Wschowa – informacje o miejscowości
Wschowa (niem. Fraustadt) – miasto w województwie lubuskim, w powiecie wschowskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Wschowa. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa leszczyńskiego. 31 grudnia 2010 miasto liczyło 14 357 mieszkańców.
Osiedla
Stare Miasto
Osiedle Jagiellonów
Osiedle Janusza Korczaka
Osiedle Zwycięstwa
Osiedle Nowe Ogrody
Osiedle Przylesie
Demografia
Dane z 30 czerwca 2008:
Piramida wieku mieszkańców Wschowy w 2014 roku.
Nazwa
Polska nazwa miasta jest interpretowana dwojako. Odrzucono hipotezę, jakoby była związana z czasownikiem schować, które w staropolskim występuje w formie wschować. Nazwa miasta oznaczałaby wtenczas miejsce, w którym można się schronić. Opowiedziano się za wersją, że pochodzi od dzierżawczej nazwy Wieszów, która wywodzi się od nazwy osobowej Wiesz będącej skróceniem imienia Wielisław. Wskazuje na to najstarsza pisownia miasta brzmiąca Veschov. Miejscowością o podobnej nazwie jest w Polsce Wieszowa.
W księdze łacińskiej Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis (pol. Księga uposażeń biskupstwa wrocławskiego) spisanej za czasów biskupa Henryka z Wierzbna w latach 1295–1305 miejscowość wymieniona jest w zlatynizownej formie Weschowam.
Niemiecka nazwa Fraustadt odwołuje się bezpośrednio do Matki Bożej, którą otaczano w mieście kultem. Obecna nazwa została oficjalnie ustalona 7 maja 1946.
Historia
Miejscowość znajduje się na pograniczu Wielkopolski i Śląska. Pierwsza wzmianka o mieście pochodzi z roku 1136, kiedy została wymieniona w bulli papieża Innocentego II jako wieś arcybiskupów gnieźnieńskich. Położenie miasta na szlakach handlowych z Poznania do Głogowa oraz Czech spowodowało jego szybki rozwój w tamtym okresie. Miastem rządzili wtedy książęta śląscy. W 1343 roku król Kazimierz III Wielki przyłącza ponownie miasto do Polski, aby w latach 1345 i 1349 obdarzyć je przywilejami miasta królewskiego. Wschowa jako siedziba osobnej ziemi (powiatu), stała się również siedzibą sądów szlacheckich: ziemskiego i grodzkiego, które przetrwały do rozbiorów. Na podstawie wydanego w roku 1404 prawa w mieście powstaje mennica działająca do ok. 1655-59. Miasto było znanym ośrodkiem sukiennictwa, działały też liczne warsztaty złotnicze, garncarskie, szewskie i konwisarskie. W wiekach XVI i XVII miasto było ośrodkiem luteranizmu. XVII wiek to okres dalszego rozwoju miasta. Wtedy Włoch Niccolo Bacaralli założył tu pierwszą w Polsce manufakturę farbiarską.
W 1633 starosta Hieronim Radomicki zbudował poza obrębem murów miejskich "Nowe Miasto", które w 1642 otrzymało miejskie prawo magdeburskie. Posiadała także samodzielny ratusz, samorząd, szpital i szkołę. 13 lutego 1706 pod Wschową między wsiami Dębowa Łęka i Osowa Sień w czasie III wojny północnej odbyła się bitwa między siłami szwedzkimi a armiami Saksonii i Rosji. W XVIII wieku często rezydowali tu królowie August II i August III, a także obradował senat. W tym czasie Wschowa pełniła rolę drugiej, "nieoficjalnej" stolicy Polski.
10 lipca 1737 roku we Wschowie zawarty został konkordat ze Stolicą Apostolską.
W 1793 w wyniku II rozbioru Polski Wschowa została wcielona do Królestwa Prus i przyłączona do Śląska. W okresie 1807–1815 należała do Księstwa Warszawskiego, a następnie znów do Prus. Pod zaborem pruskim wybudowano drogi i linię kolejową. W 1881 rozpoczęła pracę niedziałająca już cukrownia. W 1905 w mieście mieszkało 7452 osób, w tym 86,2% Niemców, 10,1% Polaków i 2,5% Żydów. Ewangelicy stanowili 53,3% ludności, zaś katolicy – 43%.
