Alwernia – informacje o miejscowości
Alwernia – miasto w południowej Polsce, w województwie małopolskim, w powiecie chrzanowskim, siedziba władz gminy miejsko-wiejskiej Alwernia.
Według danych z 31 grudnia 2015 r. miasto miało 3424 mieszkańców .
Położenie
Miasto położone jest na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej, nad rzeką Regulką. Jest zaliczana do ośrodków miejskich aglomeracji krakowskiej. Alwernia należy do Jaworznicko-Chrzanowskiego Okręgu Przemysłowego.
Podział administracyjny
Stare Miasto
os. Chemików
os. Kamionki
Nazwa
Nazwa miasteczka wywodzi się od góry La Verna (łac. Alvernia) w Toskanii (Włochy), gdzie Franciszek z Asyżu otrzymał stygmaty (1224) i gdzie później założono pustelnię franciszkanów.
Historia
Założycielem Alwerni był Krzysztof Koryciński, herbu Topór, kasztelan wojnicki, właściciel Poręby Żegoty. Pielgrzymując do Włoch, zwiedzał tam różne miejsca święte, a między innymi był w Asyżu, skąd udał się do pustelni włoskiej, zwanej Alverno nad rzeką Arno w Toskanii. Przypatrując się tej pustelni franciszkańskiej i jej górzystej okolicy, Koryciński zauważył, że okolica ta przypomina krajobrazem jego dobra. Wróciwszy do Poręby w 1616 r. podarował bernardynom zalesioną górę Podskale w zachodniej części wsi Poręba Żegoty. Na tym wzgórzu Koryciński postanowił ufundować klasztor i kościół, wzorowany na włoskiej pustelni. W realizacji projektu pomagali Piotr z Poznania zwany Poznańskim oraz Krzysztof Scipio del Campo. Jeszcze w tym samym roku stanął drewniany klasztor i kaplica. W dziewięć lat później zbudowano murowaną zakrystię, a 3 lutego 1627 r. spisano akt erekcyjny. Następnie powstał drewniany kościół pw. Stygmatów św. Franciszka, który miał dwa boczne ołtarze i istniał do 1661 r. Murowany klasztor rozpoczęto budować w 1625 r., a w pięć lat później murowany kościół wybudowany staraniem syna założyciela Alwerni, Jana Stanisława Korycińskiego. Poświęcenie kościoła przez biskupa krakowskiego Andrzeja Trzebickiego nastąpiło dopiero w 1660 r., a 16 maja 1667 r. został konsekrowany.
Klasztor w Alwerni posiada zabytki, wśród nich obraz Ecce Homo. Umieszczono go w kościele w 1686 r. W latach 1703–1708 dobudowano dla obrazu specjalną kaplicę.
Historia obrazu jest opisana przez Stanisława Polaczka w Monografii Powiatu Chrzanowskiego:
Po wygaśnięciu rodziny Korycińskich Alwernia przeszła wraz z obszarem dworskim – Porębą Żegoty – w dziedzictwo Schwarzenbergów-Czernych, a od nich nabyli te dobra w XVIII w. Szembekowie. Byli oni właścicielami tych dóbr do początku XX w.
Poniżej klasztoru rozwinęła się później osada, która w 1776 r. na mocy przywileju króla Stanisław August Poniatowski na prośbę swego szambelana Aleksandra Szembeka, ówczesnego dziedzica tych dóbr, uzyskała prawo do organizowania targu. Przywilej ten opiewał na 12 jarmarków rocznie pod warunkiem, iż w trzymilowym promieniu nie mogą się odbywać inne jarmarki z wyjątkiem tych miejscowości, które już posiadały podobny przywilej. Targi te początkowo odbywały się w pierwszy czwartek miesiąca, później organizowane były w każdą trzecią środę. W 1796 r. Alwernia była wzmiankowana jako niewielki ośrodek kupiecko-administracyjny.
Odpusty w pierwszą niedzielę oktawy Bożego Ciała (tzw. Strzelanka) stały się znane w okolicy, jak również w innych częściach Polski rozbiorowej.
Cytat z monografii Polaczka:
Monografia ta przedstawia również profil zawodowy i społeczny Alwerni od XVIII do XX w.:
6 maja 1862 roku została otwarta została otwarta szkoła pszczelarska z inicjatywy Feliksa Florkiewicza.
W 1899 r. otwarto linie kolejową z Trzebini do Wadowic, zamkniętą w 2002 r.
Po wojnie Alwernia została uznana za miejscowość uzdrowiskową.
W 1941 r. Niemcy wysiedlili bernardynów z klasztoru, urządzając w nim więzienie i Feldgericht. Zakonnicy wrócili do Alwerni dopiero po II wojnie światowej. Nocą 3 na 4 listopada 1944 roku grupa dywersyjna z oddziału Armii Ludowej im. Ludwika Waryńskiego dokonała akcji zbrojnej w Zakładach Chemicznych "Alwernia".
W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa krakowskiego.
