Wodzisław Śląski – informacje o miejscowości
Wodzisław Śląski (niem. Loslau, cz. Vladislav, łac. Vladislavia) – miasto w południowej Polsce, w województwie śląskim, siedziba powiatu wodzisławskiego, nad rzeką Lesznicą (Leśnicą).
Według danych z 31 grudnia 2015 r. miasto miało 48 677 mieszkańców.
Położenie
Miasto geograficznie leży na Płaskowyżu Rybnickim (będącym częścią Wyżyny Śląskiej), nad rzeką Lesznicą, historycznie na Górnym Śląsku.
Miasto położone w południowo-zachodniej części województwa śląskiego przy granicy z Czechami. Wodzisław położony jest w południowej części Płaskowyżu Rybnickiego, nad rzeką Lesznicą (prawy dopływ Olzy). Terytorium Wodzisławia rozciąga się od 49°58′01 do 50°02′14″N i 18°21′16 do 18°31′16″E. Przez miasto przebiega równy 50 równoleżnik szerokości geograficznej północnej.
Według danych z 1 stycznia 2013 powierzchnia miasta wynosi 49,51 km².
Miasto sąsiaduje z gminami: gmina Godów, gmina Gorzyce, gmina Lubomia, gmina Marklowice, gmina Mszana oraz gminami-miastami: Pszów, Radlin.
Przy sprzyjających warunkach atmosferycznych z Wodzisławia można dostrzec pasmo Beskidu Śląsko-Morawskiego z szczytem Lysá hora (pol. Łysa Góra) oraz góry Beskidu Śląskiego – Czantoria Wielka, Skrzyczne; widoczne są też na zachodzie czeskie góry Jeseniki z górą Pradziad.
W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa katowickiego.
Rzeźba terenu
Miasto leży na wysokości od 210 (Zawada) do 290 m n.p.m. (Wilchwy, Jedłownik). Wodzisław cechuje duża różnica w wysokości względnej sięgająca 80 metrów. Miasto usadowione jest na kilku wzgórzach poprzecinanych głębokimi wąwozami. Stare Miasto położone jest na wysokości około 230-250 m n.p.m., natomiast otaczające je osiedla mieszkaniowe leżą wyżej, na wysokości około 260-280 m n.p.m.
Klimat
Klimat Wodzisławia jest stosunkowo łagodny, wpływają na to bliskie sąsiedztwo rzeki Odry, kompleksy leśne otaczające miasto, a przede wszystkim bliskie sąsiedztwo Bramy Morawskiej. Średnia temperatura roczna kształtuje się w granicach +7 °C do +8 °C. Najcieplej jest w lipcu, najzimniejszym zaś miesiącem jest styczeń. Miasto leży w strefie wiatrów średnich i słabych wiejących najczęściej z kierunku Bramy Morawskiej. Okres wegetacyjny należy do najdłuższych i wynosi 225 dni, kiedy średnia temperatura dnia jest wyższa od 5 °C. Kotlinowate położenie w sąsiedztwie gór oraz nieckowate położenie centrum niekorzystnie odbija się na warunkach termicznych panujących w mieście. Sprzyja to wiosną i jesienią zaleganiu warstw zimnego powietrza w czasie gdy brakuje wiatrów, w wyniku czego występują przymrozki. Średnia roczna suma opadów atmosferycznych należy do wysokich – 786 mm w stosunku do średniej krajowej 600-650 mm. Napływ ciepłych mas powietrza i mieszanie się z chłodniejszymi sprzyja powstawaniu burz – do 30 na rok. Występują także częste opady gradu. Pokrywa śnieżna zalega tu od 60 do 80 dni. Średnia wilgotność powietrza wynosi około 80% i należy do niższych w skali kraju. W rejonie Wodzisławia zaobserwowano wcześniejsze nadejście wiosny oraz opóźnienie początku zimy w stosunku do reszty kraju.
Przyroda
Według raportu Światowej Organizacji Zdrowia w 2016 roku Wodzisław Śląski został sklasyfikowany jako piąte najbardziej zanieczyszczone miasto Unii Europejskiej
Nazwa
Nazwa miasta jest nazwą patronimiczną wywodzącą się od staropolskiego imienia "Wodzisław" derywatu słowiańskiego imienia męskiego Władysław oznaczającego sławnego władcę. Topograficzny opis Górnego Śląska z 1865 roku wywodzi nazwę miasta od księcia z dynastii Piastów – Władysława I Hermana, któremu przypisuje jego założenie we fragmencie "Wahrscheinlich verdankt Ort seine Entstehung dem piastischen herzog Wladislaus I, Hermann genannt, der in den Jahrer: 1082 bis 1102 uber Polen und Schlesien herrschte; wenigstens deutet hierauf der Name, polnisch Wodzisław, alterthumlich Wladislawa, Ladislaw, Loslaw bin." w tłumaczeniu na język polski "Prawdopodobnie miejscowość zawdzięcza swoje powstanie księciu piastowskiemu Władysławowi I Hermanowi, który w latach 1082-1102 panował nad Polską i Śląskiem; wskazuje na to nazwa, po polsku Wodzisław, dawniej Wladislawa, Ladislaw, Loslaw.".
