Wągrowiec – informacje o miejscowości
Wągrowiec (niem. do 1875 Wongrowiec, 1875-1920 Wongrowitz, 1941 Eichenbrück) – miasto w województwie wielkopolskim, w dolinie rzek Nielby i Wełny, siedziba powiatu wągrowieckiego.
Według danych spisu powszechnego z 2011 r. miasto miało 25313 mieszkańców, co daje wzrost w porównaniu z poprzednimi statystykami.
Położenie
Miasto leży na Pałukach. Oddalone jest 60 kilometrów od Poznania, 40 kilometrów od Gniezna, 70 kilometrów od Bydgoszczy i 60 kilometrów od Piły. Rzeźba terenu w okolicy miasta jest płaska, z licznymi jeziorami.
Według danych z 1 stycznia 2011 r. powierzchnia miasta wynosiła 17,83 km². Miasto stanowi 1,72% powierzchni powiatu.
Gminę miejską Wągrowiec otacza gmina wiejska Wągrowiec.
W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa pilskiego.
Nazwa
Miasto powstało z połączenia wielu mniejszych miejscowości w wyniku procesów urbanizacyjnych. Jedna z obecnych dzielnic miasta Durowo wymieniona jest jako osobna wieś pod zlatynizowaną nazwą Durove w łacińskim dokumencie z 1282 roku sygnowanym przez legata apostolskiego Filipa Firmanusa.
Historia
Miasto zostało założone około 1300 jako osada na wyspie Prostynia (Prostorzecze) w dolinie rzek Nielby i Wełny. W 1319 tereny wokół Wągrowca, jak i sama osada zostały wykupione przez zakon cystersów. Miasto zostało ulokowane w 1381, a w 1396 Cystersi przenieśli swoją siedzibę z Łekna do Wągrowca. Przekazanie praw miejskich datowane jest na 1381. Wągrowiec jest ściśle związany z zakonem cystersów łekneńskich i rodem Pałuków. W Wągrowcu mieszkali znani i podziwiani ludzie, m.in. Jakub Wujek, który przetłumaczył Biblię na język polski, a wągrowieckie gimnazjum (obecnie I LO) ukończył Stanisław Przybyszewski.
W renesansie dla miasta Ołtarz główny i Ołtarz Matki Boskiej Różańcowej wykonał znany ówcześnie malarz i rzeźbiarz, Mateusz Kossior. W XVII w. działała w Wągrowcu szkoła Św. Marii Magdaleny przy kościele cysterskim, jej rektorem i altarystą w 1639 r. był Adam Gradowicz. W 1793 miasto znalazło się pod zaborem pruskim – z niem. nazwą Wongrowitz. Mieszkało tu wówczas zaledwie 612 osób i było 111 drewnianych domów. Wiek XIX przyniósł pewne ożywienie gospodarcze. W 1881 zarejestrowano już 4392 mieszkańców.
II wojna światowa
1 września 1939 Wągrowiec przeżył bombardowanie przez Luftwaffe, zginęło wówczas wielu mieszkańców miasta, w tym ówczesny burmistrz Szymon Wachowiak. 5 września do miasta wkroczyło wojsko niemieckie. Niemcy podczas okupacji wcielili je do III Rzeszy, zmienili nazwę miasta na niem. Eichenbrück. Administracyjnie miasto leżało w tzw. Kraju Warty. W latach 1939-1941 z miasta i okolicznych miejscowości wysiedlono większość Polaków do Generalnego Gubernatorstwa, a w zamian sprowadzono Niemców w ramach akcji kolonizacyjnej Heim ins Reich.
Miasto zostało wyzwolone 23 stycznia 1945 przez 220 Samodzielną Gatczyńską Brygadę Pancerną pod dowództwem podpułkownika Andrieja Paszkowa. Od tego momentu Wągrowiec notuje stały dynamiczny rozwój osiągając w 2004 liczbę 24529 mieszkańców.
