Ozimek – informacje o miejscowości
Ozimek (niem. Malapane) – miasto w województwie opolskim, w powiecie opolskim, w odległości ok. 21 km na wschód od Opola. Ozimek położony jest nad rzeką Małą Panwią (prawy dopływ Odry), na Równinie Opolskiej, na pograniczu Niziny i Wyżyny Śląskiej, na Górnym Śląsku, w odległości 10 km od kompleksu jezior turawskich. Rozciąga się pomiędzy drogą krajową nr 46 a linią kolejową nr 144.
Miejscowość jest siedzibą gminy miejsko-wiejskiej Ozimek. W latach 1975–1998 należała administracyjnie do województwa opolskiego.
Według danych z 30 czerwca 2016 roku miasto liczyło 8959 mieszkańców.
Nazwa
Osada początkowo nosiła nazwę po rzece, czyli Mał(a)pądew, później Małpanew (stąd niemiecka nazwa Malapane) i Mała Panew. Słowo Ozimek to początkowo nazwisko właściciela młyna i z czasem zaczęto go używać do nazywania powstałego przy hucie osiedla przemysłowego. Notatka, która odnosi się już do nowej nazwy, pochodzi z 1784 r. i nosi nazwę Malapane, pol. Ozimek.
Z kolei niemiecki językoznawca Heinrich Adamy wywodził polską nazwę miejscowości od nazwy określającej pole zasiane na zimę nasionami roślin ozimych czyli tzw. ozimka. Oziminy wysiewa się jesienią, a ich nasiona leżą pod śniegiem czekając na nadejście wiosny. W swoim dziele o nazwach miejscowych na Śląsku wydanym w 1888 roku we Wrocławiu jako starą słowiańską nazwę miejscowości wymienia Oziemek podając jej znaczenie „Winter-Saatfeld”, czyli w języku polskim „pole zasiane na zimę”.
Statystyczny opis Prus z roku 1837 notuje Malapane, (poln. Ochimmek). Polską nazwę Ozimek w książce „Krótki rys jeografii Szląska dla nauki początkowej” wydanej w Głogówku w 1847 wymienił śląski pisarz Józef Lompa.
Historia
Wybór lokalizacji
Po zakończeniu drugiej wojny śląskiej król pruski Fryderyk II Wielki zlecił odbudowę i ponowne zasiedlenie zniszczonego obszaru (Śląsk zamieszkiwało wówczas 150 tysięcy osób), jednak świadomy ponownego starcia o śląską ziemię rozpoczął remonty zdobytych śląskich twierdz oraz zabezpieczenie miejsc produkcji amunicji. Skupiono się na poszukiwaniu licznych miejsc do wzniesienia hut żelaza. Uwagę zwrócił m.in. młyn nad brzegiem rzeki Małapane, który został później wykupiony od gospodarza o nazwisku Ozimek, gdyż położony był w miejscu z dostępem do drewna, które było wymagane w procesie wytapiania żelaza. Minister śląski von Müchow zlecił leśniczemu Rhedanz postawienie pieca hutniczego, który miał być wykorzystywany przy odlewie kul. 1 marca 1753 r. rozkaz ten został potwierdzony podpisem w Poczdamie, w kolejnym roku huta została uruchomiona, a w 1763 r. wytwarzała 2000 Mg (ton) szlifowanych kul armatnich, granatów i kartaczy.
Wraz z budową huty powstały kolonie robotnicze. Pierwsze domy zbudowano w pobliżu huty i zakwaterowano w nich urzędników oraz wyspecjalizowanych hutników; pozostali pracownicy dochodzili z pobliskich miejscowości. Do osady sprowadzono wyszkolonych protestanckich pracowników wraz z rodzinami z Saksonii, Brandenburgii oraz okolic Harzu. W 1782 r. ukończono budowę kolonii Antoniów. Składała się ona z 20 domów dla 40 rodzin. Domy te były zlokalizowane wzdłuż drogi Ozimek – Jedlice. Druga kolonia, Lasy, powstała przy hucie. Była ona przeznaczona głównie dla węglarzy, których obowiązkiem było dostarczanie określonej ilości węgla drzewnego do huty. W 1829 r. kolonia ta została włączona do Ozimka.
W końcu II wojny światowej okolice Jeziora Turawskiego i Ozimka stały się najważniejszą częścią zewnętrznej linii obronnej twierdzy Opole - tzw. ryglem. Umocnienia bojowe powstawały tu pod osobistym nadzorem dowódcy twierdzy płk. Friedricha Albrechta von Pfeila. W nocy z 22 na 23 stycznia 1945 doszło do szturmu oddziałów Armii Czerwonej (54 Brygada Pancerna Gwardii i oddziały 120 Dywizji Piechoty) na Ozimek broniony przez niemieckie oddziały Volkssturmu, Wehrmachtu i oddział Łotyszów. W wyniku zaciętych walk oddziałom sowieckim udało się zdobyć miasto, jednak obrońcy zniszczyli wszystkie użyte przez Rosjan czołgi. W walkach poległo 43 żołnierzy Armii Czerwonej. Po zdobyciu miasta Sowieci rozprawili się z miejscową ludnością. Zamordowany został m.in. pastor ewangelicki Günter Brun, a w podpalonym klasztorze służebniczek śląskich żywcem spłonęła s. Pelagia – Józefa Goreczka.