Pierwszy zapis z 1295 w księdze łacińskiej Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis notuje miejscowość jako Wlodislavia civitate. W kronice wymienione zostały również wsie, które w procesach urbanizacyjnych zostały wchłonięte przez miasto. Są to obecne dzielnice lub części powiatu jak Radlin wymieniony pod nazwą Redlino, Biertułtowy pod nazwą Bertoldivilla.
W pruskim urzędowym dokumencie z 1750 roku wydanym języku polskim w Berlinie przez Fryderyka Wielkiego wymieniona jest nazwa Loslaw. W alfabetycznym spisie miejscowości na terenie Śląska wydanym w 1830 roku we Wrocławiu przez Johanna Knie miejscowość występuje pod nazwą niemiecką Loslau oraz obecnie używaną, polską Wodzislaw we fragmencie "Wodzislaw, polnischer Name der im Rybniker Kreise gelegenen Stadt Loslau". Statystyczny opis Prus z 1837 roku wymienia obok nazwy Loslau także Wodislau.
Polską nazwę Wodzisław w książce "Krótki rys jeografii Szląska dla nauki początkowej" wydanej w Głogówku w 1847 wymienił śląski pisarz Józef Lompa. Słownik geograficzny Królestwa Polskiego wydany na przełomie XIX i XX wieku notuje nazwę miasta pod polskimi nazwami Wodzisław oraz Włodzisław i pod niemiecką Loslau. Polską nazwę Wodzisław, łacińską Wladislavia oraz niemiecką Loslau wymienia również w 1896 roku śląski pisarz Konstanty Damrot.
Łacińska nazwa miejscowości umieszczona była kiedyś w herbie miejskim: "Das Wappen der Stadt enthalt einen halben polnischen Adler und eine halbe Rose mit der Umschrift: Civitatis Wladislavensis 1597" czyli w tłumaczeniu na język polski "Herb miasta zawiera pół polskiego orła oraz pół róży z podpisem: Civitatis Wladislavensis 1597.". Katalog herbów niemieckich miejscowości, wydany w 1898 roku we Frankfurcie nad Menem, określa polską nazwę jako Wladislaw.
Historia
W połowie XIX wieku większość mieszkańców Wodzisławia oraz całego regionu stanowiła ludność polskojęzyczna. Topograficzny opis Górnego Śląska z 1865 roku odnotowuje:"Der groste Theil der Einwohner spricht polnisch. Es giebt nur wenige Burger, deren Muttersprache die deutsche ist, obgleich schon fast der drite Theil sich auch dieser Sprache bedient" czyli w tłumaczeniu na język polski "Największa część ludności mówi po polsku. Istnieje tylko kilka miasteczek, w których językiem macierzystym jest niemiecki, mimo że prawie 1/3 używa tego języka.".
Patronem Wodzisławia Śląskiego jest św. Wawrzyniec z Rzymu, diakon i męczennik chrześcijański z III w.n.e. 10 sierpnia 1536 roku miastu zagrażał wzbudzający ogólny strach kataklizm. Wówczas mieszkańcy Wodzisławia postanowili oddać się pod opiekę świętemu Wawrzyńcowi. Miasto zostało ocalone, a świętego uznano za opiekuna wodzisławian.
