Ząbki – informacje o miejscowości
Ząbki – miasto w województwie mazowieckim, w powiecie wołomińskim położone w aglomeracji warszawskiej ok. 10 km od centrum Warszawy.
W latach 1952–1954 miejscowość była siedzibą wiejskiej gminy Ząbki. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa warszawskiego.
Według danych GUS z 2013 roku miasto liczy 31 884 mieszkańców.
Historia
Pierwotna nazwa miejscowości brzmiała Wola Zambkowa, jednak sama osada ma dzieje znacznie dłuższe, sięgające XVI wieku. Szesnastowieczne źródła podają, że wieś królewska Wola Zambkowa leżała na piaszczystym i bagnistym gruncie na skraju Puszczy Słupeckiej. Mieszkało tu 15 kmieci, którzy w pobliskim folwarku Bródno odrabiali w tygodniu 3 dni pańszczyzny, dawali dziesięcinę i mieli inne określone powinności.
Wieś królewska Wola Ząbkowa położona była w 1580 roku w powiecie warszawskim ziemi warszawskiej województwa mazowieckiego. W roku 1580 Wola Ząbkowa zmieniła nazwę na Ząbki. Właścicielami miejscowości była rodzina Platerów. W 1635 roku Ząbki nawiedziła wielka powódź spowodowana wylewami Wisły.
Korzystniejsze warunki dla osadnictwa zaistniały w XVII i XVIII w. Przyczyniły się do tego poważne przemiany gospodarczo-społeczne w okresie oświecenia i szybki w tym czasie rozwój Warszawy. W 1795 roku w wyniku III rozbioru Polski Ząbki znalazły się w zaborze pruskim.
Dalszy rozwój miejscowości przypada na I połowę XIX w. Lepsza była również łączność komunikacyjna z Warszawą. Według danych z 1827 roku Ząbki liczyły 36 budynków i 206 mieszkańców. W latach osiemdziesiątych XIX w. liczba mieszkańców wzrosła do 600. Ząbki wchodziły wówczas w skład dóbr rodziny hrabiowskiej Ronikerów. W okresie powstania listopadowego na terenie wsi stacjonowało wiele jednostek polskich pod dowództwem generała Józefa Chłopickiego. Ząbki stanowiły wówczas przedpole bitwy pod Olszynką Grochowską. Miejsce bitwy upamiętnia pomnik.
Pod koniec XIX w. hrabia Roniker zbudował w Ząbkach dwie cegielnie i kolejkę wąskotorową w kierunku Bródna, co podniosło poziom zatrudnienia. W 1862 roku uruchomiona została Kolej Warszawsko-Petersburska, która spowodowała napływ ludności i ożywienie gospodarcze. W tym również roku powstała pierwsza szkoła. W 1903 roku z inicjatywy Warszawskiego Towarzystwa Pomocy Lekarskiej i Opieki nad Umysłowo i Nerwowo Chorymi, we wsi Drewnica utworzono Szpital Psychiatryczny, funkcjonujący do dziś.
W 1912 roku rozparcelowano część majątku hrabiego Ronikera według projektu konkursowego prof. Tadeusza Tołwińskiego i rozpoczęto tworzenie miasta-ogrodu. Ta idea urbanistyczna została zrealizowana tylko częściowo. Po I wojnie światowej powstało Nadleśnictwo Drewnica.
W okresie międzywojennym ożywiło się budownictwo murowane w oparciu o miejscowe cegielnie. Do dziś zachowało się kilka obiektów o wartości zabytkowej. Zbudowano wille dla generałów Władysława Sikorskiego i Kazimierza Sosnkowskiego, wiceprezydenta Warszawy M. Jankowskiego i wielu innych osobistości, również ze świata kultury.
W 1918 roku zakończono budowę pierwszego drewnianego kościoła i utworzono parafię.
W 1920 roku w czasie wojny z bolszewikami na terenie Ząbek zorganizowano tymczasowy szpital dla rannych, uczestników bitwy pod Ossowem. Wielu żołnierzy zmarło z powodu odniesionych ran i zostało pochowanych na cmentarzu w Ząbkach. W przeddzień bitwy ksiądz Ignacy Skorupka odprawił mszę świętą na wzgórzu przed kościołem.
W 1927 roku powstał klub sportowy „Ząbkowia”. W związku z częstymi pożarami pustoszącymi Ząbki, w roku 1925 utworzono Ochotniczą Straż Pożarną. Pod koniec lat 30. Ząbki liczyły 3000 mieszkańców. W 1934 roku rozpoczęła działalność agencja pocztowa, a w 1935 roku doprowadzono do części Ząbek elektryczność.
