teatralne „Klasyka Polska”
Opolski Festiwal Teatru Lalek
Czas Europy, czas teatru – festiwal młodych teatrów ulicznych
Opolska Jesień Literacka
Ogólnopolski Festiwal Filmów Niezależnych Opolskie LAMY
Międzynarodowe Dni Młodej Dramaturgii ODRAMA (w Teatrze im. J. Kochanowskiego od 2005 roku)
Opolska Noc Kabaretowa
Międzynarodowa Wystawa Psów
Międzynarodowa Wystawa Kotów
Opolskie Targi Budownictwa „Mój Dom”
Opolskie Targi Książek Naukowych
Międzynarodowe Targi Motoryzacyjne
Wyścigi 1/4 mili w Porcie Lotniczym Opole-Kamień Śląski
Jarmark Franciszkański
Jarmark Świętego Wojciecha (odbywa się w Święta Wielkanocne)
Jarmark Bożonarodzeniowy, organizowany przez młodzieżówkę Mniejszości Niemieckiej
Jazz Rock Meeting
Międzynarodowy Plener Rzeźbiarski (we współpracy z włoskim miastem Carrara)
Silesia Superior Attack
Konwent Opolcon
Opolskie Dni Tybetu
Teatry i filharmonia
Amfiteatr Tysiąclecia
Teatr Dramatyczny im. Jana Kochanowskiego
Opolski Teatr Lalki i Aktora im. Alojzego Smolki
Teatr Eko Studio
Teatr Jednego Wiersza
Akademicki Teatr Tańca
Kabaret Cegła
Teatr Komedii Improwizowanej Narwani z Kontekstu
Filharmonia Opolska im. Józefa Elsnera
Muzea i galerie
W Opolu działa kilka muzeów i galerii. Najstarszym z nich jest Muzeum Śląska Opolskiego, które zostało założone już w 1900 r. Obecnie powstaje tu Muzeum Polskiej Piosenki, które gromadzić będzie zbiory związane z polską muzyką i Krajowym Festiwalem Polskiej Piosenki w Opolu.
Kina
Centrum Filmowe Helios
Klub Dobrego Filmu „Studio”
Uniwersytecki Klub Filmowy
Kino „Meduza” w Centrum Kultury Oleska 45
Inne instytucje kultury i sztuki
Narodowe Centrum Polskiej Piosenki
Młodzieżowy Dom Kultury
Klub Nadwórnian (prezes Adam Karcher) – skupiający dawnych mieszkańców (i ich potomków) kresowego miasta Nadwórna
Wojewódzka Biblioteka Publiczna im. Emanuela Smołki w Opolu
Miejska Biblioteka Publiczna w Opolu im. Jana Pawła II
Telewizja
TVO Telewizja Opolska
Stacje regionalne i lokalne
Polskie Radio Opole
Radio Eska Opole
Radio Doxa Opole
Radio Sygnały (emisja internetowa)
Radio Park FM
Radio TOK FM
Radio Złote Przeboje
Radio Wawa Opole
RMF Maxxx Opole
Radio Zet Gold Opole
Studenckie Studio Radiowe Emiter (emisja internetowa)
Prasa
Gazeta Wyborcza Opole
Nowa Trybuna Opolska
Polska The Times – dział „Opole”
Schlesisches Wochenblatt
Niezależna Gazeta Obywatelska w Opolu – NGO Opole
Podział administracyjny
Przed 1899 rokiem Opole obejmowało obecne Śródmieście, Wyspę Pasiekę oraz część Zaodrza. Przed II wojną światową do miasta włączono Zakrzów (1899), Półwieś i Szczepanowice (1936). W latach 50. Nową Wieś Królewską z Wyspą Bolko, w latach 60. Groszowice i Kolonię Gosławicką, a w połowie lat 70. Bierkowice, Gosławice, Grotowice, Grudzice, Malinę, Wójtową Wieś i Wróblin. W 2017 do miasta przyłączono Winów, Żerkowice, Chmielowice, Wrzoski, Sławice, Czarnowąsy, Krzanowice, Borki, Brzezie oraz Świerkle.