Kalendarium
1257 – sprowadzenie do Wodzisławia zakonu minorytów, lokacja miasta
1280 – zniszczenie zabudowy drewnianej miasta przez pożar
1299 – odbudowa miasta
1459 i 1453 – zaatakowanie przez bandy żądające okupu pod groźbą spalenia miasta
1502 – powstało ukształtowane Wodzisławskie Państwo Stanowe
1618 – spalenie miasta i zamku, wraz z dokumentacją przywilejów
1668-1685 – właścicielem Wodzisławia i ziemi wodzisławskiej był biskup ostrzyhomski György Szelepcsényi
1685 – Wodzisław wraz z okolicą przeszedł w ręce hrabiego Ferdynanda von Dittrichstein
1738 – właścicielem Wodzisławia został Guidobald J. Dittrichstein
1780 – państwo wodzisławskie przejął Heinrich L. von Reichenbach
1795 – nowy właściciel Wodzisławia (i ziemi wodzisławskiej) August von Ponin-Poniński
1798 – Wodzisław został odsprzedany hrabiemu von Strachwitzowi
1809 – pierwsze wybory władz miejskich
1810 – przejęcie przez państwo zabudowań klasztornych; wybuch powstania chłopskiego pod przewodnictwem sołtysa z Jedłownika – Józefa Bieni
1822 – 12 czerwca, pożar strawił całe miasto
1830 – przekazanie kościoła przyklasztornego gminie ewangelickiej
1841-1851 – właścicielem Wodzisławia i okolic był Aleksander von Oppersdorf
1847 – tereny Wodzisławia i okolic nawiedziła klęska powszechnego głodu połączonego z epidemią tyfusu
1882 – Wodzisław otrzymał połączenie kolejowe z Boguminem (cs. Bohumin) i Rybnikiem
1919-1921 – trzy powstania śląskie
1921 – w plebiscycie zwycięstwo opcji proniemieckiej, mimo to miasto zostaje przyznane przez Ligę Narodów Rzeczypospolitej Polskiej
1922 – wkroczenie do miasta Wojska Polskiego
1939 – 1 września, Niemcy zajęli Wodzisław
1945 – styczeń, do Wodzisławia dotarł marsz śmierci z obozów w Oświęcimiu i okolicznych podobozów
1945 – 26 marca, do Wodzisławia wkroczyła Armia Czerwona i I Czechosłowacka Brygada Pancerna
1946 – 1 stycznia, włączono do miasta gminę Jedłownik
1954 – utworzono powiat wodzisławski
1960 – otwarcie kopalni "1 Maja" ( na uroczystość przybywa premier rządu PRL Józef Cyrankiewicz ),
1972 – włączenie do miasta gromady Wilchwy oraz wsi: Marusze i Turzyczka
1975 – likwidacja powiatu, przyłączenie do Wodzisławia Śląskiego miast: Pszów, Radlin, Rydułtowy oraz gminy Marklowice
1988 – 19 sierpnia, doszło do strajku okupacyjnego na KWK 1 Maja
1992 – 1 stycznia, nastąpiło odłączenie Rydułtów od Wodzisławia
1994 – 30 grudnia, od miasta odłączyły się Marklowice i Pszów
1997 – 1 stycznia, od miasta odłączył się Radlin
1999 – 1 stycznia, został reaktywowany powiat wodzisławski
2001 – zamknięto jedyną w mieście kopalnię KWK 1 Maja
Demografia
Wodzisław Śląski początkowo był jednym z największych miast na Górnym Śląsku z czasem jednak w wyniku wojen i klęsk żywiołowych stał się małym miastem. Ponowny intensywny rozwój Wodzisławia przypada na lata 60. i 70. XX wieku.
Historia zaludnienia Wodzisławia Śląskiego:
1400 – ok. 600 os.
1450 – 1050 os.
1550 – 1100 os.
1692 – 675 os.
1753 – 768 os.
1800 – 1133 os.
1860 – 2408 os.
1957 – 7378 os.
1965 – 16 862 os.
1982 – 106 700 os.
1990 – 113 195 os.
Wykres liczby ludności Wodzisławia Śląskiego na przestrzeni ostatnich 75 lat:
Największą populację Wodzisław Śląski odnotował w 1991 roku (przed odłączeniem się Rydułtów).
Dane z 31 grudnia 2012:
Piramida wieku mieszkańców Wodzisławia Śląskiego w 2014 roku:
Dzielnice
Miasto na podstawie uchwały Nr XVII/156/96 Rady Miejskiej w Wodzisławiu Śląskim z 28 czerwca 1996 zostało podzielone na 9 dzielnic:
Jedłownik Osiedle
Jedłownik-Turzyczka-Karkoszka
Osiedla XXX-lecia – Piastów – Dąbrówki
Stare Miasto
Miejscowości, które kiedyś były dzielnicami Wodzisławia Śląskiego:Marklowice, Pszów, Radlin I, Rydułtowy.
W latach 1945-1954 miasto było siedzibą wiejskiej gminy Wodzisław Śląski.
Gospodarka
Wodzisław Śląski jest ośrodkiem administracyjnym powiatu wodzisławskiego, węzłem drogowym. W mieście znajduje się stacja kolejowa na linii Katowice- Bogumin. Miasto jest również centrum handlowym dla powiatu. W Wodzisławiu działają wytwórnia koncentratów spożywczych "Agro Wodzisław", fabryki okien: "Termo Profil" i "KNS"; fabryka masztów "Alumast", fabryka flag "Flagowa Kraina", przedsiębiorstwa: "Pol EKO Aparatura", "Azis Mining Service", "Grilex"; młyn "Złoty Kłos" oraz siedziba firmy "ITUM" sp. z o.o.
W Wodzisławiu Śląskim znajdują się tereny inwestycyjne włączone do Katowickiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej.
W mieście znajdują się trzy ciepłownie: ZC Wodzisław Śląski, C. Jedłownik oraz EC 1 Maja.
Handel
W Wodzisławiu działa galeria handlowo-rozrywkowa – "Galeria Karuzela" oraz budowana jest "Galeria Stara Kopalnia". W mieście działa 6 sklepów wielkopowierzchniowych oraz kilkanaście supermarketów i dyskontów.
Transport
Wodzisław Śląski jest węzłem transportowym w południowej części województwa śląskiego.