II wojna światowa przerwała budowę szkoły i budowę kościoła parafialnego. Niemiecka okupacja trwała od 14 września 1939 do 13 września 1944 roku.
W roku 1967 Ząbki otrzymały prawa miejskie, po 1969 wybudowano pierwsze bloki mieszkalne w rejonie ulic Stefana Batorego i Wojska Polskiego (proj. Wiesław Wieczorkiewicz).
Struktura powierzchni
Według danych z roku 2013 Ząbki mają obszar 11,13 km², w tym użytki leśne wynoszą 25,8%. Ogólna powierzchnia lasów na terenie gminy wynosi 283,66 ha. Miasto stanowi 1,16% powierzchni powiatu.
Demografia
Dane z 31 grudnia 2013:
Według danych GUS w 2013 r. liczba mieszkańców wynosiła 31 884 osób. W mieście na 1 km² przypada 2904 osoby, co daje pierwsze miejsce w powiecie pod względem gęstości zaludnienia na jednostkę. Na 100 mężczyzn przypada 111 kobiet. Według danych GUS z roku 2013 średni dochód gminy na mieszkańca ogółem wynosił 3686 zł.
Według danych GUS z 2014 przedstawiających miasta o najwyższym przyroście naturalnym na 1000 ludności Ząbki zajęły 3 miejsce w Polsce.
Gospodarka
Struktura gospodarki Ząbek w głównej mierze oparta jest o prywatne przedsiębiorstwa stanowiące 99,43% wszystkich podmiotów gospodarczych miasta. Główne sektory działalności w Ząbkach to usługi transportowe towarów, handel detaliczny, hurtowy, roboty budowlane, usługi w sektorze IT oraz działalność naukowo-techniczna. Według danych GUS z 2013 r. miasto zajmuje 1 miejsce w powiecie (15 w województwie) pod względem liczby podmiotów w rejestrze REGON na 10 tys. ludności wynosząc 2479. Stopa bezrobocia jest znacznie poniżej poziomu powiatowego (8,9%) i wynosi 5,7%. W 2015 roku Ząbki stały się pierwszym miastem, które w ramach Programu „Samorządowa Polska” uruchomiły działalność pożyczkową dla nowych i obecnych przedsiębiorstw sektora MŚP. Każdego roku władze miasta organizują tematyczne spotkanie z lokalnymi przedsiębiorcami. Na terenie miasta funkcjonuje Praska Giełda Spożywcza.
Budżet miasta
Dochody miasta w 2014 wyniosły 116 mln zł przy wydatkach 109,8 mln zł. Według danych GUS Ząbki są na 1 miejscu w powiecie pod względem dochodów własnych do budżetu gminy. Dochody własne stanowiły w dochodach ogółem budżetu gminy 67,5%. Udział wpływów z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych w dochodach własnych wyniósł 43,8%.
Infrastruktura i transport
Gmina Ząbki w ostatnich latach stała się jednym z krajowych liderów pozyskiwania i wykorzystania środków unijnych na rozwój i modernizację dla miast w Polsce. Według danych GUS z 2013 roku Ząbki pozyskały środki unijne o wysokości ponad 60 mln zł na rozwój inwestycji. W gminie w 2013 roku 99,6% wydatków majątkowych przeznaczono na cele inwestycyjne. Wydatki majątkowe inwestycyjne stanowiły 34,4% wydatków ogółem budżetu miasta. 31 stycznia 2012 roku miasto Ząbki otrzymało trzy statuetki LIDERA PRO WM dla rozwoju Mazowsza.
Infrastruktura drogowa
Przez miasto przebiega droga wojewódzka nr 629 kierunek Warszawa – Ząbki – Marki, oraz krzyżują się drogi wojewódzkie:
631 kierunek Warszawa – Ząbki – Nowy Dwór Mazowiecki,
634 kierunek Warszawa – Ząbki – Tłuszcz.
Miasto wykorzystując pieniądze pozyskane przez samorząd w ramach środków unijnych wybudowało lub zmodernizowało ok. 9 km dróg publicznych. Według danych GUS z 2013 roku Ząbki mają wybudowanych 11 km ścieżek rowerowych. Tunel przejazdowy w Ząbkach jest jedną z największych zrealizowanych inwestycji drogowych w powiecie wołomińskim. Inwestycja została zrealizowana dzięki współfinansowaniu ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego z Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Mazowieckiego na lata 2007–2012.
