Sosnowiec – informacje o miejscowości
Sosnowiec – miasto na prawach powiatu na południu Polski, w województwie śląskim, w Zagłębiu Dąbrowskim (z wyjątkiem dwóch fragmentów), będącym częścią zachodniej Małopolski. Położone na Wyżynie Śląskiej, stanowiącej część Wyżyny Śląsko-Krakowskiej, nad 3 rzekami: Czarną Przemszą, Białą Przemszą i Brynicą. Znajduje się we wschodniej części Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego (GOP).
Pierwsze pod względem liczby mieszkańców miasto Zagłębia Dąbrowskiego, trzecie w województwie śląskim (po Katowicach i Częstochowie) i piętnaste w Polsce. Jest jednym z ośrodków centralnych policentrycznej aglomeracji górnośląskiej.
Według danych z 30 czerwca 2016 r. miasto liczyło 206 516 mieszkańców.
Położenie
Sosnowiec położony jest na Wyżynie Śląskiej w obrębie wschodniej części Płaskowyżu Bytomsko-Katowickiego. Pod względem geologicznym Sosnowiec położony jest w na monoklinie śląsko-krakowskiej znajdującej się na platformie paleozoicznej.
Według danych z 1 stycznia 2013 r. powierzchnia miasta wynosiła 91,06 km².
Sosnowiec graniczy z następującymi miastami:
na północy: Czeladź, Będzin, Dąbrowa Górnicza,
na wschodzie: Sławków,
na południu: Jaworzno, Mysłowice,
na południowym zachodzie: Katowice.
Rzeki i cieki wodne
Czarna Przemsza
Biała Przemsza
Potok Zagórski
Zbiorniki wodne i jeziora
Balaton w Porąbce
Leśna w Kazimierzu Górniczym
Stawiki w Starym Sosnowcu
Ochrona środowiska
Według raportu Światowej Organizacji Zdrowia w 2016 roku Sosnowiec został sklasyfikowany jako trzydzieste piąte najbardziej zanieczyszczone miasto Unii Europejskiej.
Podział terytorialny
Terytorium Sosnowca można podzielić w pierwszym stopniu na następującego rodzaju jednostki:
dzielnice historyczne (wyróżnia się ich od 20 do 30),
dzielnice – jednostki pomocnicze gminy Sosnowiec (aktualnie 5: „Południe” czyli Niwka-Modrzejów utworzona w 2004 r., „Środula” utworzona w 2012 r., „Maczki” utworzona w 2012 r., „Juliusz” utworzona w 2014 r. i „Ostrowy Górnicze” utworzona w 2014 r.; władze Sosnowca przyjęły koncepcję tworzenia jednostek pomocniczych na wniosek społeczności lokalnych, a nie jednolitego podziału całej gminy na dzielnice przez radę miasta jak w sąsiednich Katowicach; w związku z tym większa część obszaru Sosnowca nie jest aktualnie podzielona na jednostki pomocnicze);
obręby ewidencyjne urzędu miasta (aktualnie 10), podzielone w drugim stopniu na mniejsze, numerowane jednostki,
części miasta według Krajowego Rejestru Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju TERYT (aktualnie 29 bez Śródmieścia, które zostało potraktowane jako tożsame z miastem / miejscowością),
rejony działania urzędów pocztowych vel rejony obowiązywania kodów pocztowych (aktualnie 10, dawniej 15).
Dzielnice zwyczajowe i jednostki urzędowe
Dzielnice zwyczajowe to dawne miasta, osady typu miejskiego, gminy i gromady wiejskie, wsie, przysiółki i kolonie a także utrwalone w świadomości mieszkańców oficjalne lub zwyczajowe nazwy osiedli mieszkaniowych i innych charakterystycznych rejonów mieszkalnych. Dzielnice zwyczajowe oraz ich nazwy nie zawsze mają charakter urzędowy. Niektóre z niżej wymienionych dzielnic zwyczajowych są jednostkami urzędowego podziału terytorialnego kraju (tak zwanymi integralnymi częściami miejscowości o własnych odrębnych nazwach). Jednostki te posiadają oficjalne identyfikatory w rejestrze TERYT.