Ze względu na przewagę ludności niemieckiej w mieście, po I wojnie światowej pozostało ono w granicach Niemiec, administracyjnie przyjmując postać enklawy – Marchii Granicznej Poznań-Prusy Zachodnie (Grenzmark Posen-Westpreußen). W roku 1938 Wschowa została włączona do prowincji śląskiej. W czasie kampanii wrześniowej 1939 pod Wschowę dotarły oddziały wojska polskiego, które ostrzelały miasto (wypad na Wschowę).
Wschowa została zdobyta przez Armię Czerwoną w nocy z 31 stycznia na 1 lutego 1945. Wkrótce, po 152 latach przerwy, miasto ponownie weszło w skład państwa polskiego, a niemieccy mieszkańcy miasta zostali wysiedleni za Odrę.
W latach 1945-54 siedziba wiejskich gmin Wschowa-Południe i Wschowa-Północ.
W latach 1999-2001 miasto znajdowało się w powiecie nowosolskim.
Zabytki
Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisane są:
miasto Wschowa
kościół farny – parafialny pod wezwaniem św. Stanisława św. Stanisława Biskupa Męczennika i Wniebowzięcia NMP, gotycki z XIV wieku, przebudowany w XVI wieku, XVIII wieku
plebania kościoła parafialnego, pl. Farny 2, z początku XIX wieku
zespół klasztorny franciszkanów, z XVII wieku, potem wielokrotnie przebudowywany, np. w XIX wieku: kościół pod wezwaniem św. Józefa, z 1639 roku, XVIII wieku klasztor, z 1629 roku, 1730 roku, XIX wieku kaplica pod wezwaniem Świętego Krzyża, z XVIII wieku
kościół ewangelicki, obecnie rzymsko-katolicki filialny pod wezwaniem Świętej Trójcy, pl. Kosynierów, z XIX wieku
kościół ewangelicki pod wezwaniem Żłóbka Pana Jezusa – Kripplein Christi, z XVII-XVIII wieku; powstały w 1604 roku z połączonych dwóch gotyckich budynków mieszkalnych, po pożarze odbudowany w 1647 r. z wieżą przy Bramie Polskiej i murach obronnych; obecnie opuszczony. Przylegająca baszta pełni funkcję wystawienniczą
cmentarz ewangelicki, obecnie mieszczący Lapidarium Rzeźby Nagrobnej, ul. Spokojna – Solna – Polna, założony w 1609 roku, XIX wieku: ogrodzenie z krużgankiem i bramami, z XVII wieku, XIX wieku; kaplice grobowe rodzin: Teschner z XVIII wieku, Lauterbach z XIX wieku, Hoffmann z XIX wieku, Steiner z XIX wieku; kostnica z 1819 roku
aleja lipowa, ul. Lipowa
rezydencja jezuicka, pl. Farny 3, z 1727 roku. Odbudowana po pożarze w roku 2006, obecnie muzeum i biblioteka
mury obronne, pozostałości, z początku z XV i XVI wieku
ratusz, z połowy XVI wieku, przebudowany w 1860 roku
fontanna miejska
domy, ul. Bema 11, 15, 17, z połowy XIX wieku, nie istnieją
dom „Pod Murzynkiem”, ul. Bohaterów Westerplatte 5, z połowy XIX wieku
domy, ul. Bohaterów Westerplatte 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 14 nie istnieje, 15, z połowy XIX wieku
domy, ul. Daszyńskiego 3, 7, 9, 11, 13, 15, 17, 27, z połowy XIX wieku
dom, pl. Farny 1, z XVII/XVIII wieku
dom, ul. Głogowska 11, z 1799 roku; dawny pałac rodu von Schlichting, obecnie szkoła muzyczna
domy w zespole cukrowni, z XIX wieku/XX wieku, ul. Kazimierza Wielkiego: willa właściciela nr 21, dom dyrektora nr 25, magazyn nr 23
dom, ul. Kilińskiego 2, z połowy XVII wieku, nr 8, z 1890 roku
dom, ul. Kopernika 2, z połowy XIX wieku