Prawa miejskie od 1993 r., jednak już od 1845 r. Alwernia posługiwała się pieczęcią miejską, kształtu owalnego, wielkości dzisiejszej monety, na której przedstawiony był kościół z wysoką wieżą i z dwiema sosnami po bokach oraz z napisem w otoku „Kolonia Alwernia” i z datą 1845 r. W 1903 r. władze austriackie zapisały Alwernię w rejestrze miast.
Na przełomie lat 1923/1924 uruchomiono w Alwerni prywatną fabrykę chemiczną. Po II wojnie światowej fabryka przejęta została przez Skarb Państwa. Ostateczne brzmienie nazwy pochodzi z 1978 r.: Zakłady Chemiczne „Alwernia”, a po restrukturyzacji i inwestycjach w linię produkcyjną zakład został skreślony z listy największych trucicieli w Polsce. Pod koniec lat 70. XX w. powstało w Alwerni osiedle bloków mieszkaniowych – os. Chemików, początkowo dla pracowników owych zakładów.
W 2004 r. w mieście kręcone były zdjęcia do filmu Alwernia w reżyserii Konrada Szołajskiego. Inspiracją do nakręcenia dokumentu stała się twórczość teatralna Andrzeja Grabowskiego i Mikołaja Grabowskiego.
W nocy z 6 na 7 marca 2011 r. w zespole klasztornym oo. Bernardynów wybuchł pożar, który całkowicie strawił dach nad domem mieszkalnym zakonników i w znacznej części nad kościołem. Spłonęła mniejsza wieża. Dzięki interwencji strażaków ogień nie przedostał się do wnętrza klasztoru.
Demografia
Piramida wieku mieszkańców Alwerni w 2014 roku.
Gospodarka
Znajdują się tu duże Zakłady Chemiczne „Alwernia” S.A (od 1923/1924 r.) produkujące głównie związki fosforu i chromu. Ośrodek przemysłowy, turystyczny i wypoczynkowy.
Komunikacja
w pobliskim Grojcu (około 4 km na północ od Alwerni) autostrada A4 (węzeł Rudno) wjazd na autostradę możliwy wjazd i wyjazd w kierunku Krakowa oraz w kierunku Katowic),
przez miasto przebiega droga wojewódzka nr 780 Kraków–Chełm Śląski,
PKS oraz liczne linie prywatne do Krakowa, Chrzanowa, Oświęcimia, Krzeszowic,
PKP przystanek osobowy linii 103 relacji Trzebinia–Wadowice (nieczynny od października 2002 r.).
Struktury wyznaniowe
Kościół rzymskokatolicki
Świadkowie Jehowy
Atrakcje turystyczne i zabytki
Walory krajobrazowe tych okolic docenił już założyciel Alwerni lokując tu klasztor. O pięknie Alwerni pisano już w przewodnikach z początku XIX w.:
barokowy klasztor bernardynów i kościół pw. Stygmatów św. Franciszka wraz z cudownym obrazem Ecce Homo;
zabudowa rynku, z XVIII i XIX w.;
najstarsze w Polsce Muzeum Straży Pożarnej;
zalew Skowronek;
Strzelanka odpust w pierwszą niedzielę oktawy Bożego Ciała.
Sport
Stadion MKS Alwernia
Małopolski Wyścig Górski (12 czerwca 2015: start pierwszego etapu 53. Małopolskiego Wyścigu Górkiego. 10 czerwca 2016: meta pierwszego etapu 54. Małopolskiego Wyścigu Górskiego. 9 czerwca 2017: start pierwszego etapu 55. Małopolskiego Wyścigu Górskiego).
Prasa
Ecce Homo – gazetka (miesięcznik) wydawana przez Parafialny Oddział Akcji Katolickiej w Alwerni;
Rynek Firm. Informator Alwernia – informator gminy Alwernia.
Związani z Alwernią
Andrzej Grabowski – polski aktor filmowy, teatralny, kabaretowy i telewizyjny, stand-uper oraz wokalista
Mikołaj Grabowski – polski reżyser teatralny, dyrektor teatrów, aktor filmowy, teatralny i telewizyjny, reżyser teatralny i pedagog, profesor sztuk teatralnych
Anna Seremak – dziennikarka TVN 24
Wiesław Włodarski – założyciel i prezes Grupy FoodCare.
Źródło treści i historia autorów: Wikipedia. Tekst skrócono i uporządkowano.
Tworzenie stron internetowych – Alwernia
Projektując witrynę dla firmy z obszaru miejscowości Alwernia, zaczynamy od ustalenia, czego klient potrzebuje przed złożeniem zamówienia lub wysłaniem zapytania.
Serwis dla firmy obsługującej kilka miejscowości
Witryna może przedstawiać rzeczywisty obszar obsługi oraz różnice między usługami dostępnymi w poszczególnych lokalizacjach. Każda podstrona powinna odpowiadać na konkretne pytania klientów dotyczące dojazdu, zakresu prac lub kontaktu.
Strona z ofertą dla klientów biznesowych
Przygotowujemy podstrony opisujące usługi, proces współpracy i przykładowe realizacje. Formularz pozwala wskazać zakres projektu i zostawić dane do kontaktu w sprawie wyceny.