Współcześnie Opole jest częściowo podzielone na dzielnice i osiedla – w użytku funkcjonują zwyczajowe nazwy poszczególnych części miasta. 18 października 2009 r. odbyły się pierwsze wybory do pilotażowo utworzonych rad dzielnic: Gosławic, Grudzic, Nowej Wsi Królewskiej oraz Zakrzowa. Według stanu na 2015 rok funkcjonuje dziewięć rad dzielnic.
Decyzją Rady Ministrów 1 stycznia 2017 obszar Opola został powiększony o 12 sołectw z pobliskich gmin na wniosek ówczesnego prezydenta miasta. Decyzję taką podjęto mimo protestów części mieszkańców z przyłączanych gmin oraz wyników konsultacji, w których ponad 90% biorących udział mieszkańców podopolskich gmin wypowiedziało się w tej sprawie negatywnie. Za powiększeniem Opola opowiedziała się za to większość głosujących (57%) mieszkańców Opola (przy frekwencji wynoszącej 6%). Mieszkańcy przyłączanych sołectw argumentowali, że okrojenie ich obszarów wpłynie negatywnie na lokalne budżety. Patryk Jaki będący wówczas wiceministrem sprawiedliwości oraz posłem z województwa opolskiego promował ideę powiększenia Opola twierdząc, że jest to konieczne ze względu na fakt, że Opole jest najmniejszym z miast wojewódzkich. Argumentował również, że ewentualny spadek liczby mieszkańców Opola poniżej 100 tys. mógłby w bliżej nieokreślonej przyszłości spowodować zmianę podziału administracyjnego Polski i odebranie Opolu statusu miasta wojewódzkiego.
W porównaniu z projektem, przedstawionym jesienią 2015 przez prezydenta Opola, rząd zrezygnował z przyłączania do miasta miejscowości Dziekaństwo, Folwark, Górki, Kępa, Niewodniki, Żelazna oraz części miejscowości Dobrzeń Mały i Zawada. W ten sposób miasto uległoby powiększeniu o ponad 5,3 tys. ha, a liczba ludności uległaby zwiększeniu o blisko 9,5 tys. osób.
Osiedla Opola
Armii Krajowej (d. ZWM)
Atrium Malinka
Festival Park
Rodzinne i Rodzinne 2
Religia
Od 1972 roku Opole jest stolicą diecezji opolskiej – znajduje się tu kościół katedralny pw. Świętego Krzyża (bazylika mniejsza), a także 16 parafii rzymskokatolickich
Parafie rzymskokatolickie
Dekanat Opole:
Kościół katedralny Świętego Krzyża
Kościół św. Sebastiana (parafia katedralna)
Kościół św. Aleksego (parafia katedralna)
Kościół Świętej Trójcy – oo. franciszkanie (parafia katedralna)
Kościół Matki Boskiej Bolesnej i św. Wojciecha („na górce”)
Kościół Najświętszego Serca Pana Jezusa – oo. jezuici
Kościół św. Jadwigi Śląskiej – seminaryjno-akademicki (parafia św. Apostołów Piotra i Pawła)
Kościół Przemienienia Pańskiego – os. AK (d.ZWM)
Kościół Chrystusa Króla Wszechświata – osiedle Metalchem
Kościół św. Karola Boromeusza – os. Chabrów
Kościół Wniebowzięcia NMP – Gosławice
Kościół św. Katarzyny Aleksandryjskiej – Groszowice
Kościół Matki Boskiej Królowej Polski – Grotowice (parafia Metalchem)
Kościół Matki Boskiej Nieustającej Pomocy – Nowa Wieś Królewska
Kościół Matki Boskiej Fatimskiej – Grudzice
Kościół św. Jacka – Kolonia Gosławicka
Kościół św. Jadwigi Śląskiej – Malina
Dekanat Opole-Szczepanowice:
Kościół bł. Czesława Odrowąża – Zaodrze
Kościół św. Józefa – Szczepanowice
Kościół św. Michała – Półwieś
Kościoły protestanckie