Transport drogowy
Przez miasto przebiega kilka szlaków drogowych:
Droga krajowa nr 78 (Chałupki – Wodzisław Śląski – Rybnik – Gliwice – Zawiercie – Chmielnik); pośrednio łącząca również – poprzez most nad Odrą w Chałupkach – m.in. czeską Ostrawę z Górnośląskim Okręgiem Przemysłowym.
trzy drogi wojewódzkie: DW 932 (Wodzisław Śląski – Żory), DW 933 (Racibórz – Wodzisław Śląski – Jastrzębie-Zdrój – Pszczyna – Chrzanów), DW 936 (Wodzisław Śląski – Krzyżanowice).
Obwodnica miejska tzw. „Droga Zbiorcza” – obwodnica przebiega ulicami: Matuszczyka – 26 Marca, od ronda przy Tesco ul. Armii Krajowej, krzyżując się z DK 78, przebiegając nad torami kolejowymi i łącząc się z Marklowicką – Łużycką (DW932). Obwodnica pozwala więc przedostać się z ul. Pszowskiej do ul. Marklowickiej omijając centrum miasta. Budowę obwodnicy rozpoczęto w kwietniu 2010 r, zakończono w maju 2012.
W pobliżu miasta znajduje się kilka zjazdów z przebiegającej przez sąsiednie gminy autostrady:
Autostrada A1 (Gdańsk – Toruń – Łódź – Piotrków Trybunalski – Częstochowa – Gliwice – Wodzisław Śląski – Gorzyczki)
Planowane drogi
Droga Główna Południowa (Racibórz – Wodzisław Śląski – Jastrzębie Zdrój)
Ulice i place miasta
W Wodzisławiu Śl. znajduje się ponad 200 ulic i kilkanaście placów. Drogi te dzielą się na:
drogi krajowe – łącznie na terenie miasta 5,6 km
drogi wojewódzkie – łącznie na terenie miasta 15,3 km
drogi powiatowe – łącznie 53,0 km
drogi gminne – łącznie 97,9 km
Wodzisław Śl. posiada obecnie 8 rond.
Transport kolejowy
Wodzisław Śląski jest węzłem kolejowym na trasie Katowice – Rybnik – Chałupki – Bogumin, oraz dla pobliskich kopalń i zakładów pracy. Przez miasto przebiegają linia kolejowa nr 158 Rybnik Towarowy – Wodzisław Śląski – Chałupki; Linia kolejowa nr 876 Wodzisław Śląski – Kopalnia Marcel oraz linia kolejowa Wodzisław Śląski – Szyb Marklowice. Przez Wodzisław przebiegają również obecnie nieczynne linie kolejowe nr 159 i 875.
Miasto posiada dworzec kolejowy: Wodzisław Śląski oraz przystanek osobowy Wodzisław Śląski Radlin. Na stacji kolejowej Wodzisław Śląski zatrzymują się regionalne pociągi Kolei Śląskich oraz PKP Intercity do Warszawy, Pragi i Ostrawy.
Zbiorowy transport miejski
W Wodzisławiu działa kilka przedsiębiorstw transportu zbiorowego. Transport zbiorowy w mieście charakteryzuje się dużym stopniem rozdrobnienia. Wodzisław posiada własną komunikację miejską (organizator: Urząd Miasta Wodzisław Śląski), której autobusy malowane są na żółto-czerwono z niebieskim paskiem i logiem Komunikacja Miejska Wodzisław Śląski. W Wodzisławiu kursują również autobusy organizowane przez Międzygminny Związek Komunikacyjny (MZK) z siedzibą w Jastrzębiu Zdroju. Funkcjonuje także komercyjna linia prywatnego przewoźnika Kłosok Żory. Połączenia z gminami na terenie powiatu wodzisławskiego obsługuje również PKS Racibórz na zlecenie starostwa powiatowego. Nie istnieje żadna forma integracji taryfowo-biletowej, ani żadne planowe skomunikowania pomiędzy autobusami różnych organizatorów.
Zabytki
rynek staromiejski, rynek i zabytkowy średniowieczny układ urbanistyczny miasta w tym kamienice z XVIII i XIX w.
Pałac Dietrichsteinów z lat 1742-1745, obecnie Muzeum Regionalne i Urząd Stanu Cywilnego
kościół pw. Św. Trójcy, z XIV w., obecnie Kościół ewangelicki, najstarszy budynek Wodzisławia i jeden ze starszych kościołów na Górnym Śląsku. Wcześniej należał do klasztoru franciszkanów
klasztor franciszkański z XVII, obecnie budynek Sądu Rejonowego
Baszta Rycerska z 1867 w lesie na historycznym Grodzisku
kościół WNMP z lat 1909-1911. Na fundamentach kościoła gotyckiego z 1599
Zespół pałacowo parkowy w Wodzisławiu Śląskim - Kokoszycach z przełomu XVIII i XIX w. obecnie Dom Rekolekcyjny i Park Archidiecezji Katowickiej
kościół pw. Podwyższenia Krzyża Świętego (Zawada)
Pałac w Jedłowniku z XIX wieku – obecnie Dom Opieki Społecznej „Caritas”; dla upośledzonych dziewcząt Zgromadzenia Sióstr Opatrzności Bożej
budynek Wojewódzkiego Szpitala Chorób Płuc z XIX
budynki Urzędu Miasta z XIX
figura św. Jana Nepomucena z 1745 roku przy kościele pw. WNMP
kaplica św. Jana Nepomucena w Kokoszycach XVIII w.
