Sierpc – informacje o miejscowości
Sierpc – miasto w województwie mazowieckim, siedziba władz powiatu sierpeckiego, położone nad rzeką Sierpienicą przy jej ujściu do Skrwy. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa płockiego. Według danych z 31 grudnia 2013 r. miasto miało 18 378 mieszkańców.
Warunki naturalne
Miasto Sierpc leży na Wysoczyźnie Płońskiej. Według danych z roku 2002 Sierpc ma obszar 18,6 km², w tym:
użytki rolne: 68%
użytki leśne: 3%
Miasto stanowi 2,18% powierzchni powiatu.
Demografia
Dane z 31 grudnia 2013:
Piramida wieku mieszkańców Sierpca w 2014 roku .
Obcojęzyczne nazwy miasta
niem. Sichelberg
ros. Серпецъ
Wczesne średniowiecze
Ukształtowanie terenu, na którym położone jest miasto, nasuwa przypuszczenie, że dawno temu rozciągało się tu jezioro. Już jednak na rok 400 p.n.e. datowane są pozostałości osad ludzkich na tym terenie. Genezą założenia miasta było prawdopodobnie miejsce noclegu podróżnych przemierzających przez gęste bory szlak bursztynowy z Pomorza na południe. Już w X w. Sierpc był znaczącym grodem; istnieją wzmianki mówiące o erygowanej w 1003 r. parafii i budowie kościoła w miejscu pogańskiej świątyni. W XII w. raz na tydzień odbywały się tu targi. Ponadto rozwijało się rzemiosło. Prawdopodobnie już wtedy istniała kasztelania sierpecka.
Średniowiecze
W roku 1322 książę Wacław dokonuje z biskupem płockim zamiany pewnych wsi i gruntów w celu rozbudowy miasta Płocka, oddając mu w zamian między innymi wieś Sierpc z prawem zbudowania w Sierpcu zamku i lokowania miasta na prawie średzkim. W roku 1356 król Kazimierz nadaje Sierpcowi po spaleniu, prawo magdeburskie .
Od tego czasu zaznacza się rozwój miasta dzięki ożywionemu handlowi. W roku 1495 Księstwo płockie, w którego granicach znajdował się Sierpc, zostało przyłączone do Korony. W XV i XVI wieku niezwykle rozwinęło się sukiennictwo. O bogactwie miasta świadczy fakt, że istniały w nim wówczas 4 kościoły.
Nowożytność
W latach 1530, 1630 i 1794 miały miejsce wielkie pożary miasta. Poważne zniszczenia miały także miejsce podczas potopu szwedzkiego. Na terenie ziemi sierpeckiej rozgrywały się bitwy powstańcze. 28 września 1831 roku pod Sierpcem miała miejsce potyczka polskiego pułku z carską konnicą, gdzie mężnie walczyła Barbara Bronisława Czarnowska. Powstanie styczniowe 1863 roku również nie ominęło tych terenów. Miało miejsce kilka potyczek powstańczych w okolicach Sierpca.
Ponowny rozwój miasta zaznaczył się od połowy XIX w. Około połowy mieszkańców miasta stanowiła ludność żydowska. W czasie zaborów zaznaczył się napływ ludności rosyjskiej. Nadal kontynuowane były tradycje targowo-handlowe. Nastąpił rozwój przemysłu piwowarskiego, spożywczego (np. fabryki octu) i materiałów budowlanych (cegielnie).
1. poł. XX wieku
Kolejne zniszczenia przynoszą walki rosyjsko-niemieckie w czasie I wojny światowej. W czasie wojny polsko-bolszewickiej miasto było zajęte przez wojska rosyjskie. W okresie międzywojennym zaznacza się w Sierpcu szczególny rozwój spółdzielczości. W 1924 r. do Sierpca dotarła kolej normalnotorowa. Obecnie Sierpc jest czterokierunkowym węzłem kolejowym (linie do Nasielska, Torunia, Płocka i Brodnicy), jednak ruch pasażerski jest znikomy. Sierpc był również jednym z ostatnich węzłów obsługiwanych przez parowozy (aż do początku lat 90. XX wieku).