Abisynia lub Osiedle Naftowa – teren wydzielany zwyczajowo, według TERYT wchodzi w skład Śródmieścia
Bobrek – status „część miasta”, identyfikator 0943440
Bory – status „część miasta”, identyfikator
Dańdówka – status „część miasta”, identyfikator
Dębowa Góra – status „część miasta”, identyfikator
Jęzor – status „część miasta”, identyfikator
Juliusz – status „część miasta”, identyfikator
Kazimierz Górniczy – status „część miasta”, identyfikator
Klimontów – status „część miasta”, identyfikator
Konstantynów – status „część miasta”, identyfikator
Maczki – status „część miasta”, identyfikator
Milowice – status „część miasta”, identyfikator
Modrzejów – status „część miasta”, identyfikator
Niwka – status „część miasta”, identyfikator
Ostra Górka – status „część miasta”, identyfikator
Ostrowy Górnicze – status „część miasta”, identyfikator
Osiedle Piastów (w Stary Sosnowiec) – teren wydzielany zwyczajowo, według TERYT wchodzi w skład Starego Sosnowca
Pogoń – status „część miasta”, identyfikator
Porąbka – status „część miasta”, identyfikator
Kolonia Pekin lub Pekin
Radocha – teren wydzielany zwyczajowo, według TERYT wchodzi w skład Śródmieścia
Osiedle Rudna – teren wydzielany zwyczajowo, według TERYT wchodzi w skład Pogoni
Sielec – status „część miasta”, identyfikator
Stary Sosnowiec – status „część miasta”, identyfikator
Środula (w tym Stara Środula) – status „część miasta”, identyfikator
Środulka – teren wydzielany zwyczajowo, według TERYT wchodzi w skład Środuli
Śródmieście/ Nowy Sosnowiec/ Sosnowiec według TERYT – status miejscowość/ miasto, identyfikator 2475011
Wygwizdów – teren wydzielany zwyczajowo, według TERYT wchodzi w skład Pogoni
Zagórze w tym Stare Zagórze – status „część miasta”, identyfikator.
Jednostki przestrzenno-funkcjonalne III stopnia (SUiKPZ, Sosnowiec) nawiązujące do pojęcia dzielnicy miejskiej:
Środmieście,
Stary Sosnowiec,
Dębowa Góra,
Kazimierz Górniczy,
Ostrowy Górnicze,
Ponadto w niektórych częściach Sosnowca zostały z inicjatywy mieszkańców utworzone przez radę miasta jednostki pomocnicze gminy o nazwie dzielnic:
Dzielnica Południe – od 2004 r., obejmująca w przybliżeniu obszar obrębu ewidencyjnego nr 12 – obszar byłej gminy Niwka (siedzibą organów dzielnicy jest była wieś Niwka, identyfikator TERYT 0943629)
Dzielnica Środula
Dzielnica Maczki
Dzielnica Ostrowy Górnicze
Dzielnica Juliusz
Aktualnie istnieją grupy inicjatywne mieszkańców dążące do utworzenia kolejnych jednostek pomocniczych gminy, to znaczy:
Dzielnicy Zagórze
Dzielnicy Pogoń
Dzielnicy Stary Sosnowiec
Dzielnicy Kazimierz Górniczy
Demografia
Wykres liczby ludności Sosnowca od czasu uzyskania praw miejskich (1902 r.) wraz z prognozą GUS na lata 2015–2035:
W okresie powojennym najbardziej dynamiczny wzrost liczby ludności Sosnowca miał miejsce w latach 70. XX wieku. Wynikał on nie tylko z rozbudowy osiedli mieszkaniowych, ale przede wszystkim z powiększenia obszaru miasta w 1975 roku i włączenia w jego skład dotychczasowych samodzielnych ośrodków: miast Zagórze, Kazimierz Górniczy i Klimontów oraz osiedla Maczki. Dzięki temu Sosnowiec już w 1977 roku stał się miastem ponad dwustutysięcznym (204 630 mieszkańców). Dalszy wzrost liczby mieszkańców miasta nastąpił wskutek budowy nowych osiedli mieszkaniowych, głównie dla pracowników Kombinatu Metalurgicznego „Huta Katowice” w Dąbrowie Górniczej. W 1981 roku Sosnowiec stał się miastem ćwierćmilionowym i był nim do 1993 roku. Największą liczbę mieszkańców odnotowano w 1987 roku (259 580 mieszkańców).
Od początku lat 90. XX wieku trwa permanentny spadek liczby ludności Sosnowca. Wynika on nie tylko z ubytków naturalnych ludności, ale również ujemnego salda migracji. Procesy te spowodowane zostały przede wszystkim przemianami społeczno-gospodarczymi, w wyniku których gospodarka miasta, oparta przede wszystkim na przemyśle ciężkim, znacznie podupadła.
Piramida wieku mieszkańców Sosnowca w 2014 roku.
Nazwa
Nazwa miasta pochodzi od borów sosnowych porastających te tereny przed 1830. Pierwotna nazwa miasta brzmiała Sosnowice. Miasto powstało w wyniku połączenia wielu miejscowości w procesach urbanizacyjnych, które zostały zanotowane w dokumentach historycznych.
W latach (1470–1480) Jan Długosz w księdze Liber beneficiorum dioecesis Cracoviensis wymienia wsie, które stały się częścią miasta jak: Klimontów w formach Clymonthow oraz Clymuntow, Zagórze w formie Zagorze, Sielec w formie Szyedlecz, Porąbka w formie Porambka, Pogoń w formie Pogonya.
Słownik geograficzny Królestwa Polskiego wydany w latach 1880–1906 notuje nazwę miasta Sosnowiec.
