Toszek – informacje o miejscowości
Toszek (niem. Tost) – miasto w południowej Polsce, w województwie śląskim, w powiecie gliwickim, siedziba władz gminy miejsko-wiejskiej Toszek.
Według danych ze stycznia 2013 r. miasto Toszek zajmuje 543. miejsce na liście największych miast Polski według powierzchni oraz 674. miejsce na liście największych miast Polski według ludności.
Położenie
Toszek jest położony w południowej Polsce, w zachodniej części województwa śląskiego i Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego (GOP), na Wyżynie Katowickiej nad rzeką Potok Toszecki. Historycznie leży na Górnym Śląsku.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa katowickiego.
Demografia
Piramida wieku mieszkańców Toszka w 2014 r.:
Nazwa
W księdze łacińskiej Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis (pol. Księga uposażeń biskupstwa wrocławskiego) spisanej za czasów biskupa Henryka z Wierzbna w latach 1295–1305 miejscowość wymieniona jest w zlatynizowanej formie Tossez. Księga wymienia również wsie, które w procesach urbanizacyjnych zostały wchłonięte przez miasto jak Łączkę w formie Lanzky
W polskojęzycznym dokumencie pruskim z 1750 r. miejscowość jest wymieniona jako Tost.
XIX-wieczne niemieckojęzyczne źródła wielokrotnie wymieniają polską nazwę miasta zaraz obok niemieckiej. Opis Prus z 1819 r. notuje dwie nazwy "Tost (Toszek)". W alfabetycznym spisie miejscowości na terenie Śląska wydanym w 1830 r. we Wrocławiu przez Johanna Knie miasto występuje pod obecnie używaną, polską nazwą Toszek oraz niemiecką nazwą Tost we fragmencie "Toszek, polnische Benennung von Stadt u. Schlossgemeinde Tost, Kr. Tost-Gleiwitz".
Statystyczny opis Prus z 1837 r. notuje "Tost (pol. Toszeck)". Polską nazwę Toszek oraz Toszecko w książce "Krótki rys jeografii Szląska dla nauki początkowej" wydanej w Głogówku w 1847 r. wymienił śląski pisarz Józef Lompa. Topograficzny opis Górnego Śląska z 1865 roku notuje kilka nazw miejscowości "Tossetz, Tossek, Toscheck und Thosech".
Historia
Opis Górnego Śląska z 1865 r. charakteryzując ludność Toszka zamieszkującą w połowie XIX w. miasto podaje informację, że większość mieszkańców to Polacy - "Die Bevolkerung ist polnischer Abstammung und spricht auch meist polnisch, doch giebt es nur noch Wenige, und dies sind lediglich altere Leute, weiche nicht deutsch verstehen" czyli w tłumaczeniu "Ludność ma polskie pochodzenie i mówi prawie wyłącznie po polsku, są nawet osoby starsze, które wcale nie znają niemieckiego.".
Kalendarium
miasto powstało między 1155, a 1201 r. (prawdopodobnie założone około 1163 r. przez Bolesława Wysokiego)
1201 – pierwsza wzmianka o miejscowości w bulli papieża Innocentego III – o kościele pw. Św. Piotra w Tossecz
1201-1281 – Toszek częścią państwa górnośląskiego
1235 – Toszek otrzymuje prawa miejskie
1281-1355 – miasto częścią księstwa kozielsko-bytomskiego
1303-1328 – stolica Księstwa Toszeckiego
1357-1414 – ziemia toszecka częścią księstwa cieszyńskiego
1532-1742 – Toszek pod panowaniem dynastii habsburskiej
1677 – pożar zamku i miasta
1811 – pożar zamku, właścicielem Gaschinowie
1833 – pożar miasta
1881 – utworzenie prowincjonalnego domu pracy przymusowej
1924 – Toszek po raz pierwszy zajaśniał światłem elektrycznym
1945 – na terenie miasta istnieje obóz NKWD
1974 – Toszek uznany „Mistrzem Gospodarności”
Budynki
Dom Bractwa Strzeleckiego – budynek znajdujący się na ulicy Strzeleckiej naprzeciw schodów wiodących z placu kościelnego, obecnie opuszczony i niszczejący.
