Końskie – informacje o miejscowości
Końskie – miasto w województwie świętokrzyskim, w powiecie koneckim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Końskie. Położone jest na północnym skraju Wyżyny Kielecko-Sandomierskiej, wśród Lasów Koneckich. Ośrodek przemysłowy (przemysł metalurgiczny, wytwórnie płytek ceramicznych) i handlowy.
W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do woj. kieleckiego.
Na terenie miasta i gminy Końskie znajduje się podstrefa Specjalnej Strefy Ekonomicznej Starachowice, obejmująca obszar 64,2 ha i zagospodarowana w 100%.
Według danych z 30 czerwca 2016 roku miasto liczyło 19 774 mieszkańców.
Historia
Najstarsze ślady osadnictwa na terenie miasta pochodzą z XI wieku (cmentarzysko z tego okresu zostało odkryte w północnej części miasta w 1925 roku). Pierwsza historyczna wzmianka o miejscowości, jako własności Szawła syna Prandoty Starego (protoplasty rodu Odrowążów), pochodzi z 1145 roku. Wieś pozostawała w rękach Odrowążów przez kilka kolejnych stuleci. W latach 1220-1224 Iwo Odrowąż, biskup krakowski, wybudował we wsi kościół pod wezwaniem św. Mikołaja, ustanawiając w Końskich parafię. Kościół ten został rozebrany w XV wieku i na jego miejscu w latach 1492-1520 wybudowano nowy, gotycki kościół parafialny, wykorzystując elementy architektoniczne poprzedniego kościoła (m.in. romański tympanon).
Miejscowość byłą ważnym ośrodkiem przemysłowym Zagłębia Staropolskiego gdzie rozwijała się obróbka żelaza oraz produkcja broni. W połowie XVII wieku wieś Końskie wraz z okolicą przeszła w posiadanie rodziny Małachowskich. Ród ten pochodził z Małachowic koło Łęczycy i należał do najznakomitszych rodów magnackich. Najwybitniejszą postacią spośród Małachowskich był bez wątpienia Jan – kanclerz wielki koronny, który w sposób szczególny zasłużył się dla miejscowości. W roku 1729 nadał przywileje mieszkańcom Końskich, a 30 grudnia 1748 roku, dzięki jego staraniom, król August III Sas nadał Końskim przywilej lokacyjny po czym nastąpiła oficjalna lokacja miasta na prawie magdeburskim. Wraz z uzyskaniem praw miejskich Końskie otrzymały herb przedstawiający splecione inicjały kanclerza K.J.M. na czerwonym tle i, pod nazwą Końskie Wielkie, stały się centrum zarządzania rozległymi posiadłościami kanclerza. Akt lokacji miasta spowodował napływ nowych osadników i rozwój rzemiosła, zaczęła pojawiać się miejska zabudowa wokół rynku, a Jan Małachowski przystąpił do budowy zespołu parkowo-pałacowego. W roku 1787 w mieście gościł powracając z Ukrainy król Stanisław August Poniatowski oraz towarzyszący mu w charakterze kronikarza ksiądz Adam Naruszewicz. W mieście w XVIII wieku funkcjonowała również Fabryka Broni w Końskich, która rocznie dostarczała armii polskiej 517 sztuk karabinów wraz z bagnetami. Od końca XIX wieku w Końskich działało kilka odlewni żeliwa, m.in. odlewnia S. Kronenbluma.
II RP
14 stycznia 1919 r. policja w Końskich zastrzeliła czterech i zraniła dwunastu chłopów, którzy nie chcieli uiścić tzw. opłaty rogatkowej. W okresie międzywojennym w mieście istniały silne wpływy komunistyczne. W 1919 r. robotnicy koneckich odlewni żeliwa utworzyli Radę Delegatów Robotniczych. W 1920 roku wybuchł strajk w odlewniach "Słowianin" i "Kronenblum". W 1923 roku strajkujący w "Słowianinie" wymogli podwyżkę płac o 50 procent. Ponowne strajki wybuchły w 1927 roku i objęły ponad 1000 pracowników. 1 maja 1931 roku demonstranci zgromadzili się pod gmachem starostwa. Doszło do walk z policją, która otworzyła ogień do demonstrujących. Zginęło kilkanaście osób. Starosta powiatowy wydał zakaz działania zdominowanego przez komunistów Klasowego Związku Metalowców. Mimo tego w 1936 r. kandydaci wspierani przez ten związek, w liczbie czterech, zostali wybrani do władz samorządowych.