Historia
Do jednych z najstarszych śladów osadnictwa na terenie miasta należą znaleziska z cmentarzyska łużyckiego na terenie dzielnic Pogoń i Sielec. Wstępnie datowane na okres epoki brązu i wczesną epokę żelaza. Najstarsza znana wzmianka o osadzie z terenu obecnego Sosnowca pochodzi być może z 1123, a już z pewnością o Milowicach, jak również o Klimontowie, Zagórzu i innych można mówić na podstawie dokumentu z 1228 i innych począwszy od XIII wieku. Do jednych ze starszych dzielnic należą również Pogoń, Sielec, Porąbka i inne. Aż do czasów rozbiorów Polski większość z wymienionych wyżej dzielnic wchodziła w skład województwa krakowskiego. Część z nich wchodziła natomiast w skład księstwa siewierskiego. Prawa miejskie przez krótki okres w XVIII wieku posiadał Modrzejów, a następnie od 1902 Sosnowiec, co było pierwszym przypadkiem nadania takich praw w Generał-gubernatorstwie Warszawskim za rządów caratu po Powstaniu Styczniowym, w trakcie którego w Sosnowcu funkcjonowała polska administracja, sąd i służba celna. W drugiej połowie XIX wieku przybyli do Sosnowca z Saksonii Lamprechtowie, Schönowie i Dietlowie. Przemysłowcy ci mieli udział w rozwoju przemysłowym i gospodarczym, ale też w życiu kulturalnym i społecznym, fundując kościoły, osiedla czy placówki oświatowe. Projekt utworzenia miasta Sosnowca pojawił się po raz pierwszy w 1885 roku, z inicjatywy sosnowieckich przemysłowców. Zaakceptowany został jednakże dopiero w 1902 roku. Sosnowiec utworzono wtedy z istniejących osad: Kuźnicy, Starego Sosnowca, Sielca, Środulki, Ostrej Górki, Pogoni i Radochy. W 1915 roku przyłączono także Dębową Górę, Konstantynów, Milowice, Modrzejów, Pekin i Środulę. W uzyskaniu praw miejskich brał udział sosnowiecki przemysłowiec Franz Schön, który zabiegał o to u władz w Petersburgu. W momencie utworzenia miasta, Sosnowiec liczył 61 tys. mieszkańców, miał własną prasę, teatr zawodowy, rozwinięte lecznictwo ze szpitalem, wśród wydarzeń, jakie miały tu miejsce, prócz wspomnianych walk powstańczych, należy wymienić wydarzenia z 1905 r. czy np. pierwszy w Polsce – razem z Warszawą – pochód pierwszomajowy.
26 listopada 2009 podczas LII Sesji Rady Miejskiej w Sosnowcu sztandar miasta został udekorowany odznaczeniem „Za Zasługi dla ZKRPibWP”. Dekoracji sztandaru dokonał Prezes Zarządu Miejskiego ZKRPiBWP por. Edward Całka.
Wysokościowce
W Sosnowcu znajdują się obecnie dwa budynki które można zaliczyć do wysokościowców.
Zamki, Pałace, Dwory
Zamek Sielecki w Sosnowcu Sielcu
Pałac Dietla w Sosnowcu Pogoni (ul. S. Żeromskiego)
Pałac Schöna w Sosnowcu Środuli (Środulce) z zespołem parkowo-pałacowym
Pałac Oskara Schöna w Sosnowcu (ul. 1 Maja)
Pałac Wilhelma
Dom Ludowy w stylu zakopiańskim
Dwór Mieroszewskich w Sosnowcu Zagórzu
Kościoły i obiekty sakralne
Katedra Wniebowzięcia NMP w Sosnowcu
Kościół ewangelicki w Sosnowcu-Pogoni
Kościół pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa w Sosnowcu
Kościół Najświętszego Ciała i Krwi Chrystusa w Sosnowcu Kazimierzu Górniczym
Kościół pw. Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny w Sosnowcu Sielcu
Kościół pw. św. św. Apostołów Piotra i Pawła w Sosnowcu Maczkach
Kościół pw. św. Barbary w Sosnowcu Sielcu
Kościół pw. św. Jana Chrzciciela w Sosnowcu Niwce
Kościół pw. św. Joachima w Sosnowcu Zagórzu
Kościół pw. św. Tomasza Apostoła w Sosnowcu Pogoni
kościół – Sanktuarium Miłosierdzia Bożego dla diecezji sosnowieckiej, Sosnowiec, ul. Jagiellońska
Dom Macierzysty Zgromadzenia Sióstr Karmelitanek Dzieciątka Jezus, w którym znajduje się Muzeum , (ul. m. Teresy Kierocińskiej 25)
Parafialna cerkiew prawosławna pw. Świętych Wiery, Nadziei, Luby i matki ich Zofii, ul. Jana Kilińskiego
Kaplica Matki Bożej AK-owskiej w Sosnowcu Zagórzu
Cmentarze kilku wyznań w zespole przy ul. Smutnej Sosnowcu
Stary cmentarz żydowski w Sosnowcu
Cmentarz żydowski w Sosnowcu Rudnej
Budynki mieszkalne i obiekty przemysłowe
Teatr Zagłębia
Dworzec kolejowy Sosnowiec Główny
Dworzec kolejowy Sosnowiec Maczki
Gmach dawnego Liceum im. Stanisława Staszica w Sosnowcu Pogoni
Hotel Victoria
Willa Piątkowskiego w Sosnowcu przy ulicy Mireckiego
Budynek administracyjny zakładów włókienniczych
Osiedle robotnicze w Klimontowie
Osiedle robotnicze ul. Chemiczna
Pomniki
Sosnowiec jako miasto w przeszłości graniczne posiada krótką, ale bogatą historię, którą odzwierciedlają pomniki oraz płyty i tablice pamiątkowe. W przeszłości najbardziej znanym był Pomnik Czynu Rewolucyjnego z charakterystyczną konstrukcją z rur. Obecnie najbardziej eksponowanym jest pomnik Jana Kiepury znajdujący się na centralnym placu miasta.