Zabytki
Budynki, które możemy zaliczyć do zabytkowych są w mieście bardzo zróżnicowane. Od średniowiecznych do militarnych z II wojny światowej. Do najciekawszych należą:
Kościół farny pw. św. Jakuba Apostoła
Klasztor pocysterski z końca XVIII wieku i kościół pw. Wniebowzięcia NMP
Pomnik ks. Jakuba Wujka
Piramida Łakińskiego
Budynek Muzeum Regionalnego
Wieża widokowa
Poewangelicki kościół Świętych Apostołów Piotra i Pawła
Schrony wybudowane w lecie 1939 roku, tworzące fragment polskiej obrony.
Demografia
Dane z 31 grudnia 2010:
Według danych Głównego Urzędu Statystycznego ze spisu powszechnego 2011, miasto Wągrowiec ma 25313 mieszkańców i ta liczba cały czas rośnie.
Piramida wieku mieszkańców Wągrowca w 2014 roku.
Gospodarka
Na wągrowiecką gospodarkę, składa się głównie drobny przemysł i usługi. Wielu mieszkańców żyje z handlu. Dużą część udziałów w lokalnym rynku mają przedsiębiorstwa zajmujące się turystyką i wypoczynkiem. Daje to miejsca pracy i jednocześnie nie wyrządza strat w lokalnym środowisku naturalnym.
Transport
Miasto leży na ważnych szlakach komunikacyjnych. Daje to dobre perspektywy do rozwoju i poprawia komfort życia mieszkańców.
Transport drogowy
Drogi wojewódzkie:
droga wojewódzka nr 190 Krajenka – Szamocin – Margonin – Wągrowiec – Gniezno
droga wojewódzka nr 196 Poznań – Murowana Goślina – Wągrowiec
droga wojewódzka nr 241 Tuchola – Sępólno Krajeńskie – Więcbork – Nakło nad Notecią – Wągrowiec – Rogoźno
droga wojewódzka nr 251 Kaliska k.Wągrowca – Żnin – Barcin – Pakość – Inowrocław
Transport kolejowy
Przebiegają tędy następujące linie kolejowe:
Linia kolejowa nr 356: Poznań Wschód – Bydgoszcz Główna
Linia kolejowa nr 206: Inowrocław Rąbinek – Drawski Młyn
Kursują tędy pociągi pasażerskie do:
Gołańczy – 4 razy dziennie
Poznania Głównego – 18 razy dziennie i 1 przez Poznań do Wolsztyna
Na linii Poznań – Wągrowiec – Gołańcz kursują spalinowe zespoły trakcyjne.
Komunikacja miejska
W Wągrowcu kursują autobusy miejskie.
Edukacja
W Wągrowcu znajdują się następujące szkoły:
Przedszkola Przedszkole Nr 1 im. Jana Brzechwy Przedszkole Nr 2 im. Marii Konopnickiej Przedszkole Nr 3 w Wągrowcu DoReMi Taneczno-Muzyczne Akademia Talentów Przedszkole Nr 6 im. Czerwonego Kapturka Przedszkole Nr 7 “Pod Grzybkiem”
Szkoły podstawowe Szkoła Podstawowa Nr 2 im. Cystersów Wągrowieckich Szkoła Podstawowa Nr 3 im. Mikołaja Kopernika + filia Szkoła Podstawowa Nr 4 im Marii Skłodowskiej – Curie
Gimnazja Gimnazjum nr 1 Gimnazjum nr 1 Gminy Wiejskiej Wągrowiec im. M. Konopnickiej w Wągrowcu
Szkoły ponadgimnazjalne Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych Nr 1 im. Stanisława Mikołajczyka Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych nr 2 im. ppłk. dr. Stanisława Kulińskiego I Liceum Ogólnokształcące im. Powstańców Wielkopolskich
Szkoły wyższe Gnieźnieńska Szkoła Wyższa Milenium Wydział Zamiejscowy w Wągrowcu
Inne Ośrodek Szkolno-Wychowawczy im. Janusza Korczaka w Wągrowcu Zespół Szkół Specjalnych Polski Czerwony Krzyż w Wągrowcu – edukacja zdrowotna
Dzielnice i osiedla
Umownymi częściami miasta są:
Berdychowo – południowa dzielnica Wągrowca, obejmująca m.in. ulice: Skrajna, 23 Stycznia, Berdychowska, Główna Osiedla, Grunwaldzka, Harcerska.