II wojna światowa
Katastrofalna dla miasta okazała się II wojna światowa. Już w pierwszych jej dniach miały tu miejsce bombardowania przynoszące śmierć wielu konecczanom. 7 września 36 Dywizja Piechoty Rezerwowej stoczyła pod Kazanowem bitwę z 1 Dywizją Lekką Wehrmachtu. Polskie zgrupowanie pomimo korzystnego rezultatu bitwy w obawie przed okrążeniem musiało wycofać się. Wieczorem dywizja opuściła Końskie i ruszyła leśnymi drogami w stronę Skarżyska. 8 września przed świtem czołgi 1 Dywizji Lekkiej po zajęciu Końskich ruszyły przez Gowarczów na Radom. Tego samego dnia do miasta weszła niemiecka piechota, a wieczorem sztab 10 Armii. Wizytę w tych dniach złożył tu Adolf Hitler .
12 września 1939 roku na rynku miasta zastrzelono 22 Żydów. Początkowo zostali oni zmuszeni do kopania grobów na skwerze obok kościoła dla żołnierzy niemieckich poległych w bitwie pod Kazanowem. Po skończonej pracy Niemcy rozpoczęli bezładną strzelaninę, w wyniku której padli ranni i zabici. Dokonano tego w odwecie za rzekomą napaść i profanację ciał żołnierzy niemieckich, którzy w rzeczywistości dostali się w zasadzkę zorganizowaną przez żołnierzy polskich pod Kraszkowem. Świadkiem masakry była niemiecka reżyser Leni Riefenstahl, która wraz z ekipą realizowała na polecenie Hitlera film propagandowy o kampanii wojsk niemieckich w Polsce.
Rejon miasta i jego okolic stał się ośrodkiem ożywionego ruchu partyzanckiego. Działał tu pierwszy oddział legendarnego majora Henryka Dobrzańskiego „Hubala”. W nocy z 31 sierpnia na 1 września 1943 roku Zgrupowanie nr 2 ppor. cc. Waldemara Szwieca „Robota” ze Zgrupowań Partyzanckich AK „Ponurego” opanował miasto na kilka godzin bez strat własnych, likwidując agentów Gestapo w mieście i zdobywając zaopatrzenie i amunicję. Za wkład wniesiony w obronę przed okupantem miasto Końskie zostało odznaczone Orderem Krzyża Grunwaldu III Klasy. Miasto zostało przejęte przez jednostki Armii Czerwonej dnia 16 stycznia 1945.
Żydzi w Końskich
W połowie XVII wieku powstała tu gmina żydowska. W 1796 w Końskich mieszkało już 2534 Żydów (62% ludności), w 1936 – 5632 (49.5%), a w 1939 około 6500 Żydów. W połowie 1942 na obszarze obejmującym obecne ul. Kazanowską, Strażacką, Hubala oraz Piłsudskiego (wówczas: Kazanowska, Joselewicza, Kopce, 3 Maja) Niemcy utworzyli getto zamykając w nim 9000 osób. W listopadzie 1942 prawie wszystkich Żydów wywieziono do obozu zagłady w Treblince. Kirkut znajdował się przy ulicy Wjazdowej, obecnie nie ma po nim śladu. Tablice nagrobne zostały użyte przez mieszkańców miasta jako materiał budowlany, m.in. na terenie gospodarstwa rolnego – jeszcze dziś resztki napisów widoczne są na elementach murów budynków, zachowanych między innymi na terenie zajezdni PKS.
Zespół parkowo-pałacowy
Klasycystyczny zespół parkowo-pałacowy wzniesiony został przez Jana Małachowskiego w latach 40. XVIII w., na wzór zespołu w Pillnitz. W XIX w. zespół pałacowy był kilkukrotnie przebudowywany, w tym czasie uważany był za jeden z najpiękniejszych parków w Polsce. Zdewastowany w czasie okupacji niemieckiej, kiedy to skrzydło pałacowe zostało przeznaczone na biura Kreishauptmana i podlegającego mu urzędu. W okresie powojennym, na skutek nieprzemyślanych decyzji ówczesnych decydentów (budowa szkoły podstawowej i przedszkola na terenie parku oraz ulicy Partyzantów wraz z przylegającym osiedlem od północnej strony) teren parku został zmniejszony, a jego układ zaburzony. Obecnie powierzchnia parku wynosi około 15 ha. W skład zespołu wchodzą:
pawilony i skrzydła pałacowe – obecnie siedziba Urzędu Miasta i Gminy oraz niektórych wydziałów Starostwa Powiatowego
Oranżeria Egipska
Świątynia Grecka
pozostałości muru z basztami i neogotyckim Domkiem Wnuczętów
neogotycka kapliczka, zniszczona podczas burzy w 2002 r., odbudowana w 2006 r.
liczne pomniki przyrody, stare lipy, dęby, brzozy, kasztany i klony
Zespół został wpisany do rejestru zabytków nieruchomych (nr rej.: A.487/1-14 z 20.12.1957 i z 9.04.1972).
