Wołomin – informacje o miejscowości
Wołomin – miasto w województwie mazowieckim, siedziba powiatu wołomińskiego i gminy miejsko-wiejskiej Wołomin. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do woj. warszawskiego.
Według danych na 31 grudnia 2014 r. miasto miało 37 389 mieszkańców.
Wołomin należy do aglomeracji warszawskiej. Położony jest 20 km od centrum Warszawy na linii kolejowej do Białegostoku (dwie stacje w Wołominie).
Wołomin jest członkiem Związku Miast Polskich.
Położenie
Wołomin położony jest na Równinie Wołomińskiej, która jest częścią Niziny Mazowieckiej. Przez miasto przepływa rzeka Czarna, która swój bieg kończy w Kanale Żerańskim (Królewskim). Gmina Wołomin graniczy z następującymi gminami: Kobyłka, Radzymin, Klembów, Poświętne oraz Zielonka. Przez miasto przebiegają drogi wojewódzkie nr 634 (Port Lotniczy im. F.Chopina-Ząbki-Zielonka-Wołomin-Wólka Kozłowska), nr 635 (Wołomin-Radzymin) oraz nr 628 (odcinek droga 634-stacja kolejowa). Przez miasto przebiega również międzynarodowa linia kolejowa E75 Warszawa-Sankt Petersburg (linia kolejowa nr 6 Zielonka-Kuźnica Białostocka) z dwiema stacjami w Wołominie: Wołomin i Wołomin Słoneczna.
Miejscowość letniskowa
Pierwsze wzmianki dotyczące Wołomina pochodzą z XV wieku. W latach 1428-1501 miejscowość była znana jako Zacięciwa. Nazwa Wołomin wywodzi się od XVI-wiecznego właściciela, Jana de Volumne (pol. Wołuński). Wieś szlachecka Wolunin położona była w 1580 roku w powiecie warszawskim ziemi warszawskiej województwa mazowieckiego. Po wybudowaniu w roku 1862 linii kolejowej (pierwszy przystanek od Dworca Petersburskiego umieszczono w Wołominie) stał się on miejscowością letniskową dla Warszawy. W 1902 roku powstała kapliczka, następnie zaczęto budować kościół. Na początku XX wieku rozwinęło się tu osadnictwo typu miejskiego, któremu sprzyjało powstanie w czerwcu 1905 roku huty szkła.
Miasto – dwudziestolecie międzywojenne
Wołomin otrzymał prawa miejskie 4 lutego 1919 r., na mocy dekretu Naczelnika RP Marszałka Józefa Piłsudskiego. W roku 1920 w okolicach Wołomina na polach Ossowa doszło do kluczowych walk Bitwy Warszawskiej. Samo miasto stało się świadkiem nieudanej próby zdobycia go przez bolszewików 15 sierpnia 1920 roku. Po I wojnie światowej zakończono budowę kościoła w stylu neogotyckim, a w 1924 roku erygowano parafię pod wezwaniem Matki Boskiej Częstochowskiej.
W okresie międzywojennym znaczną część ludności (ponad 3 tys. na 17 tys. mieszkańców w 1939 r.) Wołomina stanowili Żydzi. Mieszkali tu również Rosjanie, którzy uciekli przed rewolucją bolszewicką (w 1930 w mieście powstała parafia prawosławna). Istotne zmiany w funkcjonowaniu miasta nastąpiły po 1935, gdy burmistrzem został Józef Cichecki. Doprowadził do rozwoju oświaty oraz poprawy infrastruktury miejskiej, walcząc z powszechnym bezrobociem zainicjował powstanie betoniarni miejskiej, gdzie produkowano płyty chodnikowe i trylinkę, z których zbudowano nawierzchnię wielu wołomińskich ulic.
Na pograniczu Wołomina i Kobyłki geograf Wacław Nałkowski wybudował dom, który później jego córka Zofia Nałkowska opisała w 1925 roku w książce „Dom nad łąkami”. Obecnie w „Domu nad łąkami” mieści się muzeum Zofii i Wacława Nałkowskich – miejsce imprez kulturalnych.
