Więcbork – informacje o miejscowości
Więcbork (niem. Vandsburg) – miasto w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie sępoleńskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Więcbork.
Według danych GUS z 30 czerwca 2014 r. miasto miało 5964 mieszkańców.
Prywatne miasto szlacheckie lokowane w 1383 roku położone było w XVI wieku w województwie kaliskim.
Położenie
Miasto położone jest nad Jeziorem Więcborskim oraz nad rzeką Orlą, która znajduje się w dorzeczu Noteci. W środkowo wschodniej części Krajny, w pasie Pojezierza Południowopomorskiego (w tym Pojezierza Krajeńskiego), na obszarze Krajeńskiego Parku Krajobrazowego (siedziba tegoż Parku), w odległości 59 km na północny zachód od Bydgoszczy. Historycznie od początków państwa Polan, Więcbork był związany z Wielkopolską.
Historia
We wczesnym średniowieczu istniał jako umocniony gród.
Prawdopodobnie po 960 r. gród znalazł się w obrębie państwa Polan.
1383 – Pierwsza wzmianka w źródłach o mieście nazywanym wówczas Wanszowna w kronice Janka z Czarnkowa. Informuje ona, iż miasto będące własnością Markusza z Pamperzyna zostało najechane i spalone przez Grzymalitę Domarata z Pierzchna, kasztelana poznańskiego i starostę generalnego wielkopolski. Był to jeden z epizodów wojny Grzymalitów z Nałęczami.
1405 – pierwszy dotychczas znany zapis obecnej nazwy.
Od średniowiecza miasto było własnością szlachecką w posiadaniu, kolejno, rodu Grzymalitów, Peperzyńskich, Więcborskich, Zebrzydowskich, Garczyńskich, Smoczewskich i Potulickich.
W latach 1558–1560 w więcborskim zamku przebywał biskup krakowski Andrzej Zebrzydowski.
Przed 1772 Więcbork należał administracyjnie do województwa kaliskiego, powiatu nakielskiego.
1772 w wyniku I rozbioru Rzeczypospolitej miasto przeszło pod władzę Prus, wchodząc w skład obwodu nadnoteckiego w powiecie kamieńskim.
1807 – Więcbork został włączony przez Napoleona Bonaparte do Wielkiego Księstwa Warszawskiego. Po upadku Księstwa Warszawskiego Więcbork wraca do Prus, do powiatu złotowskiego regencji bydgoskiej.
1830 – miasto spłonęło w wyniku wielkiego pożaru.
28 lutego 1835 – powstał powiat więcborski.
1910 - miasto liczyło 3.118 mieszkańców, w tym 74,9% Niemców.
1920 – Więcbork powrócił do Polski na mocy traktatu wersalskiego z 1919 roku. Administracyjnie został włączony do województwa pomorskiego.
W okresie II RP rezydencja prezydenta Ignacego Mościckiego.
W okresie międzywojennym Więcbork był największym miastem powiatu 4.456 mieszkańców z największą 50% ilością ludności narodowości polskiej w powiecie sępoleńskim, dane z 1938 r. – źródło ABP, Wydział Powiatowy sygn. 6.508.571.
W trakcie II wojny światowej w pałacu w Runowie k. Więcborka rezydował Hermann Göring.
W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do woj. bydgoskiego..
W latach 1980–1989 Więcbork stanowił silny ośrodek Solidarności z Henrykiem Napieralskim członkiem KK NSZZ "Solidarność" na czele.
W 1998r. decyzją wojewody bydgoskiego powołano Krajeński Park Krajobrazowy z siedzibą w Więcborku.
W latach 1993, 1998, 2001 r. Sejm RP i Sejmowa Komisja Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej powołała w uchwale STR-181-13/2001 Powiat Więcborsko - Sępoleński, który zablokowała Rada Ministrów RP.
2002 – Jan Paweł II przyjmuje honorowe obywatelstwo miasta i gminy Więcbork.
Demografia
Piramida wieku mieszkańców Więcborka w 2014 roku .
Zabytki
rokokowy kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny i św. Apostołów Szymona i Judy Tadeusza zbudowany przez Aleksandra Hilarego Potulickiego w latach 1772–1778. Kościół jest murowany, jednonawowy, sklepiony, 24 m. długi, bez wieży, z elipsowatą zakrystią; posiada stylowo jednolite urządzenie wewnętrzne z czasów budowy kościoła. W kościele znajdują się epitafia i groby Potulickich.
kaplica cmentarna z 1787 na Górze św. Katarzyny zbudowana przez A. H. Potulickiego oraz zabytkowy 700-letni cmentarz katolicko-ewangelicki
średniowieczny układ urbanistyczny i domy w rynku z XVIII-XX w.