II wojna światowa
W latach okupacji niemieckiej w Polsce (1939-1945), w Sierpcu dokonano kilka mordów i zbiorowych egzekucji. W czerwcu 1940 Niemcy dokonali w pobliżu miejscowego zakładu karnego masowej egzekucji 180 więźniów oraz w ramach Akcji T4 20 umysłowo chorych. W połowie września 1942 do więzienia w Sierpcu przywieziono 152 osoby (uczniów i nauczycieli z Bydgoszczy), po kilku dniach zamordowano ich w masowej egzekucji. Łącznie w sierpeckim więzieniu zginęło w latach 1939-1945 ok. 400 osób.
W latach 1939-1942, w siedzibie Gestapo w Sierpcu (dom Wenderlichów), torturowano i rozstrzeliwano ludzi przywożonych na przesłuchania – zastrzelono ok. 300 osób (wielu strzałem w tył głowy). W latach 1941-1944 funkcjonowały w Sierpcu i okolicach także karne obozy pracy (na przykład w miejscowości Mieszczk).
Administracyjnie Sierpc został włączony do rejencji ciechanowskiej w prowincji Prus Wschodnich. Nazwę miasta zniemczono jako "Sichelberg" i zostało stolicą powiatu ziemskiego o nazwie: Landkreis Sichelberg.
Lata PRL
Do 1954 roku Sierpc był siedzibą wiejskiej gminy Borkowo.
III Rzeczpospolita
Zmiany ustrojowe w kraju miały oczywiście również swe odzwierciedlenie w zmianach zachodzących w Sierpcu. Od 1 czerwca 1990 r. władza lokalna w mieście i gminach powróciła w ręce samorządów lokalnych. 1 września tegoż roku, zarządzeniem Wojewody Płockiego, powołano Urząd Rejonowy, będący terenową ekspozyturą rządowej administracji ogólnej. Rejon obejmował miasto Sierpc i 6 gmin wiejskich. W 1990 roku zdemontowano pomnik Juliana Marchlewskiego, który stał w parku przy ul. Marchlewskiego (obecna ul. Jana Pawła II). Na jego miejscu, w 1993 roku ustawiono Pomnik Ofiar Katyńskich, poświęcony mieszkańcom Sierpca zamordowanym w obozach w Starobielsku, Ostaszkowie i Kozielsku. Ponadto zmieniono wiele nazw ulic, kojarzonych z panującym dotychczas systemem.
1 stycznia 1999 r. Sierpc 4 raz w swej historii stał się miastem powiatowym. Powiat obejmuje miasto Sierpc oraz 6 gmin wiejskich: Gozdowo, Mochowo, Sierpc, Rościszewo, Szczutowo i Zawidz. 26 czerwca 2000 r. Rada Powiatu zatwierdziła nowy herb.
Zabytki i atrakcje turystyczne
gotycki kościół pw. świętych Wita, Modesta i Krescencji, farny, z XIV lub XV w., wnętrze barokowe, ołtarz z elementami rokokowymi, w murach kościoła zachowały się fragmenty wcześniejszej romańskiej świątyni, według podania miejscowego wybudowanej na ruinach świątyni pogańskiej.
gotycki kościół Ducha Świętego z końca XV w., wewnątrz późnogotycka polichromia z lat 1519-1529
zespół klasztorny na wzgórzu zwanym dawniej Loret: gotycki kościół Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny z XVI w., wewnątrz gotycka rzeźba Matki Bożej z Dzieciątkiem z XIV w. w neoromańskim ołtarzu głównym. barokowy klasztor benedyktynek z pocz. XVIII w. murowany z cegły z kaplicą z barokowym wnętrzem. barokowa dzwonnica murowana z końca XVIII w.
