Świebodzice – informacje o miejscowości
Świebodzice (niem. Freiburg in Schlesien) – miasto na Dolnym Śląsku, w województwie dolnośląskim, w powiecie świdnickim.
W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa wałbrzyskiego. Od południa bezpośrednio graniczy z Wałbrzychem.
Miasto położone u stóp Pogórza Wałbrzyskiego, na Pogórzu Świebodzickim, w środkowym biegu rzeki Pełcznicy przy drodze krajowej nr 34 i nr 35 oraz przy drodze wojewódzkiej nr 374, na skraju Książańskiego Parku Krajobrazowego. Przez miasto przebiegają także drogi wojewódzkie numer: 371 i 373. Miasto leży na wysokości od ok. 280 do 425 m n.p.m. (góra Grabnik). Świebodzice należą do Aglomeracji wałbrzyskiej.
Nazwa miasta
Niemiecka nazwa miejscowości Freiburg oznacza po polsku Wolne miasto. Niemiecki językoznawca Heinrich Adamy w swoim dziele o nazwach miejscowości na Śląsku wydanym w 1888 roku we Wrocławiu wymienia nazwę miasta zanotowaną w dokumencie łacińskim z 1291 roku Friburg podając jej znaczenie „Freie Burg des Bolko I” – „Wolne miasto Bolka I”.
Po 1945 roku miastu nadano polską nazwę Świebodzice, którą urzędowo zatwierdzono 7 maja 1946.
Historia
1203 – pierwsza wzmianka historyczna
przed 1228 – pierwsza inicjatywa lokacyjna na prawie niemieckim
1228 – biskup wrocławski Wawrzyniec konsekruje kościół św. Mikołaja
1242 – Marboto de Czetaros (Czetryc) staje się zarządcą książęcego zamku w Świebodzicach
1279 – Henryk Probus w przywileju zwraca się do świebodziczan „mieszczanie” – przyjmowana data nadania praw miejskich
1293 – włączenie Świebodzic do księstwa jaworsko-świdnickiego
1300 – średniowieczny łaciński utwór opisujący żywot świętej Jadwigi Vita Sanctae Hedwigis wymienia pod nazwą Cyrna jedną z obecnych dzielnic Świebodzic Ciernie dawniej zwane również Zirlau oraz Czarna Świdnicka.
1310 – książę Bernard na prośbę patrycjatu świdnickiego pozbawia Świebodzice przywileju miejskiego
1337 – książę jaworsko-świdnicki Bolko II Mały przywraca prawa miejskie
1392 – śmierć wdowy po Bolku II, Agnieszki – włączenie Świebodzic do Czech
1427 – miasto trzykrotnie oblegają wojska taborytów
1492 – król Czech Władysław Jagiellończyk nadaje Świebodzicom przywilej organizowania „ciepłych jarmarków” w dzień św. Mateusza
1509 – Władysław Jagiellończyk sprzedaje Świebodzice i zamek Książ Konradowi Hochbergowi
1614 – pierwsza świebodzicka szkoła
1618–1648 – wojna trzydziestoletnia: rabunki wojsk szwedzkich, epidemie
1745 – włączenie Świebodzic do Prus
1774 – najtragiczniejszy pożar w dziejach miasta niemal doszczętnie trawi miasto
1775–1811 – intensywna odbudowa
1809 – do Świebodzic wkraczają wojska francuskie, Fryderyk Kramsta zakłada Fabrykę Lnu i Płótna
1842 – powołano do życia spółkę pod nazwą Wrocławsko-Świdnicko-Świebodzickie Towarzystwo Kolejowe, która zajęła się budową pierwszej linii kolejowej w kierunku Sudetów
1843 – do Świebodzic dociera kolej, linia Wrocław-Świebodzice, w 1853 przedłużona do Wałbrzycha
1843 – otwarcie linii kolejowej Wrocław-Świebodzice
1847 – Gustav Becker zakłada warsztat zegarmistrzowski produkujący zegary
1867 – rodzi się Emil Krebs, sinolog i poliglota
1850 – Warsztat zegarmistrzowski Gustava Beckera stopniowo przekształca się w wielką fabrykę zegarów znaną na całym świecie
1935 – Fabryka Zegarów Gustava Beckera kończy swoją działalność
1946 – miejscowość została włączona do nowo powstałego województwa wrocławskiego na terenie powojennej Polski pod nazwą Frybork
24 lutego 1954 – w pobliżu stacji kolejowej dochodzi do katastrofy kolejowej – ginie kilkanaście osób, kilkadziesiąt zostaje rannych
1957 – przyłączenie do Świebodzic Pełcznicy
1972 – przyłączenie Cierni
1990 – pierwsze po II wojnie światowej demokratyczne wybory władz miejskich
1997 – zniszczenia wskutek wielkiej powodzi
1 września 2002 – zniszczenia po wielkiej powodzi. Zalane zostały między innymi Ciernie i Pełcznica
21 czerwca 2012 – ustanowiony nowy herb oraz nowa flaga.