stare, możliwe, że średniowieczne, monolitowe krzyże kamienne o nieznanym przeznaczeniu; pojawiająca się w przewodnikach i artykułach krajoznawczych hipoteza, że są to tzw. krzyże pokutne, nie ma oparcia w żadnych dowodach i oparta jest wyłącznie na nieuprawnionym, błędnym założeniu, że wszystkie stare kamienne monolitowe krzyże, są krzyżami pokutnymi
kościół pw. Św. Marii Magdaleny (Radlin II) z początku XX
Pełna lista zabytków:
Kościół drewniany z XVII pw. św. Barbary i św. Józefa w Jastrzębiu Dolnym. Został przeniesiony z dzielnicy Wodzisławia Śląskiego – Jedłownika w 1974. Dzisiejszy wygląd kościoła zapewne odbiega od pierwowzoru, gdyż w 1888 budynek gruntownie odrestaurowano oraz przebudowano. Kościół jest budowlą drewnianą, składającą się konstrukcji zrębowej oszalowanej deskami.
Nieistniejące obiekty
Drewniany kościół pw. Św. Krzyża na placu Św. Krzyża, obecnie w miejscu tym stoi pamiątkowy pomnik oraz krzyż.
Stara Synagoga, drewniana, istniejąca w latach 1798-1822, spłonęła w wielkim pożarze miasta
Synagoga, murowana, wybudowana w 1826, obecnie sklep
Zieleń miejska
Parki miejskie:
Park Zamkowy – Stare Miasto
Park Zabytkowy Diecezjalny – Kokoszyce
Rodzinny Park Rozrywki Trzy Wzgórza – Osiedla XXX-lecia - Piastów - Dąbrówki
Pomniki przyrody:
5 dębów szypułkowych – Las Miejski
2 dęby szypułkowe – Park Zabytkowy Diecezjalny
Pomniki i miejsca pamięci narodowej
Tablica upamiętniająca egzekucję 30 więźniów KL Auschwitz-Birkenau w styczniu 1945 na terenie stacji kolejowej w Wodzisławiu Śląskim, Dworzec PKP
Tablica upamiętniająca śmierć 10 więźniów KL Auschwitz-Birkenau podczas ewakuacji w styczniu 1945
Miejsce spoczynku ofiar marszu śmierci z pomnikiem i tablicą, ul. Ofiar Oświęcimskich
Głaz upamiętniający bunt chłopów 1811-1818 prowadzony przez Józefa Bienię sołtysa z Jedłownika, ul. Kubsza
Pomnik upamiętniający uczestników III powstania śląskiego z tablicami: „Oddali swe życie Za Ojczyznę w obozach koncentracyjnych, uchodźstwie i w miejscu”
Pomnik Powstańców Śląskich na placu Korfantego
Obelisk z tablicą poświęcony poległym bohaterom Armii Czerwonej na „Żydowinie”
Tablica upamiętniająca bohaterskie zmagania ludu śląskiego o wyzwolenie społeczne i narodowe w latach 1918-1921 i 1939-1945
Grób zbiorowy wojenny więźniów byłego obozu zagłady KL Auschwitz-Birkenau zamordowanych przez hitlerowców – pomnik nagrobny, ul. Jodłowa
Pomnik ku czci żołnierzy I Czechosłowackiej Brygady Pancernej poległych w czasie wyzwalania ziemi wodzisławskiej spod hitlerowskiej okupacji
Cmentarz parafialny. Mogiła wojenna Stanisława Gładkiego, kaprala 3 Pułku Ułanów, poległego 1 września 1939
Cmentarz Parafialny-Grób wojenny Józefa Styrnola uczestnika III Powstania Śląskiego
Cmentarz parafialny. Mogiła zbiorowa wojenna 10 walczących w 8 kompanii 14 pułku piechoty poległych w III Powstaniu Śląskim
Mogiła zbiorowa wojenna żołnierzy niemieckich poległych w 1945