Pozostałe zabytki
późnogotycka kolegiata św. Mikołaja w Końskich pod wezwaniem św. Mikołaja i Wojciecha (wybudowana w latach 1492-1520), tympanon z pierwszej połowy XIII wieku (nr rej.: A.485 z22.09.1947, z 21.03.1957 i z 15.02.1967)
barokowy, przycmentarny Kościół św. Anny i św. Jana Chrzciciela oraz cmentarz z nagrobkami z XVIII i XIX w. (nr rej.: A.486/1-3 z 22.09.1947, z 23.03.1957 i z 15.02.1967)
dom przy ul. Piłsudskiego 26, z 1798 r. (nr rej.: A.488 z 19.04.1952 i z 14.01.1972)
układ urbanistyczny rynku, przyległe domy z XVIII i XIX w. z portalami kamiennymi.
Przedszkola
Przedszkole Samorządowe nr 1
Przedszkole Samorządowe nr 2
Przedszkole Samorządowe nr 3
Przedszkole Samorządowe nr 4
Przedszkole Samorządowe nr 5
Przedszkole Samorządowe nr 7
Szkoły podstawowe
Szkoła Podstawowa Nr 1 im. Emilii Plater
Szkoła Podstawowa Nr 2 im. Stanisława Staszica
Zespół Szkół w Stadnickiej Woli im. Armii Krajowej (imię nadane 14 czerwca 2014 roku)
Gimnazja
Gimnazjum nr 1 im. Emilii Plater
Gimnazjum nr 2
Gimnazjum w Stadnickiej Woli im. Armii Krajowej (imię nadane 14 czerwca 2014 roku)
Szkoły ponadgimnazjalne
Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych nr 1 Technikum w Zespole Szkół Ponadgimnazjalnych nr 1 Branżowa Szkoła I Stopnia w Zespole Szkół Ponadgimnazjalnych nr 1
Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych nr 2 im. Stanisława Kwiatkowskiego Technikum w Zespole Szkół Ponadgimnazjalnych nr 2 im. S. Kwiatkowskiego Branżowa Szkoła I Stopnia w Zespole Szkół Ponadgimnazjalnych nr 2 im. S. Kwiatkowskiego
Technikum nr 3
Licea ogólnokształcące
I Liceum Ogólnokształcące im. Komisji Edukacji Narodowej
II Liceum Ogólnokształcące im. Marii Skłodowskiej Curie
Transport
Przez Końskie przebiega droga krajowa i trzy drogi wojewódzkie:
droga krajowa nr 42 Kamienna (powiat namysłowski) – Rudnik (powiat starachowicki)
droga wojewódzka nr 728 Grójec – Jędrzejów
droga wojewódzka nr 746 Żarnów (powiat opoczyński) – Końskie
droga wojewódzka nr 749 Końskie – Przysucha
Oraz linia kolejowa nr 25 z obecnie zawieszonym ruchem pasażerskim. Ostatnie relacje pociągów to Skarżysko-Kamienna, Tomaszów Mazowiecki, Łódź Fabryczna, dawniej Zagórz i Przemyśl.
Głównym przewoźnikiem autobusowym na terenie miasta i powiatu jest PKS Radomsko. Istniejący wcześniej lokalny przewoźnik PKS Końskie zlikwidowany został w 2012. Można tu spotkać również autobusy PKS Kielce, PKS Łódź, PKS Ostrowiec Świętokrzyski, PKS Tarnobrzeg, PKS Rzeszów, PKS Chełm, PKS Busko-Zdrój, PKS Biłgoraj i in. Jest także wielu przewoźników prywatnych, jak np. Bracia Woźniak i Darjan.
Końskie mają bezpośrednie połączenia autobusowe z Warszawą, Kielcami, Łodzią, Lublinem, Krakowem , Rzeszowem, Tarnobrzegiem, Ostrowcem Świętokrzyskim, Częstochową, Katowicami, Chełmem, Puławami, Radomiem, Opatowem, Sandomierzem, Stalową Wolą, Zamościem.
Najważniejsze lokalne kierunki to Opoczno, Przysucha, Żarnów, Stąporków, Przedbórz, Sielpia, Gowarczów, Drzewica.
W 2014 przy ul. Gimnazjalnej oddano do użytku sanitarne lądowisko dla helikopterów.
Turystyka
Przez Końskie przechodzi niebieski szlak turystyczny ze Skarżyska-Kamiennej (Pogorzałe) do Kuźniaków. Miasto jest punktem początkowym żółtego szlaku turystycznego prowadzącego do Serbinowa oraz czarnego szlaku rowerowego prowadzącego do Kielc. Kolegiata św. Mikołaja w Końskich znajduje się na "Szlaku Romańskim".
Miejsca pamięci narodowej
Pomnik Tadeusza Kościuszki w centrum miasta.