poewangelicki kościół św. Stanisława Kostki, z 1913 roku, zwany potocznie kościołem szkolnym, wybudowany w stylu neogotyckim, obecnie znacznie przebudowany
drewniany kościół Najświętszego Serca Pana Jezusa z 1744, przeniesiony ze wsi Drążdżewo do skansenu w Sierpcu w 2007 r.
ruiny kościoła pw. św. Krzyża z XIV w.
cmentarz żydowski
klasycystyczny ratusz z 1841 r., obecnie siedziba Muzeum Wsi Mazowieckiej
drewniany dom Kasztelanka z przełomu XVII i XVIII w. z charakterystycznym łamanym dachem
cerkiew z końca XIX w., dziś pozbawiona kopuł i znacznie przebudowana; obecnie siedziba sądu
Muzeum Wsi Mazowieckiej – skansen na obrzeżach miasta
murowane jatki miejskie z przełomu XIX i XX w.
drewniana zabudowa najstarszej części miasta
cmentarz parafialny z zabytkowymi XIX-wiecznymi nagrobkami – m.in. Ludwika Bytnera (zm. 1848 r.), Wojciecha Chrzanowskiego (zm. 1848 r.) i wielu innych.
Kultura i rozrywka
Wiosną 2008 r. w Sierpcu wykonano zdjęcia do filmu Generał Nil. Sierpc odgrywał wyzwalany w styczniu 1945 r. Milanówek, a dworzec kolejowy – dworzec w Białej Podlaskiej, na który przybył w 1947 r. transport byłych więźniów syberyjskich łagrów.
Placówki kulturalne
Centrum Kultury i Sztuki im. Marszałka Józefa Piłsudskiego (przed przebudową zwane Domem Kultury) – założone w 1938 roku
Miejska Biblioteka Publiczna – istniejąca od 1945 roku
Pracownia Dokumentacji Dziejów Miasta – powołana w 2007 roku
Kina
Kino Jutrzenka – powstałe w 1935 roku (wówczas jeszcze bez obecnej nazwy) wraz z wybudowaniem i oddaniem do użytku Domu Katolickiego, w którym znajdowała się obszerna sala widowiskowa, gdzie wyświetlano czasami także filmy, ukształtowane w pełni jednak dopiero w trakcie okupacji hitlerowskiej po gruntownej przebudowie pomieszczeń w tymże budynku, działające również po wojnie w tym samym miejscu z obecną nazwą do marca 1990 roku, ponownie reaktywowane pod tą samą nazwą 28 marca 2008 roku, początkowo w ramach działalności Domu Kultury, we współpracy z warszawską firmą Kaktoos, będąc otwartym w piątki i soboty oraz oferując łącznie trzy seanse na dzień, a od 27 kwietnia 2012 roku po trwającej blisko 2 lata i 6 miesięcy przerwy związanej z opóźnioną o pół roku modernizacją i rozbudową Domu Kultury funkcjonujące w ramach nowo powstałego Centrum Kultury i Sztuki im. Marszałka Józefa Piłsudskiego, ulokowane w jego nowo oddanej do użytku sali widowiskowo-kinowej. Kino to jest w stanie pomieścić jednorazowo 300 osób w trakcie jednego seansu oraz wyświetlać zarówno filmy tradycyjne (2D) jak i trójwymiarowe (3D).