Kościół ewangelicki z XIX przy ul. Rybackiej
Budynek drewniany z 1732, siedziba Kurkowego Bractwa Strzeleckiego w Więcborku.
Fundamenty i fragmenty więcborskiego zamku Zebrzydowskich z 1556 r. przy ul. Potulickich i Powstańców Wlkp.
Dworek prezydenta Ignacego Mościckiego
Pozostałości po byłej synagodze żydowskiej z XVIII przy ul. Hallera – do dziś zachowało się biuro i dom rabina.
Klasztor z kaplicą ewangelickich sióstr Diakonistek, obiekt z XIX w. zlokalizowany przy ul. Pocztowej, obecnie zajmowany przez szkoły średnie.
Kościół ewangelicki, z XVIII w. wraz z infrastrukturą przy ul. Pocztowej, przerobiony w 1983 na dom kultury. Do dziś zachowały się obiekty przy kościelne z zabytkową plebanią zajmowaną obecnie przez opiekę społeczną i Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie.
Pozostałości po dworku Potulickich przerobionym w latach 70. na szpital miejski w Więcborku, do dziś zachowały się przyległe obiekty, zajmowane obecnie przez szpital powiatowy w Więcborku.
Klasztor sióstr franciszkanek z XIX w.
Sąd i areszt z XIX w przy ul. Pocztowej.
Teren grodu więcborskiego przy plaży miejskiej.
Tereny i pozostałości ziemskie po zamku Grzymalitów za plażą miejską w Więcborku w okolicach byłej strzelnicy sto metrów za wczesnośredniowiecznym grodem więcborskim.
Wzgórze Świętej Katarzyny w Więcborku miejsce prastarego grodu więcborskiego, oraz miejsce drewnianego zamku Pałuków, a następnie teren miasta Więcbork. źródła kroniki kościoła katolickiego w Więcborku i Monografia Więcborka z 1993 r.
Rada Miejska
Kadencja 2014–2018 Przewodniczący: Grażyna Sowińska Członkowie: Kazimierz Wilczyński, Beata Kopta, Anna Łańska, Grażyna Sowińska, Waldemar Kuszewski, Henryk Szwochert, Andrzej Wenda, Jan Antczak, Wojciech Janicki, Marta Bączkowska, Stanisław Piłka, Stanisław Posieczek, Jacek Kabatek, Beata Lida, Ryszard Kałaczyński. (źródło BiP Więcbork)
Nazwy Więcborka na przestrzeni wieków
Na przestrzeni wieków występowało ponad dziesięć różnych nazw Więcborka. Pierwsza nazwa miasta to Wansowno kolejne to Wanszowno, Wiązowno, Wicbork, Wienzburg, Wiecborg, Wiecborg, Więcburg, Wiecborg, Więcburg, Wicburg, Wyądzburg, Vandsburg i obecna nazwa Więcbork. Pierwszymi znanymi właścicielami miasta byli Grzymalici herbu Grzymała, którzy posiadali swój zamek na terenach plaży miejskiej.
Zamek Zebrzydowskich i Potulickich w Więcborku
Więcborski zamek Zebrzydowskich z 1496 r. został rozbudowany i odrestaurowany z plenipotencji Królowej Bony, której kapelanem był biskup krakowski rodem z Więcborka Książę Andrzej Zebrzydowski; w latach 1558–1560 przeniósł on siedzibę biskupa krakowskiego z Wawelu do zamku w Więcborku.
Mieściła się tam kaplica zamkowa bp Andrzeja Zebrzydowskiego. Kaplica ta była związana z rozbudowanym zamkiem przez Zebrzydowskich w 1556 r. Zamek stał po drugiej stronie jeziora w znacznej odległości od miejsca, w którym znajdował się poprzedni zamek. Było to po wschodniej stronie miasta, według jego dzisiejszego położenia: źródło Tamże i Otto Goerke, Der Kreis Flatow, Złotów 1918, s. 640. Była to budowla z groblami, fosami, mostami zwodzonymi i wszystkimi przynależnościami rycerskiego zamku. źródło: Tamże.
Honorowe Obywatelstwo Miasta i Gminy Więcbork
Jan Paweł II (1999)
Więcborska Gmina Żydowska
Więcborska gmina żydowska zaistniała w Więcborku już w XV w. Natomiast więcborska synagoga została wybudowana w 1811 r. i mieściła się przy obecnej ul. Gen. J. Hallera 11. Synagoga powstała z inicjatywy miejscowej gminy żydowskiej i darczyńcy materiałów budowlanych dla synagogi Pana Nagla z Sypniewa k/Więcborka.