Grób wojenny Edwarda Sosny, poległego 26 marca 1945 – pom. nagr., Cmentarz Parafialny
Grób wojenny Zbyszka Pawelca, chorążego Armii Krajowej poległego 10 czerwca 1944 – pomnik nagrobny, Cmentarz Parafialny
Zbiorowa mogiła wojenna 19 żołnierzy I Czechosłowackiej Brygady Pancernej poległych w walkach o wyzwolenie ziemi wodzisławskiej w marcu 1945 – pomnik nagrobny na „Żydowinie”
Tablica upamiętniająca nieznanego więźnia KL Auschwitz-Birkenau, ofiarę „marszu śmierci” w styczniu 1945
Oświata
Przedszkola 16 przedszkoli
Szkoły podstawowe 13 publicznych szkół podstawowych
Gimnazja Gimnazjum nr 1 Gimnazjum nr 2 im. Ziemi Wodzisławskiej Gimnazjum nr 3 im. Księcia Władysława I Opolskiego Gimnazjum nr 4 im. Wodzisławskiej Księżnej Konstancji Gimnazjum Stowarzyszenia Rodzin Katolickich
Szkoły ponadgimnazjalne: Zespół Szkół im. 14 Pułku Powstańców Śląskich Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych im. ks. prof. Józefa Tischnera Zespół Szkół Technicznych Zespół Szkół Zawodowych Zespół Szkół Ekonomicznych im. Oskara Langego
Uczelnie Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie – Wydział Górnictwa i Geoinżynierii Akademia Humanistyczno-Ekonomiczna w Łodzi – Wydział Zamiejscowy
Inne Państwowa Szkoła Muzyczna I stopnia im. Wojciecha Kilara w Wodzisławiu Śląskim Ognisko Pracy Pozaszkolnej Nr 1 Nauczycielskie Kolegium Języków Obcych Uniwersytet Trzeciego Wieku Żłobek miejski
Kultura
Życie kulturalne w Wodzisławiu skupia się wokół ośrodka Wodzisławskiego Centrum Kultury (WCK), mającego swą siedzibę przy ulicy ks. Wilhelma Kubsza. Znane w całej Polsce są zespoły „Miraż”, „Spin” czy „Impuls”. W WCK działa kino miejskie. Ponadto z instytucji kulturalnych w Wodzisławiu istnieją min. muzeum miejskie, biblioteki miejskie, powiatowa i pedagogiczna oraz archiwum PAN.
Biblioteki Biblioteka Publiczna Miejska i Powiatowa, ul. Daszyńskiego 2 + 7 filii Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka w Katowicach, os. 1 Maja
Centra kultury Wodzisławskie Centrum Kultury, Plac Gladbeck
Galerie „Art Wladislavia" „Galeria NCE” „Galeria Pod Fikusem” (MiPBP) „Galeria Warto” (MiPBP Filia Nr 13)
Kina WCK „Pegaz” WSHE „Zorza”
Muzea Muzeum Miejskie ul. W. Kubsza 2 „Sztolnia” przy Zespole Szkół Zawodowych ul. Gałczyńskiego
Cykliczne imprezy kulturalne
Dni Wodzisławia Śląskiego (czerwiec)
Zakończenie Lata
Juvenalia (WSHE)
„Najcieplejsze miejsce na ziemi” – Festiwal reggae (sierpień)
„Wodzisławski Jarmark Staroci”
"Piknik Historyczno-Militarny" (3 maja)
Sport
Wodzisław Śląski jest znanym w Polsce ośrodkiem piłkarskim. W latach 1996–2010 w Ekstraklasie występowała drużyna miejscowej Odry. Młodzież ma możliwość szkolenia również w kilku innych klubach piłkarskich działających na terenie miasta. Oprócz piłki nożnej w Wodzisławiu działają również kluby sportowe z innych dziedzin sportu np. koszykówki, siatkówki, judo czy biatlonu. Najwięcej sekcji sportowych posiada obecnie KS Wicher Wilchwy (piłka nożna, judo, szachy).