Dolny dwór – budynek znajdujący się w podwórzu za domem Bractwa Strzeleckiego, obecnie mieszczą się w nim mieszkania komunalne.
Zamek w Toszku – gotycki zamek z przełomu XIV i XV w.
Pomniki
Kolumna z postacią św. Jana Nepomucena – kolumna znajduje się na rynku.
Pomnik pomordowanych przez NKWD w Toszku
Głaz ku czci poległych w czasie I i II wojny światowej
Kościół katolicki
parafia św. Katarzyny Aleksandryjskiej
Cmentarze
Cmentarz żydowski – kirkut przy ulicy Wielowiejskiej obecnie nieczynny i zniszczony.
Cmentarz parafialny – cmentarz przy ulicy Parkowej.
Cmentarz komunalny – cmentarz przy ulicy Wielowiejskiej, dawniej cmentarz ewangelicki.
Przedszkola
Przedszkole nr 1, ul. Dworcowa 21
Szkoły podstawowe
Szkoła podstawowa im. Gustawa Morcinka, ul. Wilkowicka 2
Gimnazja
Gimnazjum im. Ireny Sendler, ul. Dworcowa 27
Turystyka
Przez miasto przebiegają szlaki turystyczne:
– Szlak Powstańców Śląskich
– Szlak Okrężny Wokół Gliwic
Droga św. Jakuba Via Regia
Komunikacja
Od 17 lipca 2014 r. Toszek jest członkiem Międzygminnego Związku Komunikacji Pasażerskiej w Tarnowskich Górach.
Drogowy
Drogi Wojewódzkie:
907 (Niewiesze, Toszek, Tworóg, Wygoda)
Drogi krajowe:
94 (Krzywa, Brzeg, Opole, Strzelce Opolskie, Toszek, Kraków)
Sport
W Toszku działa założony w 1917 r. „Klub Sportowy Zamkowiec Toszek”, grający w sezonie 2014/2015 w lidze okręgowej, w grupie Katowice II. Barwy klubowe to niebiesko-biały.
W Toszku działa „Klub Łuczniczy A3D Toszek, powstały w 2011 r. z inicjatywy grupy miejscowych łuczników. Prowadzony jest przez instruktora-trenera łucznictwa, Romana Krupę. Skupia zawodników, sympatyków i pasjonatów łucznictwa oraz uczniów Łuczniczej Szkółki. Od 14.06.2012 Klub Łuczniczy jest licencjonowanym klubem Polskiego Związku Łuczniczego (PZŁucz) .
Urodzeni w Toszku
Bolesław toszecki – książę piastowski, arcybiskup ostrzyhomski.
Ludwig Guttmann – niemiecki neurolog pochodzenia żydowskiego.
Jan F. Lewandowski – dziennikarz i publicysta filmowy.
Józef Musielok – fizyk atomowy specjalizujący się w spektroskopii plazm.
Johann Wendt – lekarz pediatra, profesor medycyny.
Współpraca międzynarodowa
Miasta i gminy partnerskie:
Źródło treści i historia autorów: Wikipedia. Tekst skrócono i uporządkowano.
Tworzenie stron internetowych – Toszek
Jeśli prowadzisz firmę obsługującą klientów z miejscowości Toszek, możemy przygotować stronę odpowiadającą na ich najczęstsze pytania.
Katalog produktów i sklep internetowy
Przygotowujemy strukturę kategorii i karty produktów z miejscem na zdjęcia, parametry oraz informacje o dostawie. Zakres wdrożenia można dopasować do liczby produktów i sposobu przyjmowania zamówień.
Modernizacja istniejącej witryny
Przy przebudowie porządkujemy menu, aktualizujemy prezentację oferty i planujemy przekierowania ze zmienianych adresów. Warto zacząć od podstron, z których klienci najczęściej przechodzą do kontaktu.