Pomnik Tadeusza Kościuszki przy ulicy Mieszka I, odsłonięty w 1917 r. z wykorzystaniem cokołu pomnika popiersia cara Aleksandra I
Mogiła powstańców z 1863 r. przy zbiegu ulic Partyzantów i Sportowej, w której spoczywają Lucjan Łączkowski i Franciszek Makulski.
Pomnik Henryka Dobrzańskiego, odsłonięty 21 sierpnia 2004 roku.
Wspólnoty religijne
Na terenie miasta działalność religijną prowadzą następujące kościoły i związki wyznaniowe:
Kościół Rzymskokatolicki parafia Chrystusa Odkupiciela parafia MB Nieustającej Pomocy parafia św. Anny i św. Jana Chrzciciela parafia św. Mikołaja
Kościół Chrześcijan Baptystów wspólnota Kościoła Chrześcijan Baptystów
Chrześcijański Zbór Świadków Jehowy.
Znani ludzie związani z miastem
Pochodzący z Końskich Stanisław Małachowski (1736-1809) Jacek Małachowski (1737-1821) Marek Szymański (1916-1996) – syn byłego burmistrza Końskich, walczył w kampanii wrześniowej, żołnierz majora "Hubala". Bogdan Brzyski (ur. 1973) - aktor Andrzej Szejna (ur. 1973) – polityk Sebastian Filiks (ur. 1978) – DJ i producent muzyczny Sławomir Lachowski (ur. 1958) – twórca mBanku Waldemar Kotas (ur. 1950) – polski aktor teatralny i filmowy. Kazimierz Sykulski (1882-1941) - poseł na Sejm, błogosławiony kościoła katolickiego Natalia Pacierpnik - polska kajakarka górska, olimpijka. Alicja Wyszogrodzka – projektantka.
Pozostali Iwo Odrowąż (zm. 1229) – właściciel osady i okolicznych ziem Jan Małachowski – kanclerz wielki koronny, właściciel miasta Katarzyna Gärtner (ur. 1942) – kompozytorka Andrzej Sypytkowski (ur. 1963) – kolarz szosowy, wicemistrz Igrzysk Olimpijskich w Seulu (1988) Waldemar Szwiec "Robot" (1915-1943) – żołnierz kampanii wrześniowej, kampanii francuskiej, żołnierz AK, cichociemny
Honorowi Obywatele gminy Końskie
Antoni Piwowarczyk (nadanie w 1990 r.)
Antoni Heda "Szary"
Władysław Henzell - bohaterski dowódca piechoty w bitwie pod Kazanowem w roku 1939
Janusz Skalski "Lin"
Cezary Chlebowski
bracia Jan Zbigniew Wroniszewski "Znicz" i Józef Kazimierz Wroniszewski "Konrad" (2005)
ks. infułat prof. Bonifacy Miązek (2005)
Piłka nożna
Neptun Końskie
Piłka ręczna
Sokół Końskie
KSSPR Końskie
UKS Olimpia Końskie
Inne sporty
UKS Herkules Modliszewice
Miasta partnerskie
Mohylów Podolski
Problemy językowe
Ze względu na podobieństwo nazwy miasta z "koniem", wiele osób ma problemy z odmianą przymiotnika odrzeczownikowego od "Końskie" traktując ją tak, jak odmianę wspomnianego "konia". Przymiotnik ten brzmi "konecki", a nie "koński", a więc jest ulica konecka, powiat konecki, młodzież konecka. Podobnie sprawa się ma z nazwą mieszkańca Końskich (w tym wypadku rzeczownik jest tworzony od przymiotnika "konecki"), a mianowicie: konecczanin (mieszkaniec Końskich), konecczanka (mieszkanka Końskich).
Trzeba też zaznaczyć, że w czasach Królestwa Polskiego używany był właśnie przymiotnik "koński" w określeniu przynależności do "Końskich" (np. powiat koński).
Demografia
Piramida wieku mieszkańców Końskich w 2014 roku.
Źródło treści i historia autorów: Wikipedia. Tekst skrócono i uporządkowano.
Tworzenie stron internetowych – Końskie
Chcesz przedstawić ofertę klientom z miejscowości Końskie? Pomagamy uporządkować treść i zaprojektować ścieżkę od zapoznania się z usługą do kontaktu.
Strona usługowa z portfolio
Realizacje można uporządkować według rodzaju zlecenia i opisać zakres każdej z prac. Klient może przejść z przykładu realizacji do odpowiedniej usługi i wysłać zapytanie.
Witryna z rezerwacją lub zapytaniem
Strona może pokazywać zakres usług, sposób umawiania terminów i informacje potrzebne przed wizytą. Formularz dopasowujemy do tego, czy firma przyjmuje rezerwacje, czy najpierw odpowiada na zapytania.