Muzea
Skansen – Muzeum Wsi Mazowieckiej
Ratusz – ekspozycje czasowe z Muzeum Wsi Mazowieckiej
Telewizja
TV Sierpc – działająca w ramach operatora telekomunikacyjnego Vectra S.A
Prasa
Kurier Sierpecki – tygodnik
Tygodnik Płocki – tygodnik
Sierpeckie Rozmaitości – kwartalnik
Nasz Sierpc – kwartalnik (darmowy biuletyn Urzędu Miasta)
Media elektroniczne
sierpc.pl- oficjalna strona Urzędu Miejskiego w Sierpcu
sierpc.com.pl - prywatna strona o mieście
www.tvsierpc.pl TV SIERPC - Portal Telewizji Lokalnej
Wspólnoty wyznaniowe
Sierpc jest siedzibą, powstałego w 1506 roku dekanatu sierpeckiego, w którego skład wchodzą wszystkie rzymskokatolickie parafie mające swe siedziby w Sierpcu. Ponadto Sierpc zamieszkuje grupa członków Kościołów o charakterze protestanckim, oraz zbór Świadków Jehowy.
Parafie rzymskokatolickie
Parafia św. Benedykta
Parafia św. Maksymiliana Kolbego
Parafia śś. Wita, Modesta i Krescencji
Zbory protestanckie
Zbór zielonoświątkowy w Sierpcu
Zbór kościoła Chrystusowego w Sierpcu
Inne
Chrześcijański Zbór Świadków Jehowy.
Historyczne
Niegdyś na terenie miasta działały:
Parafia ewangelicko-augsburska (1837-1945)
Żydowska gmina wyznaniowa (do 1939)
Parafia prawosławna (do 1915)
komunalne
Cmentarz komunalny
rzymskokatolickie
Cmentarz parafialny
judaistyczne
Cmentarz żydowski w Sierpcu – ul. Jagiełły (lapidarium)
ewangelickie
Cmentarz ewangelicki przy ul. Benedyktyńskiej (nieistniejący)
Cmentarz ewangelicki przy ul. Kościuszki (nieczynny, zintegrowany z cmentarzem parafialnym)
prawosławne
Cmentarz prawosławny przy ul. Kościuszki (nieczynny, zintegrowany z cmentarzem parafialnym)
przykościelne
Cmentarz przykościelny farny (nieistniejący)
Cmentarz przykościelny św. Ducha (nieistniejący)
Cmentarz przykościelny klasztorny (pozostało kilka epitafiów)
Cmentarz przykościelny św. Wawrzyńca (nieistniejący)
Cmentarz przykościelny św. Krzyża (nieistniejący)
wojenne
Cmentarz wojenny przy ul. Rypińskiej (pochowano uczestników powstania styczniowego i ofiary II wojny światowej)
Kwatera na cmentarzu parafialnym – ofiary mordu w więzieniu sierpeckim z 1945 roku
Kwatera żołnierzy radzieckich na terenie byłego cmentarza ewangelickiego
choleryczne
Cmentarz przy ul. Sempołowskiej, wokoło ruin kościoła św. Krzyża
Edukacja
Przedszkola:
Miejskie Przedszkole nr 1 "Słoneczna Jedynka"
Miejskie Przedszkole nr 2
Miejskie Przedszkole nr 3
Miejskie Przedszkole nr 4 im. Czerwonego Kapturka
Szkoły Podstawowe:
Szkoła Podstawowa nr 2 im. Armii Krajowej
Szkoła Podstawowa nr 3 im. ks. Jana Twardowskiego
Prywatna Szkoła Podstawowa
Gimnazjum Miejskie im. Mikołaja Kopernika
Niepubliczne Gimnazjum
Publiczne Gimnazjum im. bp. Leona Wetmańskiego (tzw. Leonium)
Szkoły ponadgimnazjalne:
Liceum Ogólnokształcące im. mjra Henryka Sucharskiego
Zespół Szkół nr 1 im. gen. Jose de San Martin (tzw. Mechanik)
Zespół Szkół nr 2 (tzw. Ekonomik)
Uczelnie wyższe:
Wydział zamiejscowy Wyższej Szkoły Społeczno-Ekonomicznej w Warszawie
Wydział zamiejscowy Collegium Varsoviense
Wydział zamiejscowy Wyższej Szkoły Stosunków Międzynarodowych i Amerykanistyki
Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy im. Marii Konopnickiej
Państwowa Szkoła Muzyczna I stopnia im. Marcina Kamińskiego
Społeczna Szkoła Muzyczna II stopnia Sierpeckiego Towarzystwa Muzycznego
Przemysł
Sierpc otoczony jest rolniczymi gminami, charakteryzującymi się czystym środowiskiem naturalnym i wolnymi od zanieczyszczeń produktami rolnymi. W mieście zarejestrowanych jest ponad 1600 podmiotów gospodarczych. Zdecydowaną większość tych podmiotów stanowią jednostki prywatne – zakłady osób fizycznych. Jest tu zdecydowana przewaga sektora handlu i napraw. Kolejnymi, najbardziej aktywnymi sektorami w gospodarce Sierpca jest przemysł, budownictwo i usługi transportowe.
Największe zakłady:
Zakłady przetwórcze
Okręgowa Spółdzielnia Mleczarska
Zakład Przetwórstwa Mięsa „Olewnik”
Kasztelan Browar Sierpc
Cargill (Polska) sp. z o.o. Wytwórnia w Sierpcu
Zakłady odzieżowe
Z.P.O. „Marjoss”
Z.O. „Melton”
Zakłady budownictwa i produkcji
P.U.P. „Budexpol”
P.H.U. „Budomex”
Przedsiębiorstwo Budownictwa Wodno – Melioracyjnego „Melbud”
GMN „Techmet”
Zakład Produkcji Czekolady i Art. Cukierniczych „Wiepol”
Miejskie Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej „Empegek”
Zakład Energetyczny Płock Dystrybucja Zachód sp. z o.o. w Sierpcu
Wytwórnia Worków Papierowych Alicja i Jan Kaplarczyk Sp.j.
Drogowy
Sierpc jest jednym z ważniejszych węzłów drogowych o charakterze regionalnym i krajowym, usytuowanym przy drodze krajowej nr 10 oraz przy drogach wojewódzkich nr 541 i 560. W przyszłości planowana jest budowa drogi ekspresowej S10 na południu miasta oraz ok. 3 kilometrowej obwodnicy wschodniej w ciągu drogi wojewódzkiej nr 560, mającej na celu odciążenie ruchu w mieście. Komunikacja autobusowa obsługiwana jest przez PKS w Płocku S.A (należący do grupy Mobilis sp.z.o.o) i najczęściej w przypadku wybranych połączeń przelotowych przez Kujawsko-Pomorski Transport Samochodowy S.A, PPKS Ostróda sp.z.o.o, PKS Grudziądz sp.z.o.o, PKS Gdańsk sp.z.o.o, PKS "Polonus" w Warszawie S.A, Komfort-Bus i przez niektóre spółki PKS należące do grupy Mobilis sp.z.o.o (tj. PKS w Bartoszycach S.A, PKS w Ciechanowie S.A i PKS w Mławie S.A), oraz przez lokalnych, indywidualnych, prywatnych przewoźników (Jantar, Janakiewicz oraz pojedynczy, niezależni kierowcy). Komunikacja ta odbywa się przede wszystkim na dworcu PKS zlokalizowanym na ul. Konstytucji 3 Maja (wszystkie dostępne połączenia) oraz przelotowo na wszystkich przystankach autobusowych w mieście i bezpośrednio pod nim (wybrane połączenia). Funkcjonują tu także połączenia taksówkowe obsługiwane przeważnie przez lokalnych, indywidualnych kierowców działających pod własnym szyldem, realizowane na trzech postojach: na pl.Chopina (obok Targowiska Miejskiego na ul.Bolesława Prusa), ul.Konstytucji 3 Maja (naprzeciw dworca PKS) i ul.Dworcowej (przy dworcu PKP) bądź telefonicznie u miejscowych przewoźników TAXI. Miasto nie posiada komunikacji miejskiej.