Holokaust i bitwa pancerna
Podczas II wojny światowej wołomińscy Żydzi zostali umieszczeni przez niemieckiego okupanta w getcie zlokalizowanym pomiędzy Wołominem i Kobyłką, a następnie poprzez getto warszawskie wywiezieni do Treblinki i tam zagazowani.
30 lipca 1944 roku rozpoczęła się pod Wołominem największa na ziemiach polskich bitwa wojsk pancernych, w której brały udział jednostki 3 Korpusu Pancernego, 8 Gwardyjskiego Korpusu Pancernego i 16 Korpusu Pancernego 2 Armii Pancernej (ros. 2-й Танковой Армии) nacierającej od strony Lublina przez Dęblin oraz kilku dywizji pancernych wojsk niemieckich, a mianowicie: 1 Dywizji Spadochronowo-Pancernej „Hermann Göring”, 5 Dywizji Pancernej SS „Wiking”, 3 Dywizji Pancernej SS „Totenkopf” oraz 4 i 19 Dywizji Pancernych. W bitwie po obu stronach wzięło udział około 1000 czołgów – ponad połowa została zniszczona w walce. Tygodniowa bitwa pancerna, zakończona klęską wojsk radzieckich, przyniosła straty wśród mieszkańców Wołomina. Zginęło w niej trzynastu żołnierzy z wołomińskiej jednostki Armii Krajowej.
Walki rozgrywające się na przedpolach Warszawy były ostatnim impulsem do podjęcia decyzji o rozpoczęciu powstania warszawskiego.
Okres powojenny
1 października 1944 powstało liceum ogólnokształcące, które nosi dziś imię Wacława Nałkowskiego.
Po wojnie, w roku 1952, Wołomin stał się miastem powiatowym (przeniesiono starostwo z Radzymina), co przyspieszyło jego rozwój. Powstały zakłady stolarki budowlanej oraz Przedsiębiorstwo Poszukiwań Nafty i Gazu, a miasto stało się „sypialnią Warszawy” – znaczna część mieszkańców zaczęła pracować w stolicy. W latach 70. i 80. powstały liczne osiedla bloków z wielkiej płyty, m.in. Polna, Kobyłkowska, Lipińska oraz Hibnera (ob. Niepodległości), które przyczyniły się do wzrostu liczby ludności miasta. Pod koniec XX wieku wołomińska huta szkła ogłosiła upadłość, ale dzięki opanowanej technologii produkcji szkła żaroodpornego udało się utrzymać część produkcji i zatrudnienia w nowej firmie. Obecnie wołomińska huta jest jedną z ostatnich działających na terenie Polski. Część terenów huty położonych w centrum miasta została sprzedana prywatnemu inwestorowi, który wybudował w tym miejscu biurowiec oraz jeden ze sklepów marki Kaufland.
W 2016 roku na terenie dawnej Stolarki Wołomin otworzono pierwszy w tym mieście wielkopowierzchniowy hipermarket Galeria Wołomin.
Demografia
Piramida wieku mieszkańców Wołomina w 2014 roku .
Miasto Wołomin
Osiedla w Wołominie:
Osiedle Nafta
Osiedle Sławek
Osiedle Sławek-Nowa Wieś
Osiedle Sosnówka
Osiedle Partyzantów
Osiedle 1 Maja
Osiedle Lipińska
Osiedle Centrum
Osiedle Polna-Asnyka
Osiedle Wileńska
Osiedle Niepodległości
Osiedle Słoneczna-Kolonia Gródek
Osiedle Kobyłkowska
Osiedle Reja
Osiedle Wołominek
Transport
Położone na terenie miasta dwie stacje kolejowe obsługiwane są przez Koleje Mazowieckie liniami R6 i R60. Stacje kolejowe na terenie miasta, są włączone w system taryfowy Zarządu Transportu Miejskiego w Warszawie. Oferta „Wspólny Bilet ZTM-KM-WKD” umożliwia podróżowanie na terenie aglomeracji warszawskiej wszystkimi środkami komunikacji publicznej na podstawie biletów ZTM.
