Zgłobice – informacje o miejscowości
Zgłobice – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie tarnowskim, w gminie Tarnów. Znajduje się na prawym brzegu Dunajca, na Wysoczyźnie Zgłobickiej, przy drodze z Tarnowa do Wojnicza. Najwyższe wzniesienie ma wysokość 246 m n.p.m. Z Tarnowem łączy wieś komunikacja miejska linii autobusowych: 222, 224, 229 , 239.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa tarnowskiego.
Toponimia
Najstarsze znane wzmianki dotyczące Zgłobic sięgają 1386 roku, wymieniają one pierwszego znanego właściciela wsi „Slobicze” Jana ze Zgłobic. Wieś należała do diecezji krakowskiej, parafii w Zbylitowskiej Górze. Mapa okolic z 1855 r. jedno ze wzgórz pomiędzy zabudowaniami wsi a Dunajcem określa mianem: Zgłobie. W języku staropolskim słowo zgłoba znaczyło tyle co zawała, przeszkoda. Wiązało się to zapewne z rzeką Dunajec i ostrymi wzniesieniami, które stanowiły znaczną przeszkodę na trakcie krakowskim. Obecne nazewnictwo przysiółków Jałowce i Brzezinki świadczy o dawnym drzewostanie porastającym wieś. Wpływ na miejscowe toponimy miało też rolnictwo, stąd Pasternik, Łąki. Z kolei rzeka Dunajec podmywając skarpę, przyczyniła się do nazwania położonego obok przysiółka mianem Urwiska.
Historia wsi
Na wzgórzu zawieszonym nad Dunajcem istniało grodzisko z epoki brązu i wczesnego średniowiecza. Zostało ono wpisanego do rejestru zabytków decyzją nr 1247 z dnia 21 grudnia 1970 (nr katalogowy AZP 34/104-65). Przez lata rzeka podmywała wzniesienie tak, że w chwili obecnej istnieje jedynie część dawnego wzgórza, nad samym Dunajcem. Na tzw. mapie Miega z XVIII w. widać wyraźnie zarys całego grodziska, wielkością niewiele ustępującego pobliskim zamkom na Górze św. Marcina czy Trzewlin.
Wpływ na rozwój osadnictwa w tym miejscu miał zapewne Dunajec i przeprawa promowa na trakcie krakowskim z Sierakowic do Zgłobic, o czym świadczą wzmianki już od 1409 r. . Do traktu krakowskiego i przewozu na Dunajcu dołączała droga ze Szczepanowic, co również kilkakrotnie potwierdzają źródła. Prowadzona w kilku etapach regulacja Dunajca w celu ochrony przed powodziami podniosła jego żeglowność tak, że do Zgłobic mogą docierać barki o wyporności do 200 ton.
Pierwsze wzmianki o rodzie „de Slobicze” pochodzą z roku 1399, a wymienianymi osobami są: Tomek, Marcisz, Staszek i Milczko de Sglobicz. W pierwszej połowie XV wieku wymieniany jest Mikołaj de Zglobicz herbu Nowina. Tym samym herbem pieczętowali się Grzegorz, Dziersław i Piotr. Zgłobice w XV w. przekształciły się w wieś szlachecką, a o ich znaczeniu świadczy fakt zabiegania o te tereny. W XVI w. majątek do tej pory jednej rodziny uległ rozdrobnieniu tak, że w 1536 r. było aż 13 dziedziców. Poszczególne części (role) miały kilku, a nawet kilkunastu właścicieli m.in.: dziedziców Zbylitowskiej Góry, Mikołajowskich, później również Tarnowskich, Ostrogskich, Zamojskich. W 1504 r. folwarki dziedziczyli: Górski, Piotr Jakuszowski, Stanisław Białucha, Stanisław Dzietżek, Bernard i Stanisław Łysiacy, Piotr Mirosz, Mikołaj Białucha, Jan Bączałka. W księdze poborów z 1581 r. zapisano nazwiska dziedziców. Byli to: „Saraczki, Lissakowski, Dziechnik, Bączalski, Miroschowski i Paluski mają 1 ½ łanu, które sami uprawiają”. Na przełomie XVIII i XIX w. nastąpiła regulacja koryta Dunajca, w wyniku której przewóz, most i przystań usytuowano koło tzw. skały w Zgłobicach. Około połowy XIX w. Zgłobice były również własnością Bukowskich. W 1827 głównym właścicielem wsi był Mateusz Bukowski.