Początki osadnictwa
Początkowo Ozimek był osiedlem hutniczym, otoczonym przez obszary leśne. Walenty Roździeński, świadek formowania się nazewnictwa górnośląskiego w XVI i XVII wieku, wspomina w swoim poemacie Officina ferraria, abo huta i warstat z kuźniami szlachetnego dzieła żelaznego z 1612 r. o dawnej hucie, która nosiła taką samą nazwę jak rzeka:
Współczesność
Przez miasto i gminę przebiega jedna z pierwszych na Śląsku linii kolejowych, prowadząca z Lublińca do Opola. W 1954 r. Ozimek uzyskał prawa osiedla, a w 1962 r. prawa miejskie. 11 lipca 1992 r. podpisano akt partnerstwa z miastem Heinsberg w Niemczech.
Zabytki
Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisane są:
kościół ewangelicko-augsburski, neoklasycystyczny z 1819 roku - XIX w., wybudowany według projektu architekta Karla Friedricha Schinkla
dom, ul. Wyzwolenia 47, drewniany, k. XVIII w., nie istnieje
żeliwny most wiszący, nad rzeką Mała Panew, z 1827 r.
inne zabytki
zespół starych domów mieszkalnych.
Demografia
W 1864 r. parafia w Ozimku liczyła 886 osób.
W 1965 r. Ozimek był zamieszkany przez 3800 osób. W 1993 r. Ozimek był zamieszkany przez 10 837 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 3334,46 osoby/km². Według danych z 31 grudnia 2008 r. miasto zamieszkiwały 9732 osoby (gęstość zaludnienia: 2994,46 osoby/km²).
Piramida wieku mieszkańców Ozimka w 2014 roku.
Przemysł
Największym zakładem przemysłowym w Ozimku jest Huta Małapanew Sp. z o.o. Do większych przedsiębiorstw zaliczają się także: Enma Sp. z o.o. (wytwarzanie i przesyłanie energii termicznej, usługi w zakresie ciepłownictwa, ogrzewania, wentylacji i klimatyzacji), PPUH Prempol Sp. z o.o. (obróbka skrawaniem, małe i średnie konstrukcje stalowe, remonty urządzeń) oraz Canskór Sp. z o.o. (produkcja i eksport odzieży skórzanej).
Oświata
W Ozimku działają: trzy przedszkola publiczne (nr 1, nr 2 i nr 4), 2 publiczne szkoły podstawowe (nr 1 i nr 2), Zespół Szkół (Publiczna Szkoła Podstawowa nr 3 i Publiczne Gimnazjum nr 1) oraz prowadzony przez starostwo powiatowe w Opolu Zespół Szkół Hutniczo-Mechanicznych przy Hucie Małapanew (oddziały gimnazjalne, branżowa szkoła I stopnia, technikum oraz licea: ogólnokształcące oraz ogólnokształcące dla dorosłych).
Kultura
W Ozimku działają: Dom Kultury (dawniej Zakładowy Dom Kultury Huty Małapanew) oraz Miejska i Gminna Biblioteka Publiczna z filiami w Dylakach, Grodźcu, Krasiejowie, Krzyżowej Dolinie i Szczedrzyku.
Sport
W Ozimku znajdują się m.in.: stadion sportowy (adres: ul. Janusza Korczaka 12a; boisko miejskie o wymiarach: 100 m na 78 m, korty tenisowe; pojemność: 5000 miejsc), OSiR Huty Małapanew SA (adres: ul. Juliusza Słowackiego 1a; sala sportowa, 2-torowa kręgielnia, siłownia, sala do tenisa stołowego, sauna, baza noclegowa) oraz kompleks boisk sportowych Orlik 2012 (adres: ul. Adama Mickiewicza).
Działające w miejscowości kluby:
Piłka nożna – KS Małapanew Ozimek (zał. 1946 r.)
Piłka ręczna – M-GTS Siódemka Ozimek (zał. 1951 r.) i UKS Jaszczury Ozimek (zał. 2002 r.)
Koszykówka – PGKiM Ozimek/Grodziec (zał. 2003 r.)
Kolarstwo – KTK Amator Ozimek (zał. 1977 r.)
Strzelectwo – LOK Odlewnik Opole
Skat – Torpeda Ozimek
Z gminy Ozimek pochodzi dwóch piłkarzy: Waldemar Sobota oraz Paweł Olkowski.
Wspólnoty wyznaniowe
Kościół rzymskokatolicki Parafia św. Jana Chrzciciela w Ozimku
Kościół Ewangelicko-Augsburski Kościół ewangelicko-augsburski w Ozimku
Chrześcijański Zbór Świadków Jehowy Zbór (w tym grupa ukraińskojęzyczna); Sala Królestwa
Źródło treści i historia autorów: Wikipedia. Tekst skrócono i uporządkowano.
Tworzenie stron internetowych – Ozimek
Projektując witrynę dla firmy z obszaru miejscowości Ozimek, zaczynamy od ustalenia, czego klient potrzebuje przed złożeniem zamówienia lub wysłaniem zapytania.
Strona z ofertą dla klientów biznesowych
Przygotowujemy podstrony opisujące usługi, proces współpracy i przykładowe realizacje. Formularz pozwala wskazać zakres projektu i zostawić dane do kontaktu w sprawie wyceny.
Modernizacja istniejącej witryny
Przy przebudowie porządkujemy menu, aktualizujemy prezentację oferty i planujemy przekierowania ze zmienianych adresów. Warto zacząć od podstron, z których klienci najczęściej przechodzą do kontaktu.