Kaliska – osiedle domów jednorodzinnych w północnej części miasta (obejmuje m.in. ulice: Arkadego Fiedlera, Elizy Orzeszkowej, Stanisława Wyspiańskiego, Rgielską, Sosnową, Świerkową i część ul. Kcyńskiej od stacji paliw Orlen).
Starówka – jej granice wyznaczają ul. Gnieźnieńska, Farna, Klasztorna, Opacka, Cysterska, Kolejowa, Bydgoska. Najstarsza część miasta, w znacznej części położona na wyspie otoczonej rzekami Nielbą i Wełną. Na jej terenie znajduje się m.in. Rynek oraz dworzec PKP oraz ważniejsze zabytki miasta m.in. kościół farny, klasztor cysterski czy opatówka.
Śródmieście – ul. Kościuszki oraz znajdujące się na wschód od niej osiedla mieszkaniowe przy ul. Jeżyka, Lipowa, Reja, Mickiewicza, Słowackiego i Libelta oraz część ul. Kcyńskiej i Janowieckiej z blokami wraz z osiedlem domków jednorodzinnych pomiędzy starą ul. Piaskową a torami kolejowymi. dzieli się na dwie części. Znajdują się tu główne urzędy miasta min. urząd miejski, starostwo powiatowe, sąd, urząd skarbowy czy też szpital miejski.
Durowo – północne osiedle Wągrowca położone nad wschodnim brzegiem jeziora Durowskiego, przy drodze wojewódzkiej nr 190. Dawniej ta część miasta była odrębną wsią. Do dzisiaj znajduje się tam siedziba nadleśnictwa Durowo.
Straszewo – inna starsza nazwa Jaśniak (tej nazwy używają już wyłącznie starsi mieszkańcy miasta), wschodnie osiedle Wągrowca położone nad rzeką Nielbą. Pierwotnie dzielnica była wsią – własność cystersów z pobliskiego klasztoru w Łeknie. (obejmuje m.in. ulice: Łakińskiego, Palińskiego, Polną, Przybyszewskiego, Siostry Joanny, Straszewską oraz nową ul. Piaskową). Obecnie największe, co do liczby ludności, osiedle Wągrowca, na dodatek stale się rozbudowujące. Warto nadmienić, że praktycznie wszystkie bloki zostały wybudowane przez jednego dewelopera, pana Dąbrowskiego.
Osada – zachodnia dzielnica, miasta Wągrowiec położona na lewym brzegu Jeziora Durowskiego (obejmuje m.in. ulice: Leśną, Bobrowicką, Dębińską, Bartodziejską, Letnią, Grzybową, Wodną). Aktualnie najszybciej rozwijająca się część miasta, pod kątem zabudowy domkami jednorodzinnymi.
Osiedle Wschód – aktualnie drugie pod względem liczby ludności osiedle Wągrowca. Jest wysunięte najbardziej na wschód. Powstało w okresie PRL-u. (poza samym osiedlem bloków, obejmuje ulice: Bartscha, Bukowieckiego, Kopernika, Kowalskiego, Mikołajczyka, Rzeczna, Wróblewskiego, Tadeusza Nożyńskiego oraz część ul. 11 Listopada). W zasadzie nie licząc Straszewa sypialnia Wągrowca, gdyż praktycznie poza blokami mieszkalnymi i domkami jednorodzinnymi nie ma tam niczego istotnego, gdyż powstało na terenie danych pól i łąk. W założeniu miało to być osiedle w pełni samowystarczalne, gdzie miały powstać szkoły, szpital oraz zakłady pracy, jednak z uwagi na zmianę ustroju w kraju w 1989 r. poprzestano wyłącznie na budowie bloków mieszkalnych z wielkiej płyty.
Przyroda
Wągrowiec położony jest na Pojezierzu Wielkopolskim. Krajobraz okolic miasta jest ciekawy i urozmaicony z bogactwem lasów mieszanych i rynnowych jezior polodowcowych.
W Wągrowcu znajduje się unikatowe zjawisko geograficzne – skrzyżowanie rzek (błędnie zwane bifurkacją). Tworzą je Wełna z Nielbą, krzyżując się pod kątem prostym. Jest to twór sztuczny – kanał wybudowany w wieku XIX w trakcie prac melioracyjnych systemów dolinnych obu rzek.