Kluby i inne działalności
„Odra” Wodzisław Śląski
KSW "Boxing Odra" Wodzisław Śląski (boks, sporty walki)
GSC „Gosław Jedłownik” Wodzisław Śl.- Jedłownik (piłka nożna)
KS „25 Naprzód Kokoszyce” Wodzisław Śl.- Kokoszyce (piłka nożna)
KS „Naprzód 46 Zawada” Wodzisław Śl.- Zawada (piłka nożna)
KS „Wicher Wilchwy” Wodzisław Śl.-Wilchwy (piłka nożna, judo, szachy)
WTS „Satori” Wodzisław Śląski (judo)
ŻKK „Olimpia” Wodzisław Śląski (koszykówka kobiet)
KB „Forma” Wodzisław Śląski (biegi)
„Wodzisławska Szkoła Piłkarska” Wodzisław Śląski (piłka nożna)
UKS „Strzał” Wodzisław Śląski (biathlon)
MKS „Zorza” Wodzisław Śląski (siatkówka kobiet)
MKS Wodzisław Śląski (koszykówka, biegi narciarskie)
SWD Wodzisław Śląski (piłka nożna kobiet)
Ballabushka Break Ball Wodzisław Śląski (bilard)
Obiekty sportowe
Stadion MOSiR Aleja (piłka nożna, lekka atletyka) ul. Bogumińska 8 Wodzisławskie Centrum Tenisa (tenis)
Trzy Wzgórza (biathlon, lekka atletyka) Biathlonowy Ośrodek Szkolenia Sportowego Młodzieży
Gosław Sport Center (piłka nożna, jeździectwo, saneczkarstwo) ul. Żwirki i Wigury Boiska Klubu Gosław Jedłownik
Powiatowe Centrum Sportu (lekka atletyka, piłka nożna) ul. Pszowska 92
Boisko MOSiR Centrum Blazy (piłka nożna) ul. Jastrzębska
Boisko MOSiR Centrum (piłka nożna) ul. B. Chrobrego
Boisko MOSIR Centrum (piłka nożna) ul. Skrzyszowska
Boisko Orlik przy SP3 ul. Wojska Polskiego
Boiska WSP Wodzisław Śląski (piłka nożna) ul. Słowiańska
Basen miejski "Manta" Oś 1 Maja
Kąpielisko "Balaton" ul. Bracka
Ośrodek jazdy konnej Diecezji Katowickiej ul. Pałacowa
Turystyka
Informacja turystyczna znajduje się w holu Muzeum w Wodzisławiu Śl. przy ulicy Kubsza 2. Prowadzony jest tam również serwis internetowy kulturalnywodzislaw.pl
Atrakcje turystyczne:
kąpielisko „Balaton” w lesie na historycznym Grodzisku, wraz z najdłuższą na Śląsku kolejką tyrolską i parkiem linowym.
szkoleniowa sztolnia górnicza przy ul. Gałczyńskiego (jedyna w Polsce)
obelisk wyznaczający przebieg 50 równoleżnika szerokości geograficznej, obok Urzędu Miasta.
zabytki historyczne miasta (zobacz wyżej)
Muzeum w Wodzisławiu
Rodzinny Park Rozrywki Trzy Wzgórza
Szlaki
Szlak Jankowicki (15,3 km)
Trasa: Wodzisław Śląski – Jankowice Rybnickie
Szlak Ewakuacji Więźniów Oświęcimskich (91 km)
Trasa: Oświęcim – Wodzisław Śląski
Szlaki rowerowe
316Y – Trasa Powiatu Wodzisławskiego (52 km)
Trasa: Wodzisław Śląski – Lubomia – Olza
317 – Trasa z Raciborza do Radlina (16,5km)
Trasa: Racibórz – Kornowac – Pszów – Wodzisław Śląski – Radlin
317S – Trasa Lokalna (3,7 km)
Trasa: Pszów – Zawada
324 – Trasa Miasta Wodzisław Śląski do Karwiny (25,5 km)
Trasa: Wodzisław Śląski – Mszana – Gołkowice – Karwina
Kościół katolicki
parafia Wniebowzięcia NMP
parafia Ducha Świętego
parafia MB Wszechpośredniczki Łask i Św. Antoniego z Padwy
parafia Podwyższenia Krzyża Świętego
parafia MB Częstochowskiej
parafia Niepokalanego Serca Maryi
parafia św. Herberta
parafia św. Marii Magdaleny
parafia św. Izydora
parafia św. Wawrzyńca
W mieście znajduje się Archidiecezjalny Dom Rekolekcyjny
Kościół ewangelicko-augsburski
parafia św. Trójcy
Kościół Ewangelicznych Chrześcijan
zbór w Wodzisławiu Śląskim
Świadkowie Jehowy
zbór Nowe Miasto
zbór XXX-lecia
Służby ratownicze oraz służba zdrowia
Pogotowie ratunkowe Stacja Pogotowia Ratunkowego Wodzisław Śląski
Państwowa Straż Pożarna Komenda Powiatowa PSP w Wodzisławiu Śląskim Jednostka Ratowniczo-Gaśnicza Wodzisław Śląski
Ochotnicza Straż Pożarna Ochotnicza Straż Pożarna Kokoszyce Ochotnicza Straż Pożarna Radlin II Ochotnicza Straż Pożarna Zawada Ochotnicza Straż Pożarna Turzyczka Ochotnicza Straż Pożarna Jedłownik
Policja Komenda Powiatowa Policji w Wodzisławiu Śl.
Zespół Opieki Zdrowotnej w Wodzisławiu Śl. Szpital nr 1
Wodzisławskie Centrum Sercowo-Naczyniowe
Wojewódzki Szpital Chorób Płuc im. dr. Alojzego Pawelca
Okręgowa Stacja Ratownictwa Górniczego w Wodzisławiu Śl.
Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Wodzisławiu Śl.