Transport kolejowy
Przez Ząbki przechodzi linia kolejowa nr 21 prowadząca z dworca Warszawa Wileńska do Zielonki, na której prowadzony jest wyłącznie ruch podmiejski obsługiwany przez Koleje Mazowieckie. Istnieje przystanek kolejowy Ząbki. Do 3 kwietnia 2012 roku przystanek w Ząbkach był w pierwszej strefie biletowej jako przystanek graniczny, obecnie w drugiej.
Publiczny transport zbiorowy
Przez miasto prowadzą linie autobusowe ZTM Warszawa 145, 199, 345, N62, N66.
Linie Ząbki-1 i Ząbki-2 to linie darmowe (to jest finansowane z podatków) dla zameldowanych w Ząbkach. Linia Ząbki 1 kursuje na trasie Ząbki – C.H. M1 Marki, a Ząbki 2: C.H. M1 Marki – stacja kolejowa PKP Rembertów.
Infrastruktura sanitarno-ciepłownicza
Ząbki są liderem w powiecie(2 miejsce w województwie) pod względem korzystania mieszkańców z dostępu z instalacji kanalizacyjnej. Według danych GUS 2013 r. korzysta z tej instalacji 93% mieszkańców. Ząbki są również jednym z liderów pod względem dostępu do sieci gazowych co pokazuje 90% statystyka oraz wysokie miejsce w zestawieniach (2 miejsce w powiecie, 7 miejsce w województwie).
Opieka zdrowotna
Ząbki posiadają na swoim terenie 11 przychodni zdrowia, w tym jedna publiczną. Na każdą placówkę przypada średnio 2899 pacjentów. W mieście przy ul. Powstańców pracuje jedyny w okolicy punkt nocnej i świątecznej pomocy lekarskiej.
Placówki przedszkolne
Na terenie miasta działa 5 publicznych oraz kilkadziesiąt niepublicznych placówek przedszkolnych. Według danych GUS z 2013 r. miasto zajmuje 4 miejsce w powiecie pod względem liczby dzieci w placówkach przedszkolnych na 100 miejsc.
Publiczne Przedszkole nr 1 „Zielony Dinek”
Publiczne Przedszkole nr 2 „Leśny zakątek”
Publiczne Przedszkole nr 3 „Skrzat”
Publiczne Przedszkole American Kids College GoWork.pl Andrzej Kosieradzki
Publiczne Przedszkole „ZOZOLAND”
Szkoły podstawowe
Szkoła Podstawowa nr 1 im. Franciszka Kleeberga
Szkoła Podstawowa nr 2 im. Jana Kochanowskiego
Szkoła Podstawowa nr 3 im. Małego Powstańca
Prywatna Szkoła Podstawowa im Ks. Jerzego Popiełuszki
Gimnazja
Gimnazjum Publiczne nr 1 im. Jana Pawła II
Gimnazjum Publiczne nr 2 im. ks. Jerzego Popiełuszki
Zespół Publicznych Szkół Katolickich
Publiczna Katolicka Szkoła Podstawowa
Publiczne Katolickie Gimnazjum
Dane Statystycznego Vademecum Samorządowca 2014:
Zabytki
willa, 1918, nr rej.: 1262-A z 10.06.1985
willa, 1925, nr rej.: 1331-A z 29.07.1988
willa, 1920, nr rej.: A812 z 25.08.2008
Zespół budowlany willa „Arkadia” wraz z budynkiem gospodarczym z 1923 roku, nr rej.: A-981 z 30.07.2010.
Kultura
Głównym animatorem kultury w Ząbkach jest Miejski Ośrodek Kultury, zlokalizowany w dwóch miejscach: w zabytkowej wilii „Alina”, której właścicielem był w latach 20. XX w. gen. Władysław Sikorski oraz w budynku trybuny głównej, gdzie znajduje się dobrze wyposażona sala widowiskowa wraz z zapleczem.