Wart zobaczenia jest Rezerwat Przyrody „Dębina” z cennymi okazami dębów szypułkowych, m.in. dębem „Korfantym” (pomnik przyrody).
Wągrowiec jest malowniczo położony nad 3 jeziorami: Durowo, Łęgowo i Rgielskie. Jego wartością jest połączenie miasta powiatowego z przyrodą.
Urzędy i instytucje
Urząd Miejski
Starostwo Powiatowe
Urząd Gminy Wągrowiec
ZUS Inspektorat w Wągrowcu
Powiatowy Urząd Pracy
Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna
Prokuratura Rejonowa w Wągrowcu
Sąd Rejonowy w Wągrowcu
Komenda Powiatowa Policji
Komenda Powiatowa Państwowej Straży Pożarnej
Urząd Skarbowy
Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego
Powiatowy Zarząd Dróg w Wągrowcu
Muzeum Regionalne
Powiatowy Inspektorat Weterynarii
Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego
Bezpieczeństwo
Komenda Powiatowa Policji w Wągrowcu
Biuro Bezpieczeństwa Wągrowca
Centrum Monitoringu Miejskiego
Zespół Opieki Zdrowotnej w Wągrowcu
Pogotowie Ratunkowe w Wągrowcu
Komenda Powiatowa Państwowej Straży Pożarnej w Wągrowcu
OSP Wągrowiec
Kultura
Wągrowiec jest lokalnym centrum kulturalnym. Znajduje się tu wiele instytucji i organizacji pozarządowych zajmujących się właśnie tym zagadnieniem. Zaliczają się do nich:
Państwowa Szkoła Muzyczna I Stopnia
Amfiteatr Miejski
Powiatowa Biblioteka Publiczna
Biblioteka Parafialna (Klasztor)
Miejska Biblioteka Publiczna
Biblioteka Pedagogiczna Filia w Wągrowcu
Miejski Dom Kultury
Szlak Cysterski
Wielkopolska Pętla Szlaku Cysterskiego
Szlak Piastowski (odnoga północna)
28 września 1981 Poczta Polska wydała okolicznościową całostkę z okazji 600-lecia nadania praw miejskich (1381-1981).
Turystyka
W centrum miasta podziwiać możemy unikalne w Europie skrzyżowanie rzek Wełny i Nielby.
W 2007 na łamach „Tygodnika Wągrowieckiego” zostało przeprowadzone głosowanie na tzw. 7 cudów powiatu wągrowieckiego. Wybrane zostały:
Kościół św. Mikołaja w Tarnowie Pałuckim
Kamień Św. Wojciecha w Budziejewku
Piramida rotmistrza Łakińskiego w Łaziskach k. Wągrowca
Dąb „Korfanty” w Rezerwacie Dębina
Skrzyżowanie rzek Nielby i Wełny
Klasztor pocysterski w Wągrowcu
Opatówka w Wągrowcu
Jednym z zabytków jest wągrowiecka fara (kościół katolicki pod wezwaniem św. Jakuba – patrona miasta) z freskami w kaplicy pw. Matki Boskiej Różańcowej.
Baza noclegowa i gastronomiczna
Wągrowiec posiada dobrą bazę hotelową przeznaczoną dla klientów o różnych możliwościach finansowych. Działające w mieście hotele i ośrodki oferują ponad 400 miejsc hotelowych w różnym standardzie. Są tu też hotele 3 i 4-gwiazdkowe. Ponadto znajduje się tu wiele kawiarni, restauracji, pizzerie, cukiernie, bary i puby.
Katolicyzm
Kościół rzymskokatolicki kościół pw. św. Wojciecha poewangelicki kościół pw. św. Piotra i Pawła kościół pw. bł. Michała Kozala kościół farny pw. św. Jakuba pocysterski kościół Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny
Protestantyzm
Kościół ewangelicko-augsburski – filiał parafii w Pile
Inne
Chrześcijański Zbór Świadków Jehowy (Sala Królestwa).