8 kwietnia 2017 - największa katastrofa budowlana w historii miasta; w wyniku zawalenia się kamienicy zginęło 6 osób, a 4 zostały ranne.
Filia Groß-Rosen
W miejscowości znajdowała się filia obozu koncentracyjnego Groß-Rosen.
Zabytki
Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisane są:
obszar staromiejski
kościół par. pw. św. Mikołaja, wzniesiony w XIII w., XV w., 1811 r., k. XIX w.; wyposażenie częściowo renesansowe, częściowo z XIX w.
dawny kościół ewangelicki, obecnie rzym-kat., pw. śś. Piotra i Pawła, wzniesiony w latach 1776–1779 na planie krzyża w stylu klasycystycznym
mauzoleum rodziny von Kramstów, na cmentarzu komunalnym, ul. Wałbrzyska, z 1880 r.
ratusz miejski, wybudowany w 1781 r. w stylu klasycystycznym
fragmenty murów obronnych – pochodzą prawdopodobnie z XIII w., rozebrane w większości przez Francuzów w 1809 r.
d. zajazd, ul. Jeleniogórska 9
piwnice d. słodowni, ul. Krasickiego 15, z drugiej połowy XIX w.
łaźnia, ob. dom handlowy,ul. Lipowa 12, z końca XIX w.
pałac, obecnie dom pomocy społecznej – DPS , ul. Mickiewicza 8, zbudowany w l. 1858–1875 – XIX w., w stylu neorenesansu angielskiego, otoczony parkiem i zwierzyńcem, dziś siedziba zgromadzenia zakonnego Sióstr Szkolnych de Notre Dame
budynki w zespole zamku Książ, z 1792 r., w drugiej połowy XIX, ul. Wałbrzyska 44-46: dom „szwajcarski” I dom „szwajcarski” II brama wjazdowa na teren zespołu
Świebodzice – Ciernie
kościół pomocniczy pw. św. Franciszka z Asyżu, wzniesiony w pierwszej połowy XIII w., w XV w. przebudowany na gotycki, wyposażenie pochodzące z różnych epok, fresk z XV wieku przedstawiający św. Krzysztofa, 1891 r.
Świebodzice – Pełcznica
kościół pw. św. Anny, ruiny, (prawdopodobnie) z przełomu XII i XIII w., na przełomie i XIV–XV w. przebudowany ze stylu romańskiego na gotyk
inne zabytki:
cmentarz żydowski
stare kamienne krzyże monolitowe o nieznanym pochodzeniu i przeznaczeniu; pojawiająca się hipoteza, że są to tzw. krzyże pokutne, nie ma oparcia w żadnych dowodach i oparta jest wyłącznie na nieuprawnionym, błędnym założeniu, że wszystkie stare kamienne monolitowe krzyże, są krzyżami pokutnymiwolno stojący zlepieniec pobielony w Cierniach złamany maltański w Cierniach wmurowany z żółtego piaskowca w Cierniach łaciński wolno stojący, zlepieniec, naprzeciw budynków Osiedla Sudeckiego przy stacji benzynowej PKN Orlen.
Edukacja
3 przedszkola publiczne, w tym jedno z grupą żłobkową, 2 przedszkola niepubliczne
5 szkół podstawowych, w tym jedna integracyjna, jedna z oddziałami integracyjnymi i jedna specjalna: Szkoła Podstawowa nr 3 im Władysława Broniewskiego w Świebodzicach, Szkoła Podstawowa nr 4 im. Janusza Korczaka, Szkoła Podstawowa nr 2 im. Nauczycieli Tajnego Nauczania w Zespole Szkół Podstawowo – Gimnazjalnych z oddziałami integracyjnymi, Integracyjna Szkoła Podstawowa w Zespole Szkół Integracyjnych, Szkoła Podstawowa nr 7 (specjalna)
4 gimnazja, w tym jedno integracyjne, jedno z oddziałami integracyjnymi i jedno społeczne: Gimnazjum nr 1 w Świebodzicach, Gimnazjum nr 2 z Oddziałami Integracyjnymi w Zespole Szkół Podstawowo – Gimnazjalnych z oddziałami integracyjnymi, Społeczne Gimnazjum Akademickie, Gimnazjum Integracyjne w Zespole Szkół Integracyjnych.
2 szkoły średnie: Zespół Szkół im. S. Prosińskiego Zespół Szkół Ogólnokształcących
Kultura
Na terenie miasta funkcjonują koła hobbystyczne: filatelistyczne i numizmatyczne.
Miejska Biblioteka Publiczna im. Marii Dąbrowskiej biblioteka dla dorosłych oddział dziecięcy
Miejski Dom Kultury
W 2014 roku na terenie miasta kręcono sceny walk ulicznych do serialu Czas Honoru: Powstanie.
Kościoły i związki wyznaniowe
Kościół Rzymskokatolicki
Parafia Matki Bożej Królowej Polski w Świebodzicach Parafia Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Świebodzicach Parafia św. Franciszka z Asyżu w Świebodzicach Parafia św. Alberta Chmielowskiego w Świebodzicach Parafia św. Mikołaja w Świebodzicach
Parafia Matki Bożej Królowej Polski w Świebodzicach
Parafia Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Świebodzicach
Parafia św. Franciszka z Asyżu w Świebodzicach
Parafia św. Alberta Chmielowskiego w Świebodzicach
Parafia św. Mikołaja w Świebodzicach
Kościół Zielonoświątkowy
Zbór w Świebodzicach
Świadkowie Jehowy
Trzy zbory; Sala Królestwa
Buddyjski Związek Diamentowej Drogi Linii Karma Kagyu
Sport
Ośrodek Sportu i Rekreacji Wodne Centrum Rekreacji basen pływacki sześciotorowy, długość: 25 m, głębokość: 2,05 m basen rekreacyjny głębokość 1,4 m, brodzik, jacuzzi, zjeżdżalnia sauna fińska i parowa Hala Widowiskowo-Sportowa (w sezonie 08/09 stanowi obiekt Górnika Wałbrzych w rozgrywkach ekstraklasy koszykarzy)
lądowisko Świebodzice (sanitarno-dyspozycyjne) użytkowane obecnie m.in. przez Aeroklub Ziemi Wałbrzyskiej (przyszłe lotnisko Sudeckie)
W mieście istnieje klub sportowy Victoria Świebodzice
Na początku 2006 roku powstał Klub Sportowy „Rekin”.
Ochrona przyrody
Na obszarze gminy znajduje się niewielka część rezerwatu przyrody Przełomy pod Książem koło Wałbrzycha chroni on przełomowe odcinki rzeki Pełcznicy i strumyka Szczawnik wraz z całą różnorodnością fauny i flory.
Struktura powierzchni
Według danych z roku 2002 Świebodzice mają obszar 30,45 km², w tym:
użytki rolne: 69%
użytki leśne: 11%
Miasto stanowi 4,1% powierzchni powiatu.
Demografia
Dane z 30 czerwca 2004:
Piramida wieku mieszkańców Świebodzic w 2014 roku.
Gospodarka
Na terenie miasta istnieje podstrefa Wałbrzyskiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej „Invest Park” (Kelvion Sp. z o.o.,SEGEPO-REFA Sp. z o.o.Vasco Tech sp. z o.o.,Enwar Sp zo.o., Droper Logistic Sp. z o.o.).
Inne ważne przedsiębiorstwa produkcyjne to: Termet S.A ,Schneider Electric Energy Poland Sp. z o.o., Śnieżka – Invest" Sp. z o.o, PPHU „Defalin” Group SA, Moneva Polska Sp. z o.o., Capricorn S.A , Masterform S.A., CAST s.j.
W mieście funkcjonują markety: Tesco (1) Biedronka (3), Aldi (1), Intermarche (1), Bricomarche (1), Mrówka (1), Polo Market (1), Media expert (1), Neonet (1), EKO (1), drogeria Rossmann (1)
Pasaż handlowy „Czerwona Torebka” – 1 oraz Plac Targowy.
Lądowisko wielofunkcyjne
Nieco na północ, poza granicami miasta, znajduje się trawiaste lądowisko Świebodzice, które będzie stanowić przyszłe lotnisko Sudeckie po zbudowaniu utwardzonej 850-metrowej drogi startowej, o znaczeniu regionalnym, międzygminnym, m.in. obsługującym miasto Wałbrzych. Miasto posiada trawiaste lądowisko z pasem startowym o długości 850 m, wzdłuż drogi wojewódzkiej nr 374 do Strzegomia, 3,4 km od centrum miasta. Na terenie lądowiska planowana jest budowa lotniska Sudeckiego.
Współrzędne geograficzne lądowiska: 50°53′00″N 16°18′59″E/50,883333 16,316389.
Komunikacja miejska i podmiejska
Komunikacja miejska w Świebodzicach obsługiwana jest przez Zakład Gospodarki Komunalnej. Do 31 grudnia 2015 roku miasto zlecało przewozy na jedynej miejskiej linii zewnętrznym firmom w ramach przetargu. Sytuacja zmieniła się 1 stycznia 2016 roku, kiedy to po mieście zaczęły jeździć nowe, kupione w 2014 roku przez miasto, autobusy Mercedes-Benz O530. Od tej pory gmina na własną rękę realizuje przewozy na linii miejskiej nr 1.
Komunikację podmiejską obsługują prywatne firmy m.in. P.W.H.D., Piotr Żuk, Grzenio, Bobo-Trans, Dex Trans
LINIE MIEJSKIE:
LINIE PODMIEJSKIE
Komunikacja kolejowa
W mieście funkcjonuje jeden czynny dworzec kolejowy przy linii kolejowej nr 274 (Wrocław Świebodzki–Zgorzelec). Stacja posiada 2 perony. Głównym przewoźnikiem obsługującym pociągi osobowe na trasie Wrocław Główny–Wałbrzych Główny–Jelenia Góra–Szklarska Poręba Górna są Koleje Dolnośląskie. Połączenia dalekobieżne TLK oraz IC w kierunkach: Warszawa Wschodnia, Białystok, Łódź Kaliska, Przemyśl Główny zapewnia PKP Intercity.
W 2013 roku zakończono remont budynku dworca. Koszt tej inwestycji wyniósł 2,9 mln zł.
Od 2016 roku w budynku dworca swoją siedzibę ma Straż Miejska.
Miasta partnerskie
Waldbröl (Niemcy)
Marina Horka (Białoruś)
Jilemnice (Czechy)
Urodzeni w Świebodzicach
Paweł Fajdek – sportowiec
Emil Krebs – poliglota
Jarosław Krzyżanowski – piłkarz
Mateusz Rusin – aktor
Bruno Tschötschel – rzeźbiarz
Alfred Zucker – architekt
Marek Dyżewski – były rektor Akademii Muzycznej we Wrocławiu
Anna Zalewska – minister edukacji narodowej, polityk
Ireneusz Zyska – poseł na Sejm RP, radca prawny
Źródło treści i historia autorów: Wikipedia. Tekst skrócono i uporządkowano.
Tworzenie stron internetowych – Świebodzice
Chcesz przedstawić ofertę klientom z miejscowości Świebodzice? Pomagamy uporządkować treść i zaprojektować ścieżkę od zapoznania się z usługą do kontaktu.
Katalog produktów i sklep internetowy
Przygotowujemy strukturę kategorii i karty produktów z miejscem na zdjęcia, parametry oraz informacje o dostawie. Zakres wdrożenia można dopasować do liczby produktów i sposobu przyjmowania zamówień.
Strona firmowa z czytelną ofertą
Porządkujemy usługi w osobnych podstronach, opisujemy zakres prac i umieszczamy dane kontaktowe tam, gdzie klient ich szuka. Formularz zapytania może zbierać informacje potrzebne do przygotowania wyceny.