dom, ul. Kościelna 1, z XVIII wieku/XIX wieku
dom, ul. Kościuszki 3, z XVII-XVIII wieku
dom, ul. Łazienna 4, szachulcowy, z XVII/XVIII wieku
domy, ul. ks. Kostki 2, 3, 4, 6, 5, 7, 8, 9, 14, 20, 22, z połowy XIX wieku
domy, ul. Niepodległości 5, 7, 9, 11, 13, 15, 17, 19, 21, z XIX wieku
dom, obecnie ZUS, ul. Pocztowa 3, z początku XIX wieku
dom, ul. Pocztowa 4/6, z połowy XIX wieku
dawna szkoła ewangelicka, ul. Powstańców Wielkopolskich 16, z połowy XIX wieku
domy, ul. Ratuszowa 1, 2, 10, XVII, z połowy XIX wieku
domy, Rynek 1, 2, 3, 4, 5, 6, 8, 9, 10, 11,12, 13 / Rzeźnicka 1, 14, 15, 16, 17, 18 nie istnieje, 19, z XVII/XVIII wieku
dom, ul. Strażacka 8, z XIX wieku
dom, ul. Targowa 1, z XIX wieku, nie istnieje
dom, ul. Wolsztyńska 19, z początku XX wieku
domy – kamieniczki, pl. Zamkowy 2 (dec. ul. Jedności Robotniczej), z 1679 roku, 2 (d. 3), 3 (d. 5), 4 (d. 7), 9, 10 (d. 8), 14 z reliktami dawnego zamku, renesansowe z połowy XVII wieku, XIX wieku
wiatraki I , II, przy drodze do Wolsztyna, XIX wieku, nie istnieją
inne zabytki:
cmentarz żydowski
Pomniki
Pomnik Ofiar Wojny przy ul. Łaziennej
Pomnik Kresowian przy placu Zielony Rynek
Pomnik Związku Harcerstwa Polskiego przy placu Grunwaldu
Pomnik byka Ilona
Diana, pomnik Zofii Gorzeńskiej istniejący w latach 1906-45, zrekonstruowany w 2012 roku.
Pomniki przyrody
dęby szypułkowe przy alei Dębowej
platan klonolistny i wiąz szypułkowy przy alei J. Rogalińskiego
dąb szypułkowy przy ul. Garbarskiej.
Kultura
Biblioteka Publiczna Miasta i Gminy Wschowa
Muzeum Ziemi Wschowskiej
Centrum Kultury i Rekreacji ( powstały przez połączenie Domu Kultury oraz Ośrodka Sportu i Rekreacji)
Edukacja
Szkoła Podstawowa nr 1
Szkoła Podstawowa nr 2 im. Bohaterów Westerplatte
Gimnazjum Językowe
Gimnazjum nr 2 im. Jana Pawła II
Zespół Szkół im. Stanisława Staszica
Liceum Ogólnokształcące im. Tomasza Zana
Szkoła Muzyczna I stopnia im. Karola Kurpińskiego
Ośrodek Szkolno-Wychowawczy im. Janusza Korczaka
Centrum Kształcenia Ustawicznego i Praktycznego
Sport
Od 1953 roku we Wschowie funkcjonuje piłkarski Klub Sportowy „Pogoń” Wschowa, który występuje w B-klasie. Zespół rozgrywa mecze na Stadionie CKiR we Wschowie.
Od 1978 roku istnieje klub szachowy „Hetman” Wschowa.
Wschowski Klub Motorowy założony w latach 80-tych.
Klub Sportowy „Korona” Wschowa (piłka nożna, koszykówka, akrobatyka).
Wspólnoty wyznaniowe
Kościół rzymskokatolicki Parafia św. Jadwigi Królowej we Wschowie Parafia św. Stanisława Biskupa i Męczennika we Wschowie
Chrześcijański Zbór Świadków Jehowy (Sala Królestwa)
Transport
Łęknica – Dorohusk: DK12
Sulechów – Wschowa: DW278
Nowy Tomyśl – Wroniniec: DW305
Źródło treści i historia autorów: Wikipedia. Tekst skrócono i uporządkowano.
Tworzenie stron internetowych – Wschowa
Dla firm działających na obszarze miejscowości Wschowa projektujemy witryny dopasowane do sposobu, w jaki klienci zamawiają usługi lub produkty.
Strona z ofertą dla klientów biznesowych
Przygotowujemy podstrony opisujące usługi, proces współpracy i przykładowe realizacje. Formularz pozwala wskazać zakres projektu i zostawić dane do kontaktu w sprawie wyceny.