Świecki Ruch Misyjny „Epifania”
Sport i rekreacja
W miejscowości działa klub sportowy Nielba Wągrowiec. Został on założony w 1925 roku. Aktualnie sekcja piłki nożnej gra w III lidze kujawsko-pomorsko – wielkopolskiej, natomiast sekcja piłki ręcznej gra w PGNiG Superlidze Mężczyzn. W obrębie miasta znajdują się dwa stadiony: piłkarski i lekkoatletyczny oraz hala sportowa z zapleczem do odnowy biologicznej.
Wągrowiec posiada bogate walory rekreacyjne w postaci czystych jezior, stwarzających dobre warunki do uprawiania sportów wodnych (nad jeziorem Durowskim swoje przystanie mają kluby żeglarskie: LKSiT Neptun oraz Ogniwo) i wędkarstwa. Stale poszerza się baza hotelowa, funkcjonuje nowoczesny Aquapark oraz rozbudowywane są ścieżki rowerowe. W mieście działa ponadto klub sportowy „Tiger” zrzeszający młodych adeptów karate.
Od 2006 do 2008 roku Wągrowiec był również punktem na trasie wyścigu Tour de Pologne.
Osoby związane z miastem
Franciszek Jerzy Łakiński – rotmistrz wojsk napoleońskich
Osoby urodzone w Wągrowcu lub z nim związane
Jakub Wujek – tłumacz Biblii
Adam z Wągrowca – organista i kompozytor, zakonnik (rodem z Margonina)
Adam Gradowicz – bibliofil, w 1639 r. rektor szkoły Św. Marii Magdaleny przy kościele cysterskim
Max Gerson – lekarz, twórca tzw. „terapii Gersona”
Stanisław Frankowski – pedagog, pierwszy cywilny dyrektor domu dziecka w Wągrowcu
Michał Musielak – historyk, bioetyk, badacz problematyki eugeniki i dziejów filozofii medycyny w Polsce, uczeń Julii Zabłockiej i Antoniego Czubińskiego
Dawid Ogrodnik – polski aktor młodego pokolenia
Artur Siódmiak – reprezentant Polski w piłce ręcznej
Łukasz Gierak - reprezentant Polski w piłce ręcznej
Monika Drybulska – lekkoatletka, maratonka
Katarzyna Maternowska- aktorka
Erazm Kuźma - polski eseista i krytyk literacki
Absolwenci wągrowieckich szkół
Walenty Szwajcer – odkrywca osady w Biskupinie
Stanisław Przybyszewski – pisarz
Bolesław Jaśkowski – działacz narodowy
Sebastian Konrad – aktor
Honorowi obywatele miasta
Lista honorowych obywateli Wągrowca wraz z rokiem nadania tytułu:
2012 – Boris Jegorowicz Rasskazow
2011 – Marlena Miler
2010 – Edward Koziński
2009 – Andrzej Sylwester Zieliński
2008 – Anna Wolff-Powęska
2007 – Artur Siódmiak
2006 – Bernhard Horstmann
2006 – Rosemarie Oehme
2005 – Rainer Stoephasius
2004 – Bodo Oehme
2004 – Marianne Krause
2003 – Joachim Pritzlaff
2002 – Stefan Mikołajczak
2001 – Marek Borowski
2001 – Heliodor Grabias
2000 – Franc Dressen
1999 – Zdzisław Bączkiewicz
1997 – Jens Jörgen Baernthsen
1996 – Helmut Harneit
1993 – Zenon Willa
1993 – Zbigniew Kuźma
Współpraca międzynarodowa
Miasta i gminy partnerskie:
Schönwalde-Glien
Le Plessis-Trévise
Źródło treści i historia autorów: Wikipedia. Tekst skrócono i uporządkowano.
Tworzenie stron internetowych – Wągrowiec
Jeśli prowadzisz firmę obsługującą klientów z miejscowości Wągrowiec, możemy przygotować stronę odpowiadającą na ich najczęstsze pytania.
Wizytówka internetowa dla lokalnej firmy
Na stronie można zebrać godziny pracy, obszar obsługi i odpowiedzi na pytania, które klienci najczęściej zadają przed kontaktem. Projekt układu uwzględnia wygodne korzystanie z witryny na telefonie.