Na terenie miasta funkcjonują linie lokalne organizowane przez ZTM Warszawa:
L27- Nadma - Turów
L35- PKP Wołomin - Stare Grabie
L36- Szpital Powiatowy - PKP Zagościniec
L37- PKP Wołomin - Turów
L38- Szpital Powiatowy - Graniczna
L40- PKP Wołomin - Marki
W godzinach nocnych kursuje linia N62 na trasie Dworzec Centralny - Wołomin.
Wołomin posiada autobusowe połączenia z centrum Warszawy obsługiwane przez prywatnych przewoźników.
Na początku XX w. na terenie dzisiejszego Wołomina istniały trzy linie tramwajów konnych.
Zabytki wpisane do rejestru zabytków województwa mazowieckiego
kościół pw. Matki Bożej Częstochowskiej z lat 1908-1927, zniszczony w 1944, odbudowany w latach 1950-1953; nr rej.: 117/1107 z 16.05.1975
3 mogiły wojenne 1939-45, na cmentarzu par., nr rej.: 1378 z 26.07.1989
willa „Laurentium” z ogrodem, nr rej.: 1395-A z 19.10.1989
dom Nałkowskich z ogrodem, siedziba Muzeum im. Zofii i Wacława Nałkowskich, nr rej.: 1198 z 6.12.1982
Kultura
Miejski Dom Kultury przy ulicy Mariańskiej
Rock Piątek – cykl koncertów rockowych
Wirtualny Wołomin – portal traktujący o sprawach społecznych i kulturalnych
Miejska Biblioteka Publiczna im. Zofii Nałkowskiej w Wołominie
Przedszkola
Przedszkole Niepubliczne „Leśny Zakątek”
Przedszkole Niepubliczne „Artystyczno Językowe Pszczółka Maja”
Przedszkole Niepubliczne „Wesołe Nutki”
Przedszkole Niepubliczne „Tęczowa Kraina”
Przedszkole nr 2 im. Pyzy Wędrowniczki
Przedszkole nr 5 im. Kota w Butach
Przedszkole nr 6 „Bajka”
Przedszkole nr 8 im. Czerwonego Kapturka
Przedszkole nr 9 im. Jasia i Małgosi
Przedszkole nr 10 im. Misia Uszatka
Specjalistyczny Punkt Przedszkolny dla dzieci ze Spektrum Autyzmu „Vitautia”
Szkoły podstawowe
Szkoła Podstawowa Nr 2 w Wołominie
Szkoła Podstawowa Nr 3 im. Marszałka Józefa Piłsudskiego w Wołominie
Szkoła Podstawowa Nr 4 z Oddziałami Integracyjnymi im. Marynarki Wojennej RP w Wołominie
Sportowa Szkoła Podstawowa Nr 5 im. Cypriana Kamila Norwida w Wołominie
Szkoła Podstawowa Nr 7 z Oddziałami Integracyjnymi im. Królowej Jadwigi w Wołominie
Szkoła Podstawowa Specjalna w Wołominie
Gimnazja
Gimnazjum Nr 1 im. Zofii Nałkowskiej w Wołominie
Gimnazjum Nr 2 w Wołominie
Gimnazjum Nr 3 im. Jana Pawła II w Wołominie
Gimnazjum Nr 4 z Oddziałami Integracyjnymi im. Marynarki Wojennej RP w Wołominie
Sportowe Gimnazjum Nr 5 im. Polskich Olimpijczyków w Wołominie
Gimnazjum Specjalne w Wołominie
Szkoły ponadgimnazjalne
I Liceum Ogólnokształcące w Wołominie
III Liceum Ogólnokształcące w Wołominie
Zespół Szkół Ekonomicznych im. Stanisława Staszica
Zespół Szkół w Wołominie
Uczelnie
Wyższa Szkoła Współpracy Międzynarodowej i Regionalnej im. Zygmunta Glogera
Media lokalne
Wieści Podwarszawskie
Radio FaMa Wołomin
Życie Powiatu na Mazowszu
Echo Podwarszawskie
netKonkret – gazeta internetowa mieszkańców Wołomina
Integrator informacyjny My Wołomin – Moje Miasto
Moja Gazeta Regionalna
wolomin.dlawas.info
Parafie rzymskokatolickie
Parafia Matki Bożej Królowej Polski w Wołominie
Parafia Matki Bożej Częstochowskiej w Wołominie – siedziba dekanatu
Parafia św. Józefa Robotnika w Wołominie
Parafia św. Faustyny Kowalskiej w Helenowie
Parafia Matki Bożej Królowej Różańca w Majdanie
Parafia Matki Boskiej Nieustającej Pomocy w Duczkach
Parafia św. Klemensa Papieża i Męczennika w Klembowie
Parafia Najświętszej Maryi Panny Matki Kościoła w Ostrówku
Parafia św. Ojca Pio w Zagościńcu
Parafia prawosławna
Parafia Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Wołominie Cerkiew Świętych Apostołów Piotra i Pawła
Inne związki wyznaniowe
Świadkowie Jehowy – 2 zbory: Wołomin-Centrum i Wołomin-Górki.