źródło Monografia Więcbork z 1993 r.
Ewangelicy w Więcborku
Więcbork stanowił ważny ośrodek kościoła ewangelickiego w Polsce. To tu ustanowiono 350 osobowy klasztor sióstr Diakonistek z oddziałami w Warszawie, Lwowie, Wilnie, Bydgoszczy, Gnieźnie, Poznaniu itd. W Więcborku mieściły się liczne zakłady pomocnicze więcborskich sióstr Diakonistek, w tym szpital, drukarnie, domy wypoczynkowe, sierocińce, przedszkola, a nawet odwykówka dla upadłych dziewcząt, bo i wtedy prostytucja była doskonale rozwinięta.
W mieście działały dwa zbory ewangelickie jeden na ul. Marszałka Józefa Piłsudskiego obecnie ul.Pocztowa, a kolejny na ul. Rybackiej. W przyległej do miasta Wituni działał Zakon Misjonarzy Ewangelickich, do dziś zachowały się wszystkie opisywane budynki ewangelików. Trzeba przypomnieć, że kolejne kościoły ewangelickie były w Zabartowie, Pęperzynie, Runowie i Sypniewie gmina Więcbork.
źródło Monografia Więcborka z 1993 r.
Rezydencja Ignacego Mościckiego
Pochodzący jeszcze z XIX wieku myśliwski pałacyk, położony na terenie parku leśnego w miejscowości Runowo-Młyn, stał się miejscem częstych wizyt Ignacego Mościckiego. W tej rezydencji prezydent gościł przedstawicieli najwyższych władz państwowych II RP. Gmina Więcbork kończyła wówczas granicznie terytorium Polski co być może przyczyniło się do utworzenia rezydencji prezydenta w Runowie. Ostatnie Boże Narodzenie z udziałem Prezydenta Mościckiego w podwięcborskiej rezydencji odbyło się w grudniu 1938 roku. Poprzedziło je reprezentacyjne polowanie z udziałem Ignacego Mościckiego i Edwarda Śmigłego-Rydza.
Wywodzący się z Więcborka
Bartłomiej Bonk - polski olimpijczyk
Jan Bracka - piłsudczyk - legionista
Alojzy Czarnecki
Andrzej Dobber – śpiewak operowy.
Janina Gardzielewska - polska artystka fotograficzka
Robert Głębocki - Minister Edukacji w Rządzie Jana Bieleckiego
Jarosław Janowski - polski olimpijczyk
Zyta Jarka - polska olimpijka
Iwona Kozłowska - posłanka na Sejm RP
Bartłomiej Pawełczak - polski olimpijczyk
Aleksander Hilary Potulicki - generał major wojsk koronnych Królestwa Polskiego
Jan Potulicki - arystokrata
Józef Remigian Potulicki - arystokrata i dyplomata królewski
Piotr Potulicki - arystokrata
Przecław Potulicki - arystokrata
Beata Prei - polska olimpijka
Paweł Szydeł - pisarz
Jerzy Wilde - profesor
Sławomir Zawada - polski olimpijczyk
Andrzej Zebrzydowski - biskup krakowski, kapelan królowej Bony
Tomasz Roman Bracka - polski polityk, działacz społeczny i opozycji demokratycznej w PRL. Kawaler Krzyża Oficerskiego Orderu Odrodzenia Polski oraz Krzyża Wolności i Solidarności.
Organizacje pozarządowe, stowarzyszenia i kluby
Stowarzyszenie Kurkowe Bractwo Strzeleckie w Więcborku - założone w 1732
KS Grom Więcbork - założony w 1957
Stowarzyszenie Tarcza i Miecz
Krajeńskie Stowarzyszenie Kulturalne
Stowarzyszenie Rodzin Katolickich
Liga Obrony Kraju
Polski Związek Wędkarski
Caritas oddział przy parafii Więcborskiej
Ludowe Zespoły Sportowe
34 Wodna Drużyna Związku Harcerstwa Polskiego
Stowarzyszenie Ochotnicza Straż Pożarna w Więcborku
Wodne Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe w Więcborku
Towarzystwo Gimnastyczne SOKÓŁ w Więcborku
Stowarzyszenie "Szpital Wspólnym Dobrem"
Warunki naturalne
Więcbork to miejscowość turystyczna położona przy Jeziorze Więcborskim otoczonym w znacznej części lasami z kilkunastoma ośrodkami wypoczynkowymi, hotelami, motelami i pensjonatami. W 1998 Więcbork stał się siedzibą Krajeńskiego Parku Krajobrazowego. Otoczony jest wzgórzami morenowymi, jeziorami i lasami.