Polityka
Obecnym prezydentem miasta Wodzisław Śląski jest Mieczysław Kieca (KW SNW). Najważniejsze stanowisko we władzach Wodzisławia Śląskiego było na przestrzeni lat różnie nazywane – burmistrzami, następnie po reformie administracyjnej z 1 czerwca 1975 nadano określenie prezydent miasta, które jest w używane do dziś ze względu że miasto osiągnęło liczbę 100 tys. mieszkańców. Prezydent Miasta Wodzisławia Śląskiego jest organem wykonawczym, wybieranym na 4-letnią kadencję w wyborach bezpośrednich.
Na podstawie nowej ordynacji – „Ustawy o miastach” w dniu 22 lutego 1809 odbyły się w Wodzisławiu pierwsze wybory do rady miasta.
Obecnie przewodniczącym rady miasta jest Jan Grabowiecki, a w jej skład wchodzi 23, wybieranych w wyborach bezpośrednich radnych. W 2002, po nowelizacji Ustawy o samorządzie lokalnym rada miasta utraciła prawo wyboru prezydenta.
W wyborach parlamentarnych 2007 w Wodzisławiu, jak i powiecie wodzisławskim wybrani zostali:
Posłowie VI kadencji:
Krzysztof Gadowski (Platforma Obywatelska)
Ryszard Zawadzki (Platforma Obywatelska)
Adam Gawęda (Prawo i Sprawiedliwość)
Senatorzy VII kadencji:
Antoni Motyczka (Platforma Obywatelska)
W wyborach parlamentarnych 2011 w Wodzisławiu, jak i powiecie wodzisławskim wybrani zostali:
Posłowie VII kadencji:
Grzegorz Matusiak (Prawo i Sprawiedliwość)
Senatorzy VIII kadencji:
Adam Zdziebło (Platforma Obywatelska)
Telewizja
Telewizja o charakterze lokalnym to przede wszystkim program TVP3 Katowice, TV Silesia oraz Telewizja TVT.
Radio
Rejon powiatu wodzisławskiego, obejmują swym zasięgiem dwie rozgłośnie nadające program lokalny: Radio 90 FM oraz Radio Vanessa.
Osoby urodzone w Wodzisławiu
Duchowni Paweł Pośpiech – ksiądz, poseł do Reichstagu i Sejmu, polski działacz narodowy Bolesław Kominek – kardynał dawny metropolita wrocławski Ireneusz Sławomir Ledwoń – śląski duchowny katolicki, franciszkanin, profesor KUL
Politycy Franciszek Połomski – polski prawnik, historyk, senator II kadencji Henryk Siedlaczek – poseł PO Dominik Kolorz – polski działacz związkowy Krzysztof Sitarski – poseł Kukiz’15
Żołnierze Konrad Hejna – polski żołnierz, kawaler orderu Virtuti Militari Maksymilian Iksal – polski działacz niepodległościowy Andrzej Zieliński – polski oficer, dowódca WOPL
Naukowcy Norbert Honsza – germanista, kulturoznawca, profesor, pracownik naukowy Uniwersytetu Wrocławskiego Henryk Zimoń – religioznawca, etnolog, werbista, profesor KUL Idzi Panic – polski historyk, profesor, pracownik naukowy Uniwersytetu Śląskiego Eugeniusz Gatnar – polski ekonomista, profesor, wykładowca akademicki, członek zarządu NBP
Artyści Martyna Kliszewska – aktorka Arkadiusz Dzierżawa – basista i kompozytor grupy Łzy Rafał Trzaskalik – gitarzysta zespołu Łzy Sławomir Elsner – malarz, fotograf Piotr Konieczyński – aktor Borys Marynowski – aktor
Sportowcy Alojzy Sitko – piłkarz, reprezentant Polski Stanisław Oślizło – piłkarz, reprezentant Polski Ryszard Wieczorek – piłkarz, trener Tomasz Sikora – polski biathlonista, mistrz świata, honorowy obywatel Wodzisławia Marcin Malinowski – piłkarz Leszek Blanik – polski gimnastyk sportowy, mistrz olimpijski, mistrz świata i mistrz Europy Mariusz Pawełek – piłkarz, reprezentant Polski Jarosław Macionczyk – siatkarz Agnieszka Starzyk – siatkarka Kornelia Marek – polska biegaczka narciarska Kamil Wilczek – piłkarz, reprezentant Polski, król strzelców Ekstraklasy (2014/2015)
Inni Claudia Ciesla – niemiecka modelka Anna Lechowicz – doktor nauk humanistycznych, pedagog specjalny
Źródło treści i historia autorów: Wikipedia. Tekst skrócono i uporządkowano.
Tworzenie stron internetowych – Wodzisław Śląski
Projektując witrynę dla firmy z obszaru miejscowości Wodzisław Śląski, zaczynamy od ustalenia, czego klient potrzebuje przed złożeniem zamówienia lub wysłaniem zapytania.
Wizytówka internetowa dla lokalnej firmy
Na stronie można zebrać godziny pracy, obszar obsługi i odpowiedzi na pytania, które klienci najczęściej zadają przed kontaktem. Projekt układu uwzględnia wygodne korzystanie z witryny na telefonie.