W XIX w. część wsi należała do hrabiny Aleksandry Lanckrońskiej i prawdopodobnie to ona w miejscu drewnianego wybudowała istniejący murowany dwór. Przebudowali go nieco później Turnauowie. W 1895 r. posiadłość większą, należącą do hrabiny Miroszowskiej podzielono pomiędzy trzech nowych właścicieli: Zofii Jordanowej tzw. „Brzezinki” (132 morgi), Macieja Orszuli tzw. „Orszulówka” (7 morgów) i Jozuego Maschlera (252 morgi). W 1896 r. właścicielem Zgłobic był hrabia Jan Zborowski, który poślubił 7 października 1896 r. Helenę z Męcińskich herbu Poraj, powieściopisarkę. W lipcu 1934 r. wezbrane wody Dunajca uszkodziły most w Zgłobicach. Po rodzinie Zborowskich właścicielem posiadłości do roku 1945 był Adam Marszałkowicz. W posiadaniu Marszałkowiczów dwór wraz z 138 hektarami pól uprawnych, łąk, lasów i nieużytków pozostawał do roku 1950 lub 1951, kiedy to wraz ze wszystkimi nieruchomościami stał się własnością Skarbu Państwa. Po reformie rolnej dokonano podziału ziemi pomiędzy mieszkańców wsi. W 2007 r. część majątku wróciła do spadkobierców rodziny Marszałkowiczów. W 2010 r. dwór z parkiem nabył od nich Tadeusz Rzońca, zaś o pozostałe tereny toczą się spory prawne z gminą Tarnów, gdyż zarówno szkoła podstawowa jak i ośrodek zdrowia wybudowane w okresie PRL-u, znajdują się na gruntach zwróconych pierwotnym właścicielom.
W 1961 r. otwarto siedzibę Gromadzkiej Biblioteki Publicznej w Zgłobicach. Została założona już w 1948 r., ale przez 13 lat bez własnego, stałego lokalu. Obecnie biblioteka gromadzi ponad 20 tysięczny księgozbiór. We wsi zlokalizowana jest placówka poczty oraz ośrodek zdrowia. W Zgłobicach działa założona w 1929 r. Ochotnicza straż pożarna. Wieś posiada infrastrukturę zarówno wodociągową, kanalizacyjną jak i gazową. Dla lepszej orientacji w terenie w roku 1990 nadano nazwy wszystkim ulicom. Bliskie sąsiedztwo z Tarnowem sprawia, że z roku na rok przybywa mieszkańców.