Piłka nożna
W Sierpcu działa klub sportowy MKS Kasztelan Sierpc z sekcją piłki nożnej która obecnie gra w kl. okręgowej Płock (sezon 2014/15)
Piłka ręczna
W Sierpcu działa klub piłki ręcznej pod nazwą MKS Mazur Sierpc.
Taekwondo olimpijskie
W Sierpcu działa Klub Sportowy Taekyon, którego zawodnicy trenują olimpijską odmianę koreańskiej sztuki walki – taekwondo. W klubie trenuje 5 medalistów Mistrzostw Polski Juniorów.
Honorowi Obywatele Miasta Sierpca
papież Jan Paweł II (od 10 listopada 1999 r.)
dr Norberto Auge – Ambasador Republiki Argentyńskiej w Polsce (od 19 września 2001 r.)
Ryszard Kaczorowski – ostatni Prezydent RP na uchodźstwie (od 2009 r.)
Adam Struzik – marszałek województwa mazowieckiego w latach 2001- (od 2010 r.)
Współpraca międzynarodowa
Miasta i gminy partnerskie:
Zlaté Moravce,
Urodzeni w Sierpcu
Jerzy Adamski – polski bokser, srebrny medalista olimpijski
Edward Bekier – chemik, profesor zwyczajny Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie
Michał Cieślak – polski wioślarz, brązowy medalista olimpijski z 1992
Jakub Chojnacki – prezes Towarzystwa Naukowego Płockiego w latach 1968-2002.
Ziemowit Gawski – polski działacz społeczny, poseł na Sejm RP
Zbigniew Girzyński – polski polityk, poseł na Sejm RP
Marzanna Graff - polska pisarka i aktorka
Jan Gralewski - duchowny katolicki, działacz oświatowy, polityk, poseł do Dumy
Edward Gronczewski – oficer GL-AL, MO i LWP, dyplomata, pisarz historyczny
Wojciech Gryczewski – polski adwokat, poseł na Sejm RP
Bronisław Gostomski – polski duchowny katolicki, kapelan prezydenta Ryszarda Kaczorowskiego
Anna Jagodzińska – polska modelka
Marek Jagodziński – polski archeolog
Piotr Jarecki – polski duchowny, biskup
Mieczysław Jarmicki - podporucznik Wojska Polskiego, żołnierz Organizacji Specjalnych Akcji Bojowych oraz uczestnik wielu akcji dywersyjnych
Abraham Neumann – malarz, grafik
Andrzej Nowakowski – polski polityk, prezydent Płocka od 2010 roku
Jaśko Pilik- szlachcic, właściciel miasta Sierpc w latach 1389-1399
Jan Rolbiecki – polski konstruktor
Romuald Stopiński – polski rzemieślnik, zegarmistrz, poseł na Sejm PRL
Feliks Zadrowski - polski prawnik, członek Delegatury Rządu na Kraj
Jan Zawidzki – fizykochemik, m.in. profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego, Politechniki Warszawskiej
Cezary Zbierzchowski – polski pisarz fantastyczny
Źródło treści i historia autorów: Wikipedia. Tekst skrócono i uporządkowano.
Tworzenie stron internetowych – Sierpc
Projektując witrynę dla firmy z obszaru miejscowości Sierpc, zaczynamy od ustalenia, czego klient potrzebuje przed złożeniem zamówienia lub wysłaniem zapytania.
Serwis dla firmy obsługującej kilka miejscowości
Witryna może przedstawiać rzeczywisty obszar obsługi oraz różnice między usługami dostępnymi w poszczególnych lokalizacjach. Każda podstrona powinna odpowiadać na konkretne pytania klientów dotyczące dojazdu, zakresu prac lub kontaktu.
Strona firmowa z czytelną ofertą
Porządkujemy usługi w osobnych podstronach, opisujemy zakres prac i umieszczamy dane kontaktowe tam, gdzie klient ich szuka. Formularz zapytania może zbierać informacje potrzebne do przygotowania wyceny.