Inne atrakcje
Trójkąt Trzech Cesarzy historyczny punkt zbiegu granic trzech państw biorących udział w rozbiorach polski
Stok Narciarski Środula sztuczny stok narciarski i snowboardowy w Parku Środula ul. 3 Maja 51
Gródek rycerski w Sosnowcu Zagórzu
Zieleń miejska
Sosnowiec posiada ponad 2.250 ha terenów zielonych w parkach, skwerach, strefach ochronnych, ogródkach działkowych i lasach. Na obszarze miasta zachowało się wiele parków zakładanych przy rezydencjach przemysłowców, a także powstało wiele nowych. Wiele z nich przedstawia wartość zabytkową oraz przyrodniczą. 70 drzew rosnących w Sosnowcu to pomniki przyrody a 5 parków jest wpisanych do śląskiego wojewódzkiego rejestru zabytków.
Parki miejskie - zabytkowe
Park Sielecki w Sosnowcu Sielcu - park zamkowy
Zespół Parkowo-Pałacowy Schöna - park w dzielnicy Środula
Park im. S. Żeromskiego - park pałacowy w dzielnicy Pogoń
Park Mieroszewskich - park pałacowy w dzielnicy Zagórze
Parki miejskie
Park Harcerski w Sosnowcu Ostrej Górce
Park Leśna w Sosnowcu Kazimierzu Górniczym ze zbiornikiem wodnym o tej samej nazwie i ogrodem zoologicznym
Park Jordanowski w Starym Sosnowcu
Park Schöna przy ul. 1 Maja
Park im. Wandy Malczewskiej w dzielnicy Klimontów
Park Środula – stosunkowo młody park ze sztucznym stokiem narciarskim
Park Kruczkowskiego (Park Kresowa) z Egzotarium
Park Tysiąclecia w Milowicach
Park Milowice
Tereny chronione i cenne przyrodniczo
Torfowisko Bory - obszar chroniony Natura 2000
Piaszczyste Doły nad Czarną Przemszą
Podmokłe Łąki i Zapadliska w Zagórzu
Śródleśne łąki w Starych Maczkach
Zespół urbanistyczno-przyrodniczy w Ostrowach Górnicznych
Zespół przyrodniczo-krajobrazowy „Szopienice-Borki”
Gospodarka
Sosnowiec powstał jako miasto przemysłowe, dzięki szybkiemu rozwojowi przemysłu ciężkiego. Swój rozwój zawdzięcza głównie dogodnej lokalizacji na skrzyżowaniu szlaków drogowych i kolejowych. Po 1989 w mieście nastąpiła restrukturyzacja przemysłu, gdzie w wyniku likwidacji większości zakładów wydobywczych uległ zmianie profil rozwoju miasta z górniczo-hutniczego przekształcił się w przemysłowo-handlowy z uwzględnieniem warunków lokalizacyjnych.
W końcu marca 2015 liczba zarejestrowanych bezrobotnych w Sosnowcu obejmowała ok. 9,9 tys. mieszkańców, co stanowi stopę bezrobocia na poziomie 13,5% do aktywnych zawodowo.
Transport drogowy
Łączna długość wszystkich dróg w Sosnowcu wynosi 333,5 km, w tym: (a) drogi krajowe - 12,0 km; (b) drogi powiatowe – 101,7 km; (c) - drogi gminne – 219,8 km. W pobliżu Sosnowca przebiega autostrada A4 – odległość ze Śródmieścia do jej węzłów wynosi:
Katowice-Murckowska – 9 km
Mysłowice – 1 km od granicy dzielnicy Niwka, 10 km od centrum miasta
Przez miasto przebiegają:
droga ekspresowa S1, droga krajowa nr 1 Cieszyn - Gdańsk, fragment trasy europejskiej E75
droga ekspresowa S86, droga krajowa nr 86
droga krajowa nr 79 Warszawa - Kraków - Bytom
droga krajowa nr 94 Krzywa - Legnica - Katowice - Kraków - Balice
W mieście znajduje się ponad 30 stacji paliw, 11 stacji kontroli pojazdów, kilka wielkich salonów samochodowych połączonych z autoryzowanymi serwisami, natomiast tuż za jego granicą znajduje się giełda samochodowa w Mysłowicach.
