Wyrzysk – informacje o miejscowości
Wyrzysk (niem. Wirsitz) – miasto nad Łobżonką w woj. wielkopolskim, w powiecie pilskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Wyrzysk. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do woj. pilskiego. Leży w historycznej Krajnie.
Według danych z 31 grudnia 2009 miasto liczyło 5232 mieszkańców.
Położenie
Wyrzysk leży 35 km na wschód od Piły, na południowym skraju Pojezierza Krajeńskiego, w pobliżu Doliny Noteci, w głębokiej dolinie rzeki Łobżonki, w pagórkowatej, malowniczej okolicy. W bliskiej okolicy przebiega droga krajowa nr 10 Szczecin-Warszawa stanowiąca północne obejście Wyrzyska, a przez miasto prowadzą drogi wojewódzkie nr 194 do Gołańczy i nr 242 do Więcborka. 4 km na południe od miasta (w Osieku nad Notecią) znajduje się stacja kolejowa Wyrzysk Osiek, na linii Piła – Bydgoszcz.
Historia
Prawdopodobnie jako pierwsi osiedlili się w wyrzyskim odcinku rzeki Łobżonki Celtowie na początku naszej ery. Osada znana w źródłach od 1320. W XIV dziedziczyli ją Pałukowie. W XV wieku Wyrzysk wspominany jest jako miasto, od 1772 w zaborze pruskim, później własność różnych rodów szlacheckich, od 1773 sprzedana królowi pruskiemu Fryderykowi II. Pierwotna lokacja miasta nie powiodła się i miasto lokowano ponownie między 1744 a 1773. Rozwój Wyrzyska na przełomie XVIII i XIX wieku związany był z założeniem tutaj jednej z baz regulacji Noteci. 1 stycznia 1919 Wyrzysk opanowany został przez powstańców wielkopolskich. W końcu 1939 Niemcy na terenie dawnej strzelnicy i cmentarza ewangelickiego zamordowali 26 Polaków.
W latach 1818-1975 miasto było stolicą powiatu wyrzyskiego. Do 1938 r. leżało w woj. poznańskim, później do 1939 w pomorskim, a od 1945 – w bydgoskim. Po reformie administracyjnej w 1975 roku terytorium powiatu zostało podzielone pomiędzy nowe (mniejsze) województwo bydgoskie i województwo pilskie. Powiatu nie przywrócono także w roku 1999 a miasto włączono do powiatu pilskiego w woj. wielkopolskim.
Znane osoby
w 1734 urodził się Franciszek Ksawery Rydzyński późniejszy biskup chełmiński oraz senator Księstwa Warszawskiego
w 1912 urodził się konstruktor rakiet Wernher von Braun
w 1912 urodził się pisarz Michał Mędlewski
w 1989 urodziła się siatkarka Urszula Bejga
Gospodarka
W Wyrzysku znajduje się kilka niewielkich przedsiębiorstw produkcyjnych. Działa tu Przedsiębiorstwo Budowlane „PBR” S.A., jak i DOMBUD Zakład Budownictwa Ogólnego Wiesław Fenske.
Demografia
Piramida wieku mieszkańców Wyrzyska w 2014 roku.
Zabytki
kościół św. Marcina składający się z nawy bocznej i wieży – dawnej świątyni neogotyckiej z lat 1859-1860 oraz nawy głównej zbudowanej w 1946; część neogotycka nakryta jest w prezbiterium sklepieniem krzyżowo-żebrowym, w pozostałej części stropem belkowym; we wnętrzu: barokowy dawny ołtarz główny z ok. 1738 barokowa rzeźba św. Wawrzyńca
dwór z połowy XIX w.
młyn wodny z muru pruskiego
dawna synagoga z 2. połowy XIX w.
domy eklektyczne i secesyjne z końca XIX w. i początku XX w.
wczesnośredniowieczne grodzisko stożkowate „Czubatka” - Rejestr NID - numer rejestru - 63/C z 1967-12-16; 232/Wlkp/C z 2008-03-19 (stanowisko 2)
pomniki i miejsca pamięci: pomnik 26 ofiar hitleryzmu głaz upamiętniający gen. Władysława Andersa z 1992 na cmentarzu pomnik i kwatera żołnierzy Armii Czerwonej, mogiła ofiar hitleryzmu oraz tablica na miejscu egzekucji w 1939
Przyroda
w odległości 3-4 km na południe od miasta stroma krawędź Doliny Noteci, z kulminacją na Dębowej Górze (194 m n.p.m.)
wzdłuż szosy do Osieka szereg pomnikowych drzew, m.in. dębów i lip
Sport
Wyrzyski Ludowy Klub Sportowy Łobzonka
od 1999 co roku organizowany jest Uliczny Bieg „Olka” na cześć lekkoatlety Edmunda „Olka” Wojciechowskiego
Sekcja tenisa stołowego II liga
Źródło treści i historia autorów: Wikipedia. Tekst skrócono i uporządkowano.
Tworzenie stron internetowych – Wyrzysk
Chcesz przedstawić ofertę klientom z miejscowości Wyrzysk? Pomagamy uporządkować treść i zaprojektować ścieżkę od zapoznania się z usługą do kontaktu.
Strona firmowa z czytelną ofertą
Porządkujemy usługi w osobnych podstronach, opisujemy zakres prac i umieszczamy dane kontaktowe tam, gdzie klient ich szuka. Formularz zapytania może zbierać informacje potrzebne do przygotowania wyceny.
Strona usługowa z portfolio
Realizacje można uporządkować według rodzaju zlecenia i opisać zakres każdej z prac. Klient może przejść z przykładu realizacji do odpowiedniej usługi i wysłać zapytanie.