Bieżąca działalność kulturalna odbywa się poprzez rożne sekcje i koła zainteresowań, takie jak: Pracownia Rysunku i Malarstwa (dzieci, młodzież i dorośli), Studio Teatralne, Warsztaty Ceramiczne, Warsztaty Wokalne, Nauka gry na instrumentach klawiszowych, Nauka gry na gitarze, Klub tańca nowoczesnego „FART”, Taniec towarzyski (dzieci i dorośli), Lekcje baletu, Warsztaty Fotograficzne Grupa edukacji Artystycznej (plastyka, rytmika, zabawa w teatr), Plastyka dla dzieci młodszych, Miejsko-Parafialny Chór „Cantores Miseriocordiae”, Trening pamięci, Klub Seniora „Relaks”, Klub Seniora „Retro”, Chór Seniora „Złota Jesień”. Oprócz codziennych zajęć MOK organizuje wystawy, konkursy i spotkania z artystami. Ważną instytucją kultury jest Miejska Biblioteka Publiczna, która udostępnia księgozbiór i realizuje ciekawe inicjatywy takie jak: spotkania pisarzy z czytelnikami, czy działający przy bibliotece klub dyskusyjny.
Dzięki współpracy Miasta z Praską Giełdą Spożywczą na terenie Ząbek mają miejsce imprezy o zasięgu wojewódzkim, takie jak Dni Produktów Regionalnych „Polskie Smaki”.
Imprezy cykliczne organizowane w mieście m.in.:
Piknik organizowany corocznie przez Towarzystwo Przyjaciół Ząbek o różnej tematyce, odbywający się w czerwcu.
Ogólnopolski Festiwal Piosenki Musicalowej im. George’a Gershwina o statuetkę “Funny Face” pierwsza edycja odbyła się w czerwcu 2015 roku.
Festiwal Muzyki Chóralnej “Mater Misericordiae” po raz pierwszy zorganizowany w 2005 roku. Odbywa się w czerwcu.
Obchody rocznic Powstania Warszawskiego
Obchody rocznic Bitwy Warszawskiej 1920
Grudniowe Betlejemskie Światełko
Miejski Ośrodek Sportu i Rekreacji
W mieście działa Miejski Ośrodek Sportu i Rekreacji, który organizuje zajęcia w sekcjach:
Sporty Walki
Badminton i tenis stołowy
Gimnastyka i akrobatyka
Klub piłkarski Dolcan Ząbki i Dolcan Arena
W mieście funkcjonuje IV-ligowy klub piłkarski Dolcan Ząbki, który ma swoją siedzibę na zmodernizowanym stadionie Dolcan Arena przy ul. Słowackiego 21. Całkowita pojemność stadionu wynosi 2100 miejsc, z czego większość jest zadaszona. W przeszłości klub grał w I lidze.
Miejskie Centrum Sportu i Rekreacji
Miasto Ząbki od 2014 roku dysponuje rekreacyjnym obiektem sportowym, współfinansowanym dzięki funduszom unijnym pozyskanym na rozwój w latach 2007–2012. W skład kompleksu Turystyczno-Rekreacyjno-Sportowego wchodzą:
basen pływacki 25 metrowy
basen do nauki pływania
brodzik dla dzieci
basen z jacuzzi i hydromasażem
zjeżdżalnia wodna
zespół odnowy biologicznej
kręgielnia, korty squash, bar
widownia na 300 osób
parking podziemny
Miasto jest organizatorem wielu sportowych imprez cykliczny m.in.:
Majowy bieg „Polska Biega”
Turniej badmintonowy o Puchar Burmistrza
Turniej tenisa stołowego o Puchar Burmistrza
Turniej Piłki Nożnej o Puchar Burmistrza
Bieg 11 listopada
Kościół rzymskokatolicki
Parafia Świętej Trójcy,
Parafia pw. Miłosierdzia Bożego,
Parafia pw. Zesłania Ducha Świętego.
Chrześcijański Zbór Świadków Jehowy
Sala Królestwa ul. Jana Pawła II 15G.
Sąsiednie gminy
Marki, m.st. Warszawa, Zielonka
Źródło treści i historia autorów: Wikipedia. Tekst skrócono i uporządkowano.
Tworzenie stron internetowych – Ząbki
Dla firm działających na obszarze miejscowości Ząbki projektujemy witryny dopasowane do sposobu, w jaki klienci zamawiają usługi lub produkty.
Modernizacja istniejącej witryny
Przy przebudowie porządkujemy menu, aktualizujemy prezentację oferty i planujemy przekierowania ze zmienianych adresów. Warto zacząć od podstron, z których klienci najczęściej przechodzą do kontaktu.
Strona z ofertą dla klientów biznesowych
Przygotowujemy podstrony opisujące usługi, proces współpracy i przykładowe realizacje. Formularz pozwala wskazać zakres projektu i zostawić dane do kontaktu w sprawie wyceny.