Miejsca kultu w Więcborku
parafia i kościół rzymskokatolicki pod wezwaniem św. Judy Tadeusza
klasztor i kaplica sióstr franciszkanek, ul. Złotowska
kaplica rzymskokatolicka w szpitalu
kaplice rzymskokatolicka na cmentarzach: parafialnym i komunalnym
Edukacja
Szkoła Podstawowa
Liceum Ogólnokształcące
Branżowa Szkoła I Stopnia
Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych
Zespół Szkół Policealnych
Centrum Edukacji w Więcborku
Ośrodek Zamiejscowy w Więcborku Wyższej Szkoły Gospodarki z Bydgoszczy
Opieka zdrowotna
Szpital Powiatowy w Więcborku
Pogotowie ratunkowe w Więcborku.
Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej PROVITA w Więcborku
Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej "Ars Medica" s.c. w Więcborku
Laboratorium ZOZ w Więcborku
Rehabilitacja Zdrowotna ZOZ w Więcborku
Opieka społeczna
Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w Więcborku
Miejsko-Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Więcborku
Środowiskowy Dom Samopomocy w Więcborku
Placówka Opiekuńczo-Wychowawcza w Więcborku
Sport
KS Grom Więcbork I liga w podnoszeniu ciężarów
KS Grom Więcbork A-klasa piłka nożna
KS Grom Więcbork sekcja lekkoatletyczna
Więcborski Klub Motorowy WIZAMOR w Więcborku
Więcborski Klub Szachistów WIEŻA
Kurkowe Bractwo Strzeleckie
Liga Obrony Kraju oddział w Więcborku
TKKF WODNIK w Więcborku
Osiedla Więcborka
Osiedle BOWiD
Osiedle Na Skarpie
Osiedle Plebanka
Osiedle Piastowskie
Osiedle Słoneczne
Osiedle Łopiennik [Lupinek]
Osiedle Tartaczne
Stare miasto
Osiedle Górne
Osiedle Dolne
Osiedle Pocztowe
Przemysł
W Więcborku działa przemysł metalowy (Więcborskie Zakłady Metalowe WIZAMOR i firma BEMIX) oraz stolarski (firma GABI BIS). Na dzień 31 grudnia 2010 r. w Mieście i Gminie Więcbork działały 834 podmioty gospodarcze (źródło – Biuletyn Informacyjny Gminy Więcbork).
Transport drogowy
Więcbork leży nieco ponad 30 kilometrów od Złotowa przy drodze wojewódzkiej nr 189. Przez miasto przebiegają także drogi wojewódzkie nr 241 i 242.
W Więcborku funkcjonuje lokalny oddział przedsiębiorstwa PKS Chojnice. Można spotkać tu również autobusy PKS Bydgoszcz, PKS Człuchów, PKS Koszalin, PKS Piła i PKS Bytów. Autobusem można bez problemu dojechać do Bydgoszczy, Chojnic, Koszalina, Złotowa, Sośna, Człuchowa, Tucholi, Sępólna Krajeńskiego, Warszawy, Włocławka, Torunia, Piły, Poznania, a w sezonie letnim również do Łodzi, Krakowa.
Transport kolejowy
Przez Więcbork przebiegają dwie linie kolejowe:
nr 240: Świecie nad Wisłą – Złotów
nr 281: Chojnice – Oleśnica.
W mieście znajduje się nieczynna stacja kolejowa. Niegdyś węzeł łączący Piłę i Złotów z Laskowicami Pomorskimi, czy Grudziądzem. Od 2000 roku przez Więcbork jeżdżą jedynie lokalne pociągi towarowe i skrajnie.
Źródło treści i historia autorów: Wikipedia. Tekst skrócono i uporządkowano.
Tworzenie stron internetowych – Więcbork
Dla firm działających na obszarze miejscowości Więcbork projektujemy witryny dopasowane do sposobu, w jaki klienci zamawiają usługi lub produkty.
Modernizacja istniejącej witryny
Przy przebudowie porządkujemy menu, aktualizujemy prezentację oferty i planujemy przekierowania ze zmienianych adresów. Warto zacząć od podstron, z których klienci najczęściej przechodzą do kontaktu.
Katalog produktów i sklep internetowy
Przygotowujemy strukturę kategorii i karty produktów z miejscem na zdjęcia, parametry oraz informacje o dostawie. Zakres wdrożenia można dopasować do liczby produktów i sposobu przyjmowania zamówień.