Zespół dworsko-parkowy w Zgłobicach
Na planie katastralnym z 1848 r. zaznaczono zespół dworsko-parkowy pochodzący z pierwszej połowy XIX w. W drugiej połowie XIX w. na miejscu drewnianego wzniesiono murowany dwór i zasadzono nowe drzewa (aleję kasztanową). Wprowadzono też niewielkie zmiany w rozplanowaniu parku. Klasycyzujący dwór, otoczony parkiem z aleją dojazdową znajduje się w pewnym oddaleniu od traktu krakowskiego po jego południowej stronie. Usytuowany został na wyniosłym ponad otoczenie terenie, z elewacją południową zwróconą na godzinę jedenastą. Murowany, parterowy, w części podpiwniczony dwór jest otoczony parkiem o powierzchni 4 ha oraz dwoma oficynami (m.in. tzw. dom ogrodnika). W 1895 r. posiadłość tę należącą do hrabiny Miroszowej podzielono. W 1886 r. właścicielem był hrabia Jan Zborowski. Po rodzie Zborowskich majątek przeszedł w ręce rodziny Turnau. W trakcie I wojny światowej dwór w wyniku bombardowania stracił dach. W 1922 r. Zofia Turnau otrzymała Zgłobice od swojego ojca Jerzego Turnaua. W 1924 r. Zofia Turnau wyszła za mąż za Adama Marszałkowicza, z którym zarządzała majątkiem aż do czasu reformy rolnej w 1945 r., kiedy to dobra przeszły w ręce skarbu państwa mimo, że nie przekraczały wymaganej powierzchni tj. 50 ha. W czasie wojny w budynku obok dworu została uruchomiona produkcja granatów ręcznych tzw. „Sidolówek” na użytek Armii Krajowej. Prowadził ją Jan Dębski, działacz Stronnictwa Ludowego „Piast”, poseł i wicemarszałek Sejmu RP, ukrywający się przed okupantem w Zgłobicach. Po wojnie mieściła się tu szkoła podstawowa, później Ośrodek Doradztwa Rolniczego i biblioteka. W 1974 r. zespół dworski wpisano do rejestru zabytków. Ostateczną decyzję o zwrocie majątku prawowitym właścicielom Ministerstwo Rolnictwa podjęło w 2007 r.. W 2010 r. zdewastowany dwór wraz z parkiem nabył lokalny przedsiębiorca z branży hotelarskiej, Tadeusz Rzońca. Generalny remont budynku ukończono w 2014 r., otwarto w nim restaurację i butikowy hotel noszący nazwę Dwór Prezydencki. W 2015 r. alei dojazdowej do dworu nadano nazwę ul.Dworska, aby ułatwić dojazd przyjezdnym klientom.
Znani mieszkańcy
Helena Zborowska z d.Męcińska (1876-1943) - pseudonim literacki Blanka Halicka, w początkowych latach małżeństwa mieszkanka zgłobickiego dworu, autorka kilkunastu powieści i nowel traktujących m.in. o okresie powstania styczniowego, tłumaczka literatury francuskiej, inicjatorka zbiórki funduszy na odbudowę kościoła i szkoły w Adampolu.
Jan Dębski (1889-1976) - polski polityk, wicemarszałek Sejmu I i II kadencji, w czasie okupacji ukrywał się w Zgłobicach.
Adam Marszałkowicz (1896-1964) mieszkaniec Zgłobic, komisarz rządowy Tarnowa, następnie prezydent Tarnowa do roku 1934.
Stanisław Szelowski ps. Wendlicz (1895-1957) - urodzony w Zgłobicach, podoficer w Legionach Polskich, wójt Gminy Legionowo, burmistrz miasta Rembertów.
Jerzy Adam Marszałkowicz (ur. 19 stycznia 1931 w Zgłobicach) – polski duchowny katolicki, założyciel Towarzystwa Pomocy im. św. Brata Alberta.
Źródło treści i historia autorów: Wikipedia. Tekst skrócono i uporządkowano.
Tworzenie stron internetowych – Zgłobice
Dla firm działających na obszarze miejscowości Zgłobice projektujemy witryny dopasowane do sposobu, w jaki klienci zamawiają usługi lub produkty.
Strona usługowa z portfolio
Realizacje można uporządkować według rodzaju zlecenia i opisać zakres każdej z prac. Klient może przejść z przykładu realizacji do odpowiedniej usługi i wysłać zapytanie.
Wizytówka internetowa dla lokalnej firmy
Na stronie można zebrać godziny pracy, obszar obsługi i odpowiedzi na pytania, które klienci najczęściej zadają przed kontaktem. Projekt układu uwzględnia wygodne korzystanie z witryny na telefonie.