Transport kolejowy
Przez miasto przebiegają odnogi historycznych szlaków:
Kolei Warszawsko-Wiedeńskiej (do stacji Sosnowiec Maczki dotarła 1 kwietnia 1848)
Kolei Iwangorodzko-Dąbrowskiej (do stacji Sosnowiec Główny doprowadzona w 1887)
Dworce Sosnowiec Główny oraz Sosnowiec Maczki mają zabytkową architekturę, oba były przed I wojną światową stacjami granicznymi.
Aktualnie na terenie Sosnowca znajduje się siedem stacji kolejowych na następujących liniach:
linia kolejowa nr 1 (Warszawa Centralna – Katowice): Sosnowiec Główny
linia kolejowa nr 62 (Tunel – Sosnowiec Główny): Sosnowiec Południowy, Sosnowiec Dańdówka, Sosnowiec Porąbka, Sosnowiec Kazimierz
linia kolejowa nr 133 (Dąbrowa Górnicza Ząbkowice – Kraków Główny): Sosnowiec Maczki
linia kolejowa nr 134 (Mysłowice – Jaworzno Szczakowa): Sosnowiec Jęzor.
Pociągi dalekobieżne (w tym międzynarodowe do: Bratysławy, Budapesztu, Mińska, Moskwy, Pragi i Wiednia) zatrzymują się na stacji stacji Sosnowiec Główny. Na pozostałych stacjach zatrzymują się wyłącznie osobowe pociągi podmiejskie.
W odległym o 18 km od Śródmieścia Sosnowca sąsiednim Sławkowie planowana jest inwestycja oddziaływająca na cały zagłębiowski region, w postaci rozbudowy suchego portu przeładunkowego na zakończeniu Linii Hutniczej Szerokotorowej, jako strategiczny element kombinowanego połączenia towarowego wschód-zachód.
Niezależnie od kolei publicznych na terenie miasta działa sieć kolei przemysłowych dawnego PMP-PW, łącząca miejsca wydobywania piasku podsadzkowego z tutejszymi kopalniami węgla kamiennego. W wyniku likwidacji kopalń węgla, część sieci została zlikwidowana, a zachowanie fragmenty coraz częściej są wykorzystywane do transportu innych towarów.
Transport autobusowy
Przez Śródmieście Sosnowca kursują linie dalekobieżne, głównie w kierunku województw świętokrzyskiego i małopolskiego, co wynika z kierunków imigracji ludności wywołanej budową Huty Katowice.
Komunikacja miejska
19 września 1991 Sosnowiec przystąpił do związku gmin w celu wspólnej organizacji transportu miejskiego którym zajmuje się od tej pory Komunikacyjny Związek Komunalny Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego zrzeszający 27 miast województwa śląskiego. Na tym obszarze (również na terenie Sosnowca) obowiązuje wspólny cennik przewozu, wspólne wzory biletów oraz aplikacje do zakupu e-biletów czy karta SKUP. Trasy na terenie miasta obsługuje PKM Sosnowiec na zlecenie KZK GOP.
Głównym węzłem komunikacyjnymi jest dworzec autobusowy przy ul. Mościckiego. Także przed dworcem kolejowym Sosnowiec Główny zatrzymuje się wiele linii komunikacji miejskiej.
Transport lotniczy
W odległości około 24 km na północ od centrum Sosnowca znajduje się międzynarodowy port lotniczy Katowice-Pyrzowice z asfaltobetonową drogą startową o długości 3200 metrów i szerokości 45 metrów. Port posiada trzy terminale pasażerskie oraz jeden terminal cargo. Przepustowość roczna terminali pasażerskich wynosi ok. 5.5 mln. Lotnisko w Pyrzowicach obsługuje ponad 30 stałych połączeń rejsowych liniami lotniczymi LOT, Lufthansa, Wizz Air, Ryanair, Transavia i Ellnair.
W odległości około 70 km od Sosnowca znajduje się port lotniczy: Airport Kraków w Balicach. Inne pobliskie lotniska to: port lotniczy Ostrawa, port lotniczy Radom-Sadków, lotnisko w Kamieniu Śląskim pod Opolem,
W 2010 otwarto oficjalnie sanitarne lądowisko przy pl. Medyków 1.