Parafia Ewangelicko-Augsburska w Opolu – Wyspa Pasieka
zbór Kościoła Adwentystów Dnia Siódmego
zbór Kościoła Chrześcijan Baptystów
zbór Kościoła Ewangelicznych Chrześcijan
zbór Kościoła Zielonoświątkowego „Ostoja” – Szczepanowice
Buddyzm
Ośrodek Buddyzmu Diamentowej Drogi
Opolski Ośrodek Zen
Świadkowie Jehowy
7 zborów Świadków Jehowy z dwoma Salami Królestwa
Kluby
LKS Groszmal
LZS Grudzice
Puks Rodło Opole
Wiking Opole
UKS Zryw Opole
Sparta Opole
Swornica Czarnowąsy
Grom Świerkle
Sporty zimowe
UKŁF „Piast” Opole – łyżwiarstwo figurowe
UIKŁF „Piruette” Opole – łyżwiarstwo figurowe, do połowy sezonu 2011/2012 również, łyżwiarstwo synchroniczne (nieistniejąca obecnie formacja „Desire Dance”)
MUKS Orlik Opole – hokej na lodzie
LKS Ziemia Opolska
Opolski Klub Rowerowy
Sporty walki
Forca Brava Opole – Brazylijskie jiu-jitsu
Lutadores Opole – MMA
Sagat Gym Opole – Muay Thai
Opolski Klub Karate Kyokushin – Karate Kyokushin
Capoeira Porto de Minas – Capoeira
Akademia Karate Tradycyjnego Opole – Karate Tradycyjne
Wolverines Opole – futbol amerykański
OTK Opole – kajakarstwo
AZS Opole – koszykówka, siatkówka
Budowlani Opole – podnoszenie ciężarów
CPPA Opole – capoeira
Gwardia Opole – piłka ręczna, judo, MMA
Kolejarz Opole – żużel
Versus Opole – futsal
Vetrim Opole – strzelectwo sportowe
Międzyszkolny Klub Sportowy „Zryw” Opole – pływanie
UKS Trolik Opole – unihokej
UKS MOS Opole – siatkówka, kajakarstwo
SMS LO2 Opole – siatkówka kobiet
Wizards Opole - futbol amerykański
Opolski Klub Piłki Stołowej – futbol stołowy
Obiekty sportowe
Stadion Odry Opole
Lodowisko Toropol
Hala widowiskowo-sportowa Gwardia
Hala widowiskowo-sportowa Okrąglak
Stadion lekkoatletyczny im. Opolskich Olimpijczyków
stadion żużlowy Kolejarza Opole
basen (pl. Róż)
kryty basen „Wodna nuta”
kryta pływalnia Akwarium (ul. Ozimska)
hipodrom Ostrogi (Opole – Bierkowice)
Miasta partnerskie
Biełgorod, Rosja od 14 kwietnia 2004
Bruntál, Czechy od 8 grudnia 1997
Carrara, Włochy od 2 września 2006
Grasse, Francja od 24 października 1964
Ingolstadt, Niemcy od 4 listopada 2005
Iwano-Frankiwsk, Ukraina od 5 kwietnia 2005
Kuopio, Finlandia od 7 lutego 1980
Olita, Litwa od 3 czerwca 1993
Mülheim an der Ruhr, Niemcy od 29 kwietnia 1989
Poczdam, Niemcy od 6 czerwca 1973
Roanoke County, Stany Zjednoczone od 30 listopada 1994
Székesfehérvár, Węgry od 28 października 1978
Ponadto Opole łączą więzy przyjaźni z:
Bonn, Niemcy od 2 maja 1997
Źródło treści i historia autorów: Wikipedia. Tekst skrócono i uporządkowano.
Tworzenie stron internetowych – Opole
Chcesz przedstawić ofertę klientom z miejscowości Opole? Pomagamy uporządkować treść i zaprojektować ścieżkę od zapoznania się z usługą do kontaktu.
Wizytówka internetowa dla lokalnej firmy
Na stronie można zebrać godziny pracy, obszar obsługi i odpowiedzi na pytania, które klienci najczęściej zadają przed kontaktem. Projekt układu uwzględnia wygodne korzystanie z witryny na telefonie.
Strona usługowa z portfolio
Realizacje można uporządkować według rodzaju zlecenia i opisać zakres każdej z prac. Klient może przejść z przykładu realizacji do odpowiedniej usługi i wysłać zapytanie.