Radzionków – informacje o miejscowości
Radzionków (niem. Radzionkau) – miasto w południowej Polsce, w województwie śląskim, w powiecie tarnogórskim.
Według danych z 31 grudnia 2016 r. miasto miało 16 256 mieszkańców.
Geografia
Radzionków leży na Płaskowyżu Bytomsko-Katowickim będącym częścią Wyżyny Śląskiej, na terenie historycznego Górnego Śląska. Pod względem geologicznym miasto położone jest na garbie Tarnogórskim.
Według danych z 1 stycznia 2009 r. powierzchnia miasta wynosi 13,20 km², co stanowi 2,05% powierzchni powiatu.
Według danych z 2002 r. Radzionków 52,25% powierzchni miasta obejmują użytki rolne, a użytki leśne 0,08063%.
Geografia polityczna
Radzionków leży w północnej części Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego (GOP). Sąsiaduje z miastami: Bytom, Piekary Śląskie, Tarnowskie Góry oraz gminą Świerklaniec.
W latach 1975-1997 część Bytomia, od 1998 r. ponownie samodzielne miasto, a w latach 1975–1998 Radzionków administracyjnie należał do województwa katowickiego (do 1997 r. jako dzielnica Bytomia). W latach 1945-1951 siedziba wiejskiej gminy Radzionków.
Klimat
Średnia roczna temperatura wynosi 7,9ºC, a średnia suma opadów w skali roku wynosi wynosi 723 mm. Charakterystyczne dla Radzionkowa są wiatry słabe, o prędkości nie przekraczającej 2m/s wiejące z kierunku zachodniego.
Demografia
Dane z 31 grudnia 2008 r.:
Piramida wieku mieszkańców Radzionkowa w 2014 r.:
Historia
Najstarsze wzmianki dotyczące Radzionkowa pochodzą z lat 1326-1357. Są to przechowywane w Watykanie listy opłat podatku zwanego „świętopietrze”. Płynie stąd wniosek, że Radzionków jako osada powstał co najmniej kilkadziesiąt lat wcześniej. Około 1430 r. osada została ograbiona i spalona przez Husytów. Po owym najeździe prawdopodobnie zbudowano stary kościół istniejący do końca XIX w. W okresie reformacji Radzionków przeszedł w ręce protestanckiego dziedzica Hornig de Horna (1540) i w myśl zasady „czyja władza tego religia” (cuius regio, eius religio) kościół został oddany pastorowi (do ok. połowy XVII w.), a część mieszkańców przyjęła nowe wyznanie. W czasie wojny trzydziestoletniej przez okolice osady 5 razy przeciągnęły wojska czego efektem było jej spustoszenie: z 37 istniejących gospodarstw 10 utraciło właściciela i nie odnaleziono żadnych spadkobierców. Ziemie należące do tych gospodarstw przejął tutejszy dziedzic.
W początkach XVIII w. w Radzionkowie stacjonowały wojska austriackie – kirasjerzy pułków Hamilton, Badenio, Schuben. Część żołnierzy zawarła związki małżeńskie osiedlając się tutaj na stałe. W wyniku wojen śląskich Radzionków znalazł się pod panowaniem pruskim. Wielu mieszkańców osady w pruskim mundurze walczyło w wojnach napoleońskich.
Z przełomem wieku XVIII i XIX w. związany jest rozwój osady spowodowany polityką pruską zmierzającą do zaludnienia Śląska i do rozwoju przemysłu w oparciu o kopaliny tu występujące. W 1815 r. na tym terenie funkcjonowały 24 niewielkie kopalnie galmanu, oraz kilka pieców hutniczych. W 1871 r. dziedzic radzionkowski Henckel von Donnersmarck założył kopalnię węgla kamiennego Radzionków (zaczęła wydobywać węgiel od 1874 r.). W 1884 r. Donnersmarck w pobliżu kopalni założył hutę cynku „Łazarz”, która produkowała także kwas siarkowy i solny. W tym samym mniej więcej czasie zaczęły powstawać kamieniołomy wydobywające surowiec do wapienników – największy z nich to kamieniołom „Maciej” na Księżej Górze, mający połączenie kolejką z wapiennikami w Szarleju. Z rozwojem przemysłu związane było powstanie kolei żelaznych (1870) i dwóch stacji kolejowych, poczty (1882), wodociągu (1904) oraz elektryfikacja osady (1908).
W okresie „Kulturkampfu” mieszkańcy silnie związali się z ruchem katolickim, reprezentowanym przez partię Centrum: np. w wyborach do sejmu Rzeszy w 1877 r. zdecydowanie wygrał kandydat Centrum Radziwiłł otrzymując 364 głosy, zaś liberał Richter zaledwie 99 głosów, a w wyborach do sejmu pruskiego w 1882 r. zdecydowanie wygrał mieszkaniec Radzionkowa Paweł Letocha. W tym samym czasie powstała tutaj pierwsza czytelnia polska, wzrastała także liczba abonentów gazet, w tym polskich: „Katolika” i „Gazety Górnośląskiej”. Od 1885 r. zaczął wystawiać przedstawienia teatr amatorski, w 1899 r. powstała spółka pod nazwą „Kasa oszczędności i pożyczek”, oraz straż pożarna, towarzystwa sportowe i gimnastyczne i chór „Harfa”. Istniejący do dziś kościół wybudowany został w 1875 r. z pieniędzy parafian oraz hrabiego Hugona Henckla Donnersmarcka.
W wyniku podziału Śląska po I wojnie światowej Radzionków w 1922 r. znalazł się w granicach państwa polskiego, wielu mieszkańców brało udział w powstaniach śląskich (1919, 1920, 1921), a w plebiscycie w marcu 1920 r. większość mieszkańców głosowała za Polską – 4778 głosów (za Niemcami 862 głosy). W czasie II wojny Radzionków znalazł się w granicach III Rzeszy. Uczestnicy powstań śląskich trafiali do obozów koncentracyjnych, gdzie zginęło 43 mieszkańców, a dwóch (Kużaj, Szymała) stracono publicznie za działalność konspiracyjną. Rosjanie z kolei pięciu mieszkańców zamordowali w Katyniu i Twerze w 1940 r. (policjanci i wojskowi). W 1945 r. radzieccy żołnierze bez skrupułów zamordowali na ulicach miejscowości trzy osoby. Po wojnie władze komunistyczne przeprowadziły repatriacje mieszkańców narodowości niemieckiej na zachód za Odrę (m.in. proboszcza ks. Józefa Knosałę). W 1951 r. Radzionków uzyskał prawa miejskie – nastąpiła wówczas szybka urbanizacja: wybudowano Dom Kultury (oficjalnie oddany do użytku w 1966 r.), basen wraz z obiektami rekreacyjnymi oraz powstało liceum ogólnokształcące będące do dziś ważną placówką edukacyjną gminy.
W 1975 r. Radzionków został włączony do Bytomia. Z dniem 1 stycznia 1998 powstała samodzielna gmina miejska Radzionków w powiecie tarnogórskim.
Przedszkola
Przedszkole nr 2 „Pod Topolą”
Przedszkole nr 3 „Skrzat”
Przedszkole nr 4 „Bajka”
Szkoły podstawowe
Szkoła Podstawowa nr 1 im. Adama Mickiewicza
Szkoła Podstawowa nr 2 im. Jana Pawła II
Szkoła Podstawowa nr 3 specjalna w Zespole Szkół Specjalnych
Szkoła Podstawowa nr 4 im. Józefa Lompy w Zespole Szkół Podstawowo-Gimnazjalnych
Szkoła Podstawowa nr 5 im. Tadeusza Kościuszki
Gimnazja
Młodzieżowy Ośrodek Wychowawczy – Publiczne Gimnazjum nr 1
Gimnazjum im. Ojca Ludwika Wrodarczyka
Gimnazjum nr 2 w Zespole Szkół Podstawowo-Gimnazjalnych
Gimnazjum nr 3 specjalne w Zespole Szkół Specjalnych
Szkoły ponadgimnazjalne
Zespół Szkół Specjalnych
Zespół Szkół Techniczno-Ekonomicznych
Liceum Ogólnokształcące im. Powstańców Śląskich
Zasadnicza Szkoła Zawodowa nr 16 w Zespole Szkół Specjalnych
Szkoła Przysposobiająca do Pracy nr 2 w Zespole Szkół Specjalnych
Zespół Szkół Techniczno-Humanistycznych
Szkoły wyższe
Górnośląska Wyższa Szkoła Handlowa w Katowicach – wydział zamiejscowy w Radzionkowie
Kultura
Centrum Kultury Karolinka
Muzeum Chleba
Zespół Pieśni i Tańca Mały Śląsk
Miejska Biblioteka Publiczna w Radzionkowie
Centrum Dokumentacji Deportacji Górnoślązaków do ZSRR w 1945 roku
Wspólnoty wyznaniowe
Na terenie Radzionkowa funkcjonują dwie rzymskokatolickie parafie: parafia św. Wojciecha i parafia Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny oraz Chrześcijański Zbór Świadków Jehowy Bytom–Radzionków.
Sport
Ruch Radzionków
Sokół Radzionków
W 2008 r. w Miejskim Ośrodku Sportu i Rekreacji w Radzionkowie przy ul. Kużaja 17 oddano do użytku bulodrom z jednym pełnowymiarowym (4x15 m) torem do gry w pétanque. Po bulodromie w Katowicach (Park im. Tadeusza Kościuszki) i Piekarach Śląskich (MOSiR) jest to trzeci tego typu profesjonalny obiekt w aglomeracji górnośląskiej.
Turystyka
Przez miasto przebiegają szlaki turystyczne:
– Szlak Powstańców Śląskich
– Szlak Tysiąclecia
Burmistrzowie Radzionkowa
Gustaw Jochlik (1998–2006)
Gabriel Tobor (od 2006)
Podział administracyjny
W skład Radzionkowa wchodzą 3 dzielnice:
Radzionków Stary
Miasta partnerskie
Lista miast partnerskich Radzionkowa:
Dobre Miasto
Boguszów-Gorce
Źródło treści i historia autorów: Wikipedia. Tekst skrócono i uporządkowano.
Tworzenie stron internetowych – Radzionków
Jeśli prowadzisz firmę obsługującą klientów z miejscowości Radzionków, możemy przygotować stronę odpowiadającą na ich najczęstsze pytania.
Strona z ofertą dla klientów biznesowych
Przygotowujemy podstrony opisujące usługi, proces współpracy i przykładowe realizacje. Formularz pozwala wskazać zakres projektu i zostawić dane do kontaktu w sprawie wyceny.
Wizytówka internetowa dla lokalnej firmy
Na stronie można zebrać godziny pracy, obszar obsługi i odpowiedzi na pytania, które klienci najczęściej zadają przed kontaktem. Projekt układu uwzględnia wygodne korzystanie z witryny na telefonie.