Sidra – informacje o miejscowości
Sidra – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie sokólskim, w gminie Sidra, nad rzeką Sidrą.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa białostockiego.
Miejscowość jest siedzibą gminy Sidra. Sidra otrzymała prawa miejskie w 1566 r. (utracone na początku XX wieku). Miasto magnackie położone było w końcu XVIII wieku w powiecie grodzieńskim województwa trockiego.
Historia
Dobra na których została założona Sidra były własnością kolejno Gasztołdów, Hołowczyńskich a pomiędzy 1538 a 1558 r. zostały objęte w posiadanie przez Andrzeja Wołłowicza. W 1558 dobra te odkupił od niego jego brat Eustachy Wołłowicz syn Bogdana. Wkrótce otrzymała dodatkowe darowizny od króla Zygmunta Augusta. W 1563 król nadał przywilej na staw i młyn na rzece w Sidrze i w tym okresie też został założony dwór w Zalesiu oraz zbudowany przez Pawła Wołłowicza dwór w Pawłowiczach.
W 1566 r. Sidra otrzymała od króla Zygmunta Augusta prawa miejskie i wkrótce obok powstającego miasteczka w części południowo-wschodniej wzniesiono warowną rezydencję z bastejami. Eustachy Wołłowicz już jako kanclerz wielki litewski i kasztelan trocki umiera w 1587 r. w drodze do Krakowa na koronację Zygmunta III Wazy. Jego dobra odziedziczyła córka Regina będąca żoną kasztelana Seweryna Bonera, którzy jednak umierają kolejno w 1591 i 1592 r. Dobra w skład których wchodziła Sidra odziedziczyli synowie wojewody Grzegorza Bogdanowicza Wołłowicza, cześnik litewski Piotr i starosta rogaczewski Roman. W 1602 r. Hieronim Wołłowicz ufundował kościół katolicki w Zalesiu. Po podziale dóbr Sidra przypadła Piotrowi Wołłowiczowi, a później jego córce Helenie, która w 1622 r. poślubiła cześnika Janusza Hołowiczeńskiego, a w 1630 Krzysztofa Potockiego, po którym odziedziczył dobra kasztelan Andrzej Potocki. Potoccy przebudowali zamek na pałac. Córka Andrzeja Potockiego, Konstancja Maria Anna została żoną podkanclerzego litewskiego Stanisława Antoniego Szczuki. Szczukowie ufundowali w Sidrze kaplicę drewnianą, która istniała do 1782 r. do momentu ukończenia budowy nowego murowanego kościoła, który rozpoczęto budować w 1705 r. Projekt kościoła opracował architekt włoski Józef Piola. W XVIII w. powstała też w mieście drewniana żydowska synagoga, ukończona w 1783 r. dzięki wsparciu finansowemu ówczesnego właściciela Ignacego Potockiego.
W roku 1804 r. Ignacy Potocki sprzedał Sidrę wraz z dobrami rodzinie Rembielińskich. W XIX wieku Sidra utraciła prawa miejskie. W 1863 r. podczas powstania styczniowego został rozstrzelany kapitan Zawistowski, właściciel pobliskich dóbr w Siderce. W 1878 r. Sidra liczyła 920 mieszkańców. Ostatnimi właścicielami Sidry byli Wincenty i Wanda Hejnerowiczowie. W okresie okupacji niemieckiej w latach 1941-1944 nastąpiła eksterminacja ludności żydowskiej, którą umieszczono w gettcie w Sokółce, a potem w Grodnie a potem zamordowano w Treblince. W okresie II Wojny światowej w Sidrze działało ugrupowanie Armii Krajowej pod dowództwem Wacława Hryckiewicza ps. "Łomski".
Zabytki
Kościół Świętej Trójcy z lat 1705, 1781-1783 zbudowany według projektu Józefa Piola i współudziale Józefa II Fontany. Pod koniec XVII w., gdy miasto znalazło się w rękach katolickich właścicieli, Szczuków a następnie Potockich, możliwe było zbudowanie kościoła i utworzenie parafii. Dnia 20 grudnia 1704 r. Stanisław Antoni Szczuka, dokonał fundacji parafii w Sidrze. Parafię erygował 9 listopada 1705 r. biskup wileński Konstanty Kazimierz Brzostowski. W 1705 r. przystąpiono do budowy murowanego kościoła. Zbudowano wówczas tymczasową drewnianą kaplicę. Dotąd nabożeństwa odprawiano na zamku w Sidrze. Budowę kościoła przerwała wojna w 1706 r. Kościół murowany ukończono dopiero w latach 1781-1783 staraniem ówczesnego właściciela miasta Ignacego Potockiego. Murowany kościół w stylu klasycystycznym zbudowany został według włoskich projektantów Józefa Piola przy współudziale Józefa II Fontany oraz polskiego architekta Kuczyńskiego. 27 listopada 1981 r. bp Edward Kisiel konsekrował nowy ołtarz i świątynię parafialną w Sidrze. nr rej.:A-50 z 29.12.1964
Dzwonnica przykościelna klasycystyczna z 1780 r., nr rej.:187(193) z 29.12.1964
Ruiny zamku bastejowego wzniesionego około 1566 r. przez kanclerza wielkiego litewskiego Eustachego Wołłowicza herbu Bogoria, przebudowanego w 1610 r. przez podczaszego Krzysztofa Potockiego na pałac, zniszczony po 1863, badany archeologicznie w latach 1970-1971, nr rej.:335 z 31.03.1972
Ruiny zboru kalwińskiego z 2 połowy XVI w. fundacji Wołłowiczów, orientowany zbór ze skarpami, o wymiarach 16,5 x 23 metry, we wschodniej części rynku, nr rej.:339 z 7.10.1972
Dwór Eynarowiczów (Eunarowiczów) z pocz. XX wieku, obecnie Ośrodek Zdrowia.
układ przestrzenny z XVI w, nr rej.: 418 z 12.08.1978
ruiny młyna wodnego z 1890 r., nr rej. 375 z 2.04.1976.
Domy drewniane z końca XIX i początku XX w.
Kościół w Zalesiu z lat 1602-1623 w stylu wczesnobarokowym z wieżą zbudowaną po 1858 r.
Kościół z 1825 r. w stylu klasycystycznym fundacji Ignacego Zawistowskiego (dawniej greckokatolicka, następnie prawosławna)
Pozostałości zabudowań dworskich z XIX w. w Siderce
Brama dworska w Kniaziówce (dwór nie istnieje)
Brama pałacowa w Makowlanach z zabytkową aleją kasztanową.
Źródło treści i historia autorów: Wikipedia. Tekst skrócono i uporządkowano.
Tworzenie stron internetowych – Sidra
Dla firm działających na obszarze miejscowości Sidra projektujemy witryny dopasowane do sposobu, w jaki klienci zamawiają usługi lub produkty.
Modernizacja istniejącej witryny
Przy przebudowie porządkujemy menu, aktualizujemy prezentację oferty i planujemy przekierowania ze zmienianych adresów. Warto zacząć od podstron, z których klienci najczęściej przechodzą do kontaktu.
Wizytówka internetowa dla lokalnej firmy
Na stronie można zebrać godziny pracy, obszar obsługi i odpowiedzi na pytania, które klienci najczęściej zadają przed kontaktem. Projekt układu uwzględnia wygodne korzystanie z witryny na telefonie.