Sport
BS Sure Shot Wołomin – żeński zespół koszykówki, grający w sezonie 2003/2004 w Sharp Torell Basket Liga
MKS ELITA OSiR Wołomin – wicemistrz Polski w koszykówce juniorek.
Ośrodek Sportu i Rekreacji w Wołominie
Huragan Wołomin – klub piłkarski założony w 1923 roku. Od sezonu 2013/2014 występuje w III lidze łódzko-mazowieckiej.
Strefa 7 – drugi oficjalny Dirtpark w Polsce (zdewastowany)
B.S SALWA – klub strzelecki www.salwa.pl
Stolarka Wołomin – klub siatkarski, który w 2002 zawiesił działalność. Jego tradycje kontynuował KPS Wołomin, a obecnie MUKS Huragan Wołomin.
Honorowi obywatele miasta
Józef Piłsudski – 1924 rok
Henryk Konstanty Wojciechowski – 1929 rok
Władysław Korsak – 1931 rok
Edward Śmigły-Rydz
Ks. Jan Sikora – 2005
Miron Cichecki – 2005
Ks. Abp Sławoj Leszek Głódź – 2007
Józef Kowalski (weteran) – 2012
Ludzie związani z Wołominem
Bartek Chaciński
Paulina Chruściel
Monika Chrząstowska
Małgorzata Dydek
Władysław Gosiewski
Szlama Grzywacz
Henri Krasucki
Adam Krzysztoporski
Stanisław Kuraciński
Stanisław Lange
Bogusława Latawiec
Jerzy Lipman
Robert Mateusiak
Zofia Michalska
Zofia Nałkowska
Janusz Nasfeter
Stefan Nasfeter
Henryk Niewiadomski
Leszek Podhorodecki
Mieczysław Połukard
Andrzej Poppe
Andrzej Przypkowski
Jan Romańczyk "Łata"
Anastazy Rutkowski
Michał Szulim (zespół Plateau)
Bohdan Wodiczko
Współpraca międzynarodowa
Miasta i gminy partnerskie:
Źródło treści i historia autorów: Wikipedia. Tekst skrócono i uporządkowano.
Tworzenie stron internetowych – Wołomin
Projektując witrynę dla firmy z obszaru miejscowości Wołomin, zaczynamy od ustalenia, czego klient potrzebuje przed złożeniem zamówienia lub wysłaniem zapytania.
Strona usługowa z portfolio
Realizacje można uporządkować według rodzaju zlecenia i opisać zakres każdej z prac. Klient może przejść z przykładu realizacji do odpowiedniej usługi i wysłać zapytanie.
Strona z ofertą dla klientów biznesowych
Przygotowujemy podstrony opisujące usługi, proces współpracy i przykładowe realizacje. Formularz pozwala wskazać zakres projektu i zostawić dane do kontaktu w sprawie wyceny.