Opieka zdrowotna
Lista szpitali publicznych:
Centrum Pediatrii im. Jana Pawła II w Sosnowcu
Sosnowiecki Szpital Miejski w Sosnowcu
Wojewódzki Szpital Specjalistyczny nr 5 im. Świętej Barbary w Sosnowcu
Edukacja
Wśród placówek edukacyjnych wyliczyć należy około 200 jednostek szczebla podstawowego i średniego. Wśród nich jest 117 publicznych jednostek edukacyjnych, działających w ramach zespołów szkół lub jako samodzielne jednostki: 39 przedszkoli, 35 szkół podstawowych, 24 gimnazja oraz 19 szkół ponadgimnazjalnych.
W ramach zespołów szkół działa: 14 zespołów szkół ogólnokształcących, 3 zespoły szkół specjalnych, 1 centrum kształcenia ustawicznego, 11 zespołów szkół zawodowych.
Obok szkół publicznych istnieje również 55 jednostek edukacyjnych niepublicznych: 2 przedszkola niepubliczne, 2 szkoły podstawowe niepubliczne, 1 szkoła podstawowa publiczna prowadzona przez osobę prawną, 5 gimnazjów, 1 liceum profilowane, 3 szkoły średnie zawodowe, 7 liceów ogólnokształcących młodzieżowych, 9 liceów ogólnokształcących dla dorosłych, 26 szkół policealnych zawodowych.
Na poziomie wyższym i pomaturalnym znajduje się kilka uczelni bądź instytutów wyższych z siedzibą w Sosnowcu, jak również kilka filii jednostek z innych miast.
Turystyka
Sosnowiec posiada liczne zabytki z dawnego osadnictwa sięgającego średniowiecza, ery rozwoju przemysłowego oraz dużo obszarów zielonych, w tym zabytkowych parków i terenów chronionych.
Ruchem turystycznym, oznakowaniem i wytyczaniem szlaków opiekuje się sosnowiecki odział PTTK i Centrum Informacji Miejskiej. Z okazji setnej rocznicy nadania praw miejskich została ustanowiona dwustopniowa Odznaka Krajoznawcza Miasta Sosnowca.
Przez miast przebiega kilka szlaków turystycznych rowerowych i pieszych.
Szlaki rowerowe
Szlak Rowerowy Dawnego Pogranicza - trasa nr 465 : Park Tysiąclecia – ul. Kresowa – ul. Sobieskiego – ul. Ostrogórska – ul. Orląt Lwowskich – Trójkąt Trzech Cesarzy
Szlak Rowerowy Lasu Zagórskiego : Las Zagórski – Park im. Jacka Kuronia
Szlak Rowerowy Czarnego Morza - trasa nr 467 Z: Trójkąt Trzech Cesarzy – ul. Orląt Lwowskich – Bór – ul. Szybowa – ul. Upadowa – ul. Kujawska – rzeka Bobrek – oś. Juliusz – ul. Łukasiewicza – ul. Wiejska – Park im. Jacka Kuronia - Szlak Rowerowy Lasu Zagórskiego
Trasy rowerowe Śląskiej Sieci Tras Rowerowych
Trasa średnicowa - rowerowa nr 3 : Gliwice - Zabrze - Ruda Śląska - Katowice - Sosnowiec - Sławków
Trasa rowerowa nr 5 : Katowice Centrum - Szopienice (Katowice) - Stary Sosnowiec - Pogoń (Sosnowiec) - Będzin - Psary - Przeczyce - Woźniki - Częstochowa
Trasa rowerowa nr 470 : Strzemieszyce Wielkie (Dąbrowa Górnicza) - Ostrowy Górnicze (Sosnowiec) - Bory (Sosnowiec) - Maczki (Sosnowiec) - Długoszyn (Jaworzno) - Chropaczówka - Niedzieliska - os. Podwarpie - Jaworzno Centrum
Szlaki piesze
Szlak Metalurgów
Szlak Dwudziestopięciolecia PTTK
Szlak VIA REGIA - Droga św. Jakuba
Muzea
Muzeum w Sosnowcu Środuli (Środulce)
Muzeum Geologiczne Wydziału Nauk o Ziemi Uniwersytetu Śląskiego
Muzeum Diecezjalne Diecezji Sosnowieckiej przy ul. Korczaka
Muzeum Domu Macierzystego Zgromadzenia Sióstr Karmelitanek Dzieciątka Jezus
Placówki kultury
Sosnowieckie Centrum Sztuki – Zamek Sielecki
Energetyczne Centrum Kultury
Muza – Sala widowiskowo-koncertowa
Klub im. Jana Kiepury w Sosnowcu Pogoni
Miejski Dom Kultury „Kazimierz”
Miejska Biblioteka Publiczna im. Gustawa Daniłowskiego
Centrum Edukacji i Wychowania Młodzieży KANA
Klub Bakcyl w Sosnowcu Zagórzu
Kina
Cinema City (6 sal)
Centrum Filmowe Helios (4 sale)
Ogrody Zoologiczne
Egzotarium w Sosnowcu
Ogród zoologiczny w Sosnowcu Kazimierzu Górniczym
Media
Wydawane głównie jako drukowane:
Nowe Zagłębie
Wiadomości Zagłębia
Kurier Miejski
Twoje Zagłębie
Od 2011 roku na terenie Zagłębia Dąbrowskiego działa telewizja TV Zagłębie, która przygotowuje m.in. reportaże dotyczące Sosnowca. Szereg programów informacyjnych, relacji z wydarzeń o znaczeniu gospodarczym, politycznym, ale także społecznym i kulturalnym, które można oglądać na oficjalnej stronie internetowej.
Na terenie miasta usytuowana obecnie jest rozgłośnia górnośląska Radio ESKA Śląsk 99,1 FM, która przejęła przed paru laty niegdyś miejską radiostację – Radio Rezonans – prezentując się początkowo jako kontynuatorka tejże sosnowieckiej stacji.
W 2017 roku, w wyniku akcji Lokal na kulturę, została uruchomiona lokalna stacja radiowa Zagłębie FM.
Z Sosnowcem związanych jest też kilka portali internetowych: informacyjno-społecznych oraz przybliżających historię i geografię miasta.
Kościoły i inne związki wyznaniowe
Sosnowiec jest siedzibą rzymskokatolickiej diecezji sosnowieckiej. W mieście znajdują się 32 kościoły parafialne, w tym jedna bazylika – sosnowiecka katedra – oraz jedno sanktuarium – Sanktuarium Miłosierdzia Bożego. W Sosnowcu powstało też żeńskie zgromadzenie zakonne – Sióstr Karmelitanek Dzieciątka Jezus, których współzałożycielka, Czcigodna Sługa Boża Matka Teresa od św. Józefa - Janina Kieorcińska, zwana w kręgach katolickich Matką Zagłębia jest kandydatką na ołtarze. Z Sosnowcem związana była także Czcigodna Służebnica Boża Wanda Malczewska. Oprócz karmelitanek w Sosnowcu działa jeszcze kilka zgromadzeń zakonnych męskich i żeńskich.
W Sosnowcu działają dwie parafie starokatolickie: Kościoła Polskokatolickiego (Matki Bożej Bolesnej) oraz Kościoła Starokatolickiego Mariawitów (Matki Boskiej Różańcowej).
Sosnowiec jest siedzibą parafii Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego. W przeszłości w Sosnowcu – jako ważnej miejscowości Cesarstwa Rosyjskiego i kongresowego Królestwa Polskiego – znajdowały się aż trzy cerkwie prawosławne. Jedyną z nich, która zachowała się do naszych czasów, jest cerkiew pw. Świętych Wiary, Nadziei, Miłości i ich matki Zofii.
W mieście znajduje się parafia Ewangelicko-Augsburska (posiadająca 1 kościół i 1 kaplicę) oraz inne zbory protestanckie: Kościoła Adwentystów Dnia Siódmego (zbór w Sosnowcu), Wspólnoty Kościołów Chrystusowych zbór „Chrześcijańska Społeczność” i Kościoła Zielonoświątkowego zbór „Hosanna”.
W Sosnowcu działa Centrum Kongresowe i trzy kompleksy Sal Królestwa Świadków Jehowy (16 zborów) Znajduje się też ośrodek medytacyjny Buddyjskiego Związku Diamentowej Drogi Linii Karma Kagyu.
W przeszłości istniała w Sosnowcu Wielka Synagoga, która 9 września 1939 r. stała się miejscem kaźni wyznawców judaizmu z rąk hitlerowców; niewielka ilość wyznawców tej religii zamieszkuje miasto do dzisiaj.
Ponadto w Sosnowcu mieści się unikatowa nekropolia: cmentarz wielowyznaniowy, podzielony na 4 części: katolicką, ewangelicką, prawosławną i żydowską.
Sport i rekreacja
Spr Zagłębie Sosnowiec – klub piłki ręcznej seniorów i młodzieży
Rugby Klub Koliber Sosnowiec – lider klasyfikacji PLR7 sezon 08/09, I m-c PLR7 sezon 07/08, Wicemistrz Polski Kadetów 06/07
Sosnowiecki Klub Motocrosowy
MKS MOS Płomień Sosnowiec – klub lekkoatletyczny
Zagłębie Sosnowiec – piłkarski klub sportowy
Płomień Sosnowiec – męski zespół siatkówki, 5. miejsce w sezonie 2003/2004 Polska Liga Siatkówki
SMS PZPS I Sosnowiec – kobiecy klub siatkarski
SMS PZPS II Sosnowiec – kobiecy klub siatkarski
WSH Płomień Sosnowiec – kobiecy klub siatkarski
FILAR Sosnowiec – kobiecy klub koszykówki
Czarni Sosnowiec – męski i żeński klub piłkarski
KS Budowlani Sosnowiec – klub judo i ju-jitsu
AKS Niwka Sosnowiec – męski klub piłkarski, w sezonie 1984/85 grał w II lidze
Zew Kazimierz – klub piłkarski
MUKS Dorado WOPR
UKS Huragan Sosnowiec – klub pływacki, klub tenisa stołowego
UKS Grupa Kolarska Sosnowiec – klub kolarski
UKS MOSiR Sosnowiec – klub łyżwiarstwa figurowego
Górnik Zagórze – od 1976 jako Górnik Sosnowiec
Zagłębie Sosnowiec – klub hokejowy
Górnik Sosnowiec – klub powstał z połączenia Górnika Zagórze i Górnika Klimontów
Falcon Sosnowiec – klub bilardowy
TMS Zagłębie Sosnwiec – klub szermierczy
Sosnowiecki Klub Karate Kyokushinkai
Obiekty sportowe
Obiekty sportowe w mieście możemy podzielić na 2 kategorie: komercyjne oraz w utrzymaniu Miejskiego Ośrodka Sportu i Rekreacji. Większość obiektów z wyjątkiem terminów zawodów sportowych jest ogólnodostępna. Wśród nich są także publiczne z dostępem nieodpłatnym: 6 siłowni plenerowych, 3 skateparki, tor rolkowy.
Ważniejsze obiekty sportowe:
Stok Narciarski Środula - sztuczny stok narciarski i snowboardowy w Parku Środula ul. 3 Maja 51
Stadion Ludowy w Starym Sosnowcu, przy ulicy Kresowej 1
Stadion Zimowy w Sosnowcu Sielcu
Stadion Lekkoatletyczny przy alei Mireckiego 2
Stadion im. Jana Ciszewskiego Czarnych Sosnowiec przy alei Mireckiego 41
Stadion AKS Niwka Sosnowiec przy ulicy Orląt Lwowskich 70 w Niwce.
Górnik Sosnowiec – stadion w Zagórzu.
Hala widowiskowo-sportowa wraz z salką szermierczą przy ulicy Żeromskiego
Hala sportowa „Milowice”
Hala widowiskowo-sportowa „Zagórze”
Kryta Pływalnia Żeromskiego
Kryta pływalnia „Klimontów”
Kąpielisko „Sielec”
Orlik przy ulicy Kresowej
Tor rolkowy „Sielec
Ścianka wspinaczkowa Poziom 450
Infrastruktura rowerowa
Na terenie Sosnowca znajduje się około 21 km wydzielonych dróg rowerowych a w budowie jest kolejne 17 km utwardzonych dróg rowerowych zapewniających połączenie rowerowe z Katowicami, Będzinem, Dąbrową Górniczą. Od czerwca 2017 funkcjonuje tutaj również sieć rowerów miejskich, docelowo obejmująca 8 stacji wypożyczania rowerów.
W obszarze miasta wyznaczone są 3 turystyczne szlaki rowerowe:
Administracja
Sosnowiec jest miastem na prawach powiatu. Mieszkańcy wybierają do Rady Miejskiej w Sosnowcu 28 radnych. Organem wykonawczym samorządu jest prezydent miasta, którym obecnie jest Arkadiusz Chęciński.
Miasto jest członkiem Górnośląskiego Związku Metropolitalnego, Śląskiego Związku Gmin i Powiatów i Związku Miast Polskich.
Placówka konsularna
Od 1 lipca 2010 roku w Sosnowcu istnieje Konsulat Ludowej Republiki Bangladeszu, z siedzibą przy ul. Partyzantów 5
Miasta partnerskie
Lista miast z którymi władze Sosnowca podpisały umowę o współpracy:
Casablanca (Maroko) – od 4 czerwca 2010
Komárom (Węgry) – od 27 kwietnia 2005
Les Mureaux (Francja) – od 1 maja 2004
Roubaix (Francja) – od 9 czerwca 2006
Suczawa (Rumunia) – od 12 maja 2002
Idar-Oberstein (Niemcy) – od 2011
Dergacze (Ukraina) – od 2011
Dziwnów (Polska) – od 2013
Gorlice (Polska) – od 2017
Źródło treści i historia autorów: Wikipedia. Tekst skrócono i uporządkowano.
Tworzenie stron internetowych – Sosnowiec
Chcesz przedstawić ofertę klientom z miejscowości Sosnowiec? Pomagamy uporządkować treść i zaprojektować ścieżkę od zapoznania się z usługą do kontaktu.
Witryna z rezerwacją lub zapytaniem
Strona może pokazywać zakres usług, sposób umawiania terminów i informacje potrzebne przed wizytą. Formularz dopasowujemy do tego, czy firma przyjmuje rezerwacje, czy najpierw odpowiada na zapytania.
Strona z ofertą dla klientów biznesowych
Przygotowujemy podstrony opisujące usługi, proces współpracy i przykładowe realizacje. Formularz pozwala wskazać zakres projektu i zostawić dane do